De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 25 mei

Cultuurwoensdag, 4 februari 2004

Proust voor de liefhebber
LIDWIEN FELD
Marcel Proust hoort bij de top van de wereldschrijvers. Zijn werk A la recherche du temps perdu (Op zoek naar de verloren tijd) wordt gezien als een absoluut literair meesterwerk. Alleen al wat betreft de omvang van het werk is het indrukwekkend te noemen: de roman bestaat uit 3500 pagina’s.
Het plan van regisseur Guy Cassier om deze, uit verschillende delen bestaande, roman om te zetten in een theaterstuk is een haast onmogelijke opdracht. Cassier heeft ervoor gekozen om het werk in stukken te knippen en voorlopig (?) betekent dat, dat er drie voorstellingen zijn gecomponeerd. Op zoek naar de verloren tijd ( Proust 1, 2 en 3 ) bestaat uit De kant van Swann , De kant van Albertine en De kant van Charlus . In juni zijn alledrie voorstellingen achter elkaar te zien in Rotterdam; in Leeuwarden speelt het tweede deel op 30 maart.
Op zoek naar de verloren tijd is een verhaal dat zich afspeelt aan het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw in het milieu van de Franse bourgeoisie. In deze vooraanstaande kringen is de kunst een van de belangrijkste onderwerpen. Men beweegt zich van salon naar salon en hoort zich te houden aan allerlei conventies, maar de onoprechtheid wordt door Proust genadeloos ontmaskerd. Opgroeiend in deze mondaine wereld ontdekt Proust zijn eigen roeping als schrijver en kunstenaar.
Het ro theater presenteert de roman van Proust in het eerste deel bijna nog als een boek. De schrijver verschijnt en verhaalt over zijn jeugd. Teksten worden tussentijds geprojecteerd op de lamellen die als filmdoek fungeren. De figuren die in de eerste episode voorkomen verschijnen voor het publiek op het doek: feitelijk staan ze achter het scherm en worden ze opgenomen met camera’s.

Gekwelde blik

De schrijver staat met zijn rug naar de zaal en kijkt wat er achter de schermen gebeurt. De enige figuur die voor het doek verschijnt is de jonge schrijver, maar die hoeft niet veel meer te doen dan een gekwelde blik te tonen en af en toe wat te zeggen.
Het is een knap staaltje techniek dat het ro theater te voorschijn tovert. De acteurs ‘spelen’ in de vertelling, begeleid door een live orkestje. Videobeelden, film- en tekstprojecties lopen als een rode draad door het verhaal en herinneren steeds weer aan het geschreven woord: het boek.
De muziek van onder anderen Chostakovitch benadrukt nog een keer de afstandelijke wijze waarop de roman wordt gepresenteerd: zeker voor de pauze duiken de acteurs nergens in een emotie en is alle aandacht gericht op de literaire kwaliteiten van Proust.
In het tweede deel van de voorstelling, als de verworden liefde van Odette en Swann centraal staan, is er een keer sprake van een getoonde emotie, maar die is dan meteen zo groot neergezet dat het bedoeld lijkt om het ridicule aspect ervan te laten zien.
De waarde van de voorstelling ten opzichte van het boek is voor de kenners van het werk van een andere orde dan voor het publiek dat Proust niet kent. Dat publiek ziet teksten aan zich voorbijgaan, waar je liever het boek bij wilt hebben om die observatie of gedachte nog eens zorgvuldig over te lezen.
Voorstelling: ‘De kant van Swann’ door het ro theater
Plaats: Harmonie, Leeuwarden
Belangstelling: 300 bezoekers

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

cultuur
Familieberichten
Advertenties