De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zaterdag 16 december

Economiedonderdag, 17 juni 2004

Plezier in het boeren voor Van Zelderen belangrijker dan economische opbrengst
Biologisch boeren op zilte grond
SIMON TALSMA
Jouswier – Het was biologisch boer Leen van Zelderen tot twee jaar geleden nog niet opgevallen dat zijn koeien meer dorst hadden bij het binnenkomen in de stal. Nadat hij de zeeasters en andere zoutminnende planten, zoals de zilte waterranonkel, moeraszoutgras en de hertshoornweegbree in zijn grasland ontdekte, vielen de puzzelstukjes op zijn plaats. Het voorkomen van deze planten is volgens Van Zelderen het gevolg van een combinatie van ingrepen in het gebied. ,,In vroeger tijden lag hier een meer met zout water. Daaraan kwam een einde met de aanleg van de dijk rondom de voormalige Lauwerszee. Daarna is het meer drooggevallen en is een gebied van ruim 80 hectare in eigendom gekomen van Staatsbosbeheer. Dit beheersgebied is geďsoleerd van het buitengebied en de grondwaterstand werd verlaagd. Al deze factoren hebben er volgens mij toe geleid dat het zout dat er nog is, minder snel met het zoete water wegstroomt.”
Volgens Van Zelderen is het hoge zoutgehalte geen incident en ligt het gehalte al jaren veel hoger dan in de omliggende Friese klei. ,,Het is een vorm van bedrijfsblindheid. Een plant als de zeeaster komt niet ineens in grote aantallen voor.” Het zoutgehalte moet volgen hem dan ook al langer veel hoger liggen. ,,Ik heb het grondwater laten onderzoeken en daaruit bleek dat hoe dichter je bij het voormalige meer zit hoe hoger het zoutgehalte in het grondwater is.”
Volgens Van Zelderen is nu nog niet duidelijk of het probleem op grotere schaal speelt. ,,Om daar meer inzicht in te krijgen wordt er binnenkort een project opgezet door het Van Hall Instituut uit Leeuwarden.”

Lagere opbrengst

Neveneffect van het hogere zoutgehalte is de lagere opbrengst van het grasland. Ook de biologische productiewijze is daarbij sterk bepalend. ,,Omdat we biologisch willen werken halen we minder gras van het land dan een reguliere boer. Voor ons is dat veel minder van belang omdat het ons niet zozeer gaat om de financiële resultaten maar meer om het plezier wat we uit ons werk halen.”
Om te bestaan verwerkt Van Zelderen samen met zijn vrouw Lucy de geproduceerde melk tot kaas. Het bedrijf heeft een omvang van 18,5 hectare met 20 melkkoeien. Die produceren jaarlijks ongeveer 4500 liter melk. Ter vergelijking: de gemiddelde melkgift per koe ligt in Nederland ruim boven de 7.000 liter per jaar. ,,Per dag verwerken we zo’n 200 liter melk tot kaas. Een klein gedeelte van de geproduceerde melk drinken we of zelf op of wordt door de kalveren geconsumeerd.”

Kaasverkoop

De kaas wordt voor het grootste gedeelte aan huis verkocht. ,,Ongeveer 80 procent gaat via de thuisverkoop weg en de rest wordt onder het merk Waddenzuivel vooral op de eilanden verkocht.”
De verkoop is echter sterk seizoensgebonden en ligt in de winter bijna stil. Om daaraan tegemoet te komen laat Van Zelderen minder koeien in de winter afkalven. ,,Dat is voor ons de tijd om achterstallig onderhoud uit te voeren. Financieel is dat echter wel de moeilijke tijd. Rekeningen blijven dan nog wel eens liggen.”
Ondanks de relatief geringe inkomsten - ,,we leven al jaren onder het bestaansminimum” - blijft de motivatie om biologisch te blijven boeren bij Van Zelderen groot. ,,Je kunt wel groter willen worden, maar dan worden je zorgen ook groter, is mijn stellige overtuiging. Daarbij is het plezier dat wij beleven aan ons werk en de betrokkenheid bij de natuur wel veel groter.”
Dat de biologische boer de omgang met zijn vee soms veel belangrijker vindt dan de opbrengst blijkt uit de rustperiode die hij gunt aan de 9-jarige Lakenvelder koe op het bedrijf. ,,Vorig jaar heeft ze een tweeling gekregen en dat had zoveel van de koe gevraagd dat we hebben besloten het dier een sabbatical year te geven. Het kost me veel geld maar brengt in immateriële zin wel veel op.”
Het bedrijf van Leen en Lucy van Zelderen aan de Humaldawei 40 is zaterdag en zondag te bezoeken in het kader van de Open dagen bij de Biologische boer. In alle provincies zetten ruim 200 biologische bedrijven hun deuren open voor het publiek. De adressen zijn te vinden op de website www.platformbiologica.nl of kunnen worden opgevraagd op telefoonnummer 030-2339970.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

economie
Familieberichten
Advertenties