De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 19 januari

Hoofdartikelwoensdag, 14 april 2004

Bedilzucht…
,,Geen rijkspottenkijker naast de provincie.’’ Aldus voegde de Raad voor het Landelijk Gebied zich vorige week in het koor van bestuurs- watchers die vinden dat de landelijke overheid moet inboeten aan macht en geldingsdrang. Den Haag is uit, de toekomst is aan Europa, provincies en gemeenten.
De geciteerde zin komt uit een rapport dat minister Brinkhorst adviseert wie er op welke manier moet beslissen over het platteland. Er deugt zo te lezen weinig van het overheidsbeleid. Ambities worden wel opgeschreven maar niet uitgevoerd. Politici en ambtenaren hebben maar één reflex als zich een probleem voordoet: meteen reageren met nieuw beleid, zonder eerst een goede diagnose te stellen. De overheid is een in zichzelf gekeerde wereld, zonder wezenlijk contact met burgers. Men stapelt er regel op regel, bedelft de provincies onder de plannen, zozeer dat niemand er nog raad mee weet. En zo gaat het - we zitten nu op pagina 20 van het advies - nog een bladzijde of tien door.
Het zijn geluiden die de laatste tijd veel te horen zijn. Vanuit Brussel klinkt het dat provincies de weg beter kennen dan de Haagse politiek en zich er meer van bewust zijn op welk moment ze nog invloed kunnen uitoefenen in de trage maar gestage besluitvormingsprocessen van de EU. Van Den Haag wordt daarentegen gezegd dat de Tweede Kamer vaak pas wakker wordt als de belangrijkste beslismomenten al gepasseerd zijn. Politicoloog Reverda promoveerde twee weken geleden op een studie naar het veranderende machtsveld in Europa: Den Haag boet aan invloed in, concludeert hij. Provincies en de lokale overheden zullen steeds belangrijker worden. Hoe mondialer de wereld, hoe sterker de behoefte aan een herkenbare en benaderbare bestuurslaag. Burgemeester De Boer van Leeuwarden heeft in interviews ter gelegenheid van haar afscheid deze week ook haar ergernis geuit over de Haagse bedilzucht. Kamerleden gedragen zich het liefst als wethouders, vindt ze. Ze komen allemaal met hun eigen instant-oplossingen voor problemen en vinden dat gemeenten die maar moeten uitvoeren. De lokale bestuurders en politici zijn uitstekend in staat zelf pasklare oplossingen voor de eigen problemen te bedenken, werpt de scheidend bewindsvrouw daartegenin - mits ze zich niet hoeven bezighouden met tijd- energievretende zaken als het gekozen burgemeesterschap.
Is het een nieuwe trend, deze loftuitingen op lokaal en provinciaal bestuur en het groeiend zelfbewustzijn daar, en de afkeer jegens het Binnenhof? Dat is maar zeer de vraag. Deregulering (minder regels) staat immers al een paar decennia hoog op de Haagse politieke agenda – een nieuw politiek item is dat nauwelijks te noemen. Wel is hoorbaar en zichtbaar dat de ergernis groeit over het feit dat het maar niet lukt met die deregulering.
Het is ook niet de eerste keer dat over dit onderwerp een advies afgescheiden wordt. De totstandkoming ervan is een mooi staaltje bureaucratie op zichzelf: eraan vooraf gingen onder meer ‘uitgangspunten van beleid’ van de minister, dan een adviesbureau-advies, experimenten in het kader van het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl, de vaststelling dat ‘ontschotten en ontpotten’ door de overheid wenselijk is, een Stellingnamebrief van het kabinet met daarin een aankondiging van de Nationale Agenda Vitaal Platteland, enzovoorts. De toon van de Raad voor het Landelijk Gebied verraadt dan ook enige vermoeidheid jegens het thema, gezien zinnen als ,,de raad acht het gewenst dat de rijksoverheid zich nu echt beperkt tot geïntegreerde hoofdlijnen van beleid.’’ Met andere woorden: wil deze hardleerse pupil eindelijk eens luisteren naar de meester.
…een hardnekkige kwaal
De pretentie van ‘meester’ zou overigens te hoog gegrepen zijn. De Raad pretendeert te hebben geluisterd naar de gewone burger in de voorstudies voor dit rapport, maar het zijn allemaal bestuurders, voorzitters, coördinatoren, raadsleden of consultants. En het mogen leuke suggesties zijn die de raad uit de kast trekt, maar ze druisen wel in tegen precies datgene wat de raad zelf wil, namelijk geen bedilzucht van bovenaf. Er moet een ‘charismatisch bestuurder’ worden aangesteld in elke regio die in de gaten houdt of de provincie de burger wel genoeg de ruimte gunt. Voorts moet er een ‘inspirator’ worden gevonden, een bekende uit de streek die die ervoor moet zorgen dat ongebruikelijke ideeën worden gerealiseerd. En dan moeten er ook nog laagdrempelige ‘plattelandshuizen’ komen waar organisaties, burgers en overheden met elkaar kunnen communiceren. Op naar het Praathuis van de Fabeltjeskrant. Voor we het weten hebben we er weer een nieuwe bestuurslaag bij.
De raad trapt hier in de val die hij zelf net uitvoerig heeft geschetst: vanachter de tekentafel wordt een mooi blauwdrukje gepresenteerd: zo moeten jullie het doen, burgers en buitenlui. Het ware te hopen dat de minister vooral de analyse uit het advies ter harte neemt en de invulling ervan overlaat aan het veld zelf.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties