De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 11 december

Analysezaterdag, 11 oktober 2003

Regeringsleiders eisen inspraak
Naar een Europese grondwet

Leiders van 25 Europese landen hebben zaterdag in Rome het startschot gegeven voor de laatste ronde in de onderhandelingen over een heuse grondwet voor de Europese Unie. Een poging van huidig EU-voorzitter ItaliŽ om het debat te beperken tot enkele onderwerpen, veegden zij resoluut van tafel. De regeringsleiders willen overal over kunnen onderhandelen.

NIEK VAN DER MOLEN
De grondwet regelt de machtsverhoudingen binnen de EU: hoeveel macht krijgt ĎBrusselí en hoeveel blijft bij de nationale regeringen? Geen wonder dat de regeringsleiders een vinger in de pap wensen te houden.
Het verdrag is nodig om te voorkomen dat de EU volgend jaar na de uitbreiding met tien lidstaten onbestuurbaar wordt. Op tafel ligt een delicaat compromis. Het is het resultaat van zestien maanden onderhandelen binnen een Europese denktank onder leiding van de oud-president van Frankrijk, Giscard díEstaing. In zijn ontwerpgrondwet staat onder meer dat het roulerende halfjaarlijkse voorzitterschap wordt afgeschaft. In de plaats moet een Ďpresident van de EUí komen. Hoewel alle leiders benadrukten dat de ontwerptekst voor de grondwet goed is, legden ze allemaal toch stevige eisen op tafel.
Onduidelijk is dan ook of de onderhandelingen voor Europaís eerste grondwet eind dit jaar afgerond kunnen worden, zoals huidig EU-voorzitter ItaliŽ wil. De Italiaanse president Berlusconi zou ter meerdere ere en glorie van hemzelf maar wat graag de eerste Europese grondwet willen presenteren.
De punten die de regeringsleiders op de zogeheten intergouvermentele conferentie (IGC) inbrachten, varieerden van bezwaren tegen een verwijzing naar God in het voorwoord van de grondwet, tot aardse onderwerpen als stemmenweging. De verwijzing naar de joods-christelijke tradities is voor Nederland een speerpunt. Frankrijk als seculiere staat moet er echter niets van hebben.
Een belangrijk strijdpunt in de komende maanden wordt de omvang van de Europese Commissie, het machtige dagelijks bestuur van de Unie. De ontwerptekst spreekt van een kleine Commissie waar niet langer elk land iemand voor mag afvaardigen. Een groep kleine landen is daar fel op tegen en pleit voor behoud van de Ďeigení commissaris.

Schwarzenegger

Met zijn verkiezing tot gouverneur van CaliforniŽ treedt Arnold Schwarzenegger in de voetsporen van een andere Republikeinse acteur, Ronald Reagan, die in 1966 in diezelfde functie werd gekozen. Reagan zou later president worden, iets wat voor Schwarzenegger niet is weggelegd, omdat hij niet in de Verenigde Staten is geboren.
Maar het gouverneurschap van CaliforniŽ is ook niet niets. Als staat met de meeste inwoners (volgens officiŽle tellingen ongeveer 34,5 miljoen mensen zonder de illegale immigranten uit Latijns-Amerika) levert CaliforniŽ de meeste kiesmannen op voor de presidentsverkiezingen en heeft het de meeste vertegenwoordigers in het Huis van Afgevaardigden in Washington. Op economisch vlak doet de staat een stevige duit in het zakje. CaliforniŽ heeft een bruto binnenlands product (totaal van alle geproduceerde goederen en diensten) van 1,39 biljoen dollar. Dat is 13 procent van het bruto nationaal product van de Verenigde Staten. Het is de op vijf na grootste economie ter wereld.
Schwarzeneggers beroemdheid en zijn geld kwamen hem goed van pas in de campagne. De acteur besteedde 18,5 miljoen dollar (ruim 16 miljoen euro) aan televisiespotjes en wist wereldwijd de aandacht van de media op zich te vestigen. De opkomst in CaliforniŽ was de hoogste die de staat ooit heeft gekend bij verkiezingen die niet gingen om het presidentschap van de VS.
De ophef rond de verloofde van prins Johan Friso wil maar niet luwen. Zij ontkent een liefdesaffaire te hebben gehad met de in 1991 vermoorde topcrimineel Klaas Bruinsma. Maar een lijfwacht van de drugsbaron zegt dat Mabel Wisse Smit wel degelijk de minnares van Bruinsma was en dat ze ook van zijn drugshandel zou hebben geweten. Weer andere betrokkenen, die gretig door allerlei media worden geciteerd, ontkennen dat weer. De vraag is of eerder ontkenningen van Mabel dat ze Bruinsma slechts oppervlakkig kende, wel strookten met de waarheid. En hoe staat het met het beoordelingsvermogen van de Ďreservekoninginí? Eerder had zij een relatie met Mohamed Sacirbey, een Bosnische diplomaat die wegens fraude en verduistering is veroordeeld. De Tweede Kamer heeft premier Balkenende gevraagd in een brief duidelijkheid te verschaffen. De SP heeft vanuit de politiek al gevraagd om uitstel van het huwelijk van de prins en zijn verloofde.
SyriŽ wil dat de VN-Veiligheidsraad in een resolutie IsraŽl veroordeelt wegens een aanval zondag op een doel in SyriŽ. Volgens IsraŽl ging het om een terroristenkamp, volgens SyriŽ om een vluchtelingenkamp. Twee Palestijnse bewakers raakten lichtgewond. De aanval was een reactie op een Palestijnse zelfmoordaanslag zaterdag in Haifa, waarbij twintig mensen omkwamen. De VN-Veiligheidsraad kwam zondagavond met spoed bijeen, maar de zitting werd al snel geschorst. De VS vinden de Syrische wens absurd, omdat dat land juist terrorisme zou steunen. Bovendien strijden de Amerikanen overal ter wereld dus kunnen ze moeilijk IsraŽl verwijten dat het ook buiten ís lands grenzen terroristen aanpakt.
Het is voor het eerst dat IsraŽl een zelfmoordaanslag heeft vergolden met een aanval op een doel in het buitenland. Daarmee neemt premier Sharon het risico dat het Palestijnse conflict verder escaleert. Maar de IsraŽlische premier gokt er op dat hij alleen maar kan winnen. Het militair zwakkere SyriŽ kan niet terugslaan. Door de vergelding in SyriŽ laat Sharon de IsraŽlische bevolking zien dat hij daadkrachtig is en worden gelijktijdig doelen in de Palestijnse gebieden ontzien. Daardoor blijft de nieuwe, gematigde, Palestijnse premier Qurei gesprekspartner van IsraŽl zonder dat hij onder druk komt te staan van zijn achterban die wraak zou eisen.
Niek van der Molen is redacteur bij het Friesch Dagblad

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

analyse
Familieberichten
Advertenties