De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 11 december

Cultuurmaandag, 15 december 2003

Bach zingt na in het geheugen
GERBEN BERGSTRA
Bach breidde tegen het einde van zijn leven zijn in 1733 gecomponeerde Kyrie en Gloria uit met de overige delen van de mistekst, om zo de titel van hofcomponist te verkrijgen. Daarin verwerkte hij vrij veel eerder gebruikt materiaal. Waarom hij die uitbreiding maakte, is tot op de dag van vandaag een onbeantwoorde vraag.
De Boxelse organist Kees van Houten houdt het erop dat Bach al vanaf 1724, toen hij een ‘los’ Sanctus schreef. van plan was een katholieke mis te componeren. Bewijs hiervoor haalt hij uit de muziek zelf. De tekst van de mis is voor katholiek en protestant gelijk. Maar Rome en de Reformatie legden die wel verschillend uit. Een componist kon passages met muziek onderstrepen of afzwakken. Daardoor zegt de muziek iets over de achterliggende theologie. Van Houtens conclusie is dat de Hohe Messe naar de vorm Luthers is (Bach componeerde alleen de delen die in de lutherse traditie pasten), maar in de muziek rooms-katholiek.
Hoe het ook zij; Bach heeft ons met zijn Hohe Messe een zeer indrukwekkend meesterwerk nagelaten, waarvan men vroeger vond dat het niet in één keer uitgevoerd kon worden omdat het een te groot beslag zou leggen op de luisterconcentratie. Tegenwoordig denkt men daar anders over.
Zondag vond in De Harmonie te Leeuwarden een integrale uitvoering plaats door koor en orkest van de Nederlandse Bachvereniging. Een uitvoering die boeide van begin tot eind. Dirigent Jos van Veldhoven geniet grote bekendheid als Bachvertolker. Opvallend in deze uitvoering was de wijze waarop hij de koorgedeelten liet zingen. De partijen waren afwisselend enkelvoudig en meervoudig bezet. Hiervoor is in de partituur geen enkele aanwijzing te vinden. Heel doordacht en voortvloeiend uit de muziektekst heeft Van veldhoven deze werkwijze zelf ingevuld.
De uitvoering boeide niet alleen door de moeiteloze wijze waarop koor en orkestleden de vaak lastige muziek uitvoerden. Vooral ook de intentie waarmee er werd gezongen, ingeleefd en doorleefd, was boeiend.
Akoestisch gezien was de opstelling op het podium zondag niet super ideaal. In de gezamenlijk gezongen delen waren, vanuit de zaal gezien, de solisten die rechts op het podium stonden moeilijker te horen. Stonden ze in hun aria’s bij de dirigent frontaal de zaal in te zingen dan was dit geen probleem.
Bach is ook in dit werk een meester in de wijze waarop hij bij bepaalde tekstfragmenten instrumenten en zangsolisten weet te kiezen. Ontroerend mooi was zo de prachtig gespeelde solo op jachthoorn bij de basaria Quoniam tu solus sanctus . Niet minder ontroerend, het werd muisstil in de zaal, was het door de countertenor gezongen Agnus Dei met de antwoordende violen op de achtergrond. Een uitvoering als deze zal bij menig bezoeker nog wel een tijdje nazingen in het geheugen.
Concert: Hohe Messe Bach door Koor en Orkest van de Nederlandse Bachvereniging
Plaats: Harmonie Leeuwarden
Belangstelling: uitverkocht

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

cultuur
Familieberichten
Advertenties