De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 25 mei

Geloof & Kerkdonderdag, 10 april 2008

Pausreis met politieke lading

Vaticaanstad - Een paus in Amerika is niets nieuws; dat is eerder vertoond. Maar paus Benedictus XVI volgende week in Washington en New York is in tweeërlei opzicht totaal nieuw. Op de eerste plaats omdat het wereldbeeld enorm veranderd is sinds paus Johannes Paulus II in 1995 de hoofdzetel van de Verenigde Naties bezocht, en op de tweede plaats omdat paus Ratzinger Amerika bezoekt in een verkiezingsjaar.

FRANS WIJNANDS
Alles wat paus Benedictus XVI gaat zeggen kan in het voor- of nadeel van de Republikeinse en Democratische kandidaten en partijen worden uitgelegd, zonder dat de paus dat bedoelt.
Vandaar dat het Vaticaan bij herhaling benadrukt dat de paus niet de zoveelste politicus is die het Witte Huis en het VN-hoofdkwartier bezoekt, maar het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk. Dat hij dus als herder naar Amerika reist. Een pastoraal bezoek.
Maar zo simpel ligt het niet. Als de paus in een willekeurige Amerikaanse parochiekerk een preek zou houden over de Boodschap van de Heer zou dat voor honderd procent pastoraal zijn. Maar een paus die in de grote vergaderzaal van de Verenigde Naties het woord neemt, wordt niet alleen op zijn herderlijke aanbevelingen om netjes te leven beluisterd. Alles wat hij dáár zegt wordt op politieke, maatschappelijke, ethische en zelfs economische goudschaaltjes gewogen.
Een paus loopt nooit op eieren zolang hij de grondwaarden van het geloof belijdt en uitdraagt. Maar de wereld is de laatste tien jaar ingewikkeld veranderd, en niet alleen door de aanslag op de Twin Towers in New York in 2001. Benedictus zal overigens de plaats van die rampzalige aanslag bezoeken en er een gebed voor een alles en iedereen omvattende wereldvrede uitspreken.

Proteststormen

De etnisch-religieuze conflicten zijn de laatste jaren als mega-strovuren opgelaaid. Uitgerekend deze paus heeft als een van de eersten de dreigende proteststormen uit de moslimwereld over zich heen gekregen vanwege een historisch citaat over de moslims. Onbedoeld?, verkeerd uitgelegd? Je zou zoiets sneu kunnen noemen. Want ook deze paus probeert een bruggenbouwer tussen de mensen van verschillende religies te zijn.
Het programma van de aanstaande pausreis - van 15 tot 20 april - oogt pastoraal. Ontmoetingen met de Amerikaanse bisschoppen, met priesters en seminaristen; een (massa)mis in het honkbalstadion van Washington, een ontmoeting met de rectores van de katholieke universiteiten in Amerika; een mis in de beroemde St. Patricks-kathedraal in New York en een mis in het Yankee-stadion.
Als dat alles was, zou het voor Benedictus XVI een ontspannen reis zijn; bijna een thuiswedstrijd. Katholieken, goedwillende gelovigen onder elkaar. Al zal hij ongetwijfeld ook strenge uitspraken doen over de pedofilieschandalen die de (Amerikaanse) kerk heeft doorgemaakt.
Maar er staat méér op zijn programma. De begroeting door president Bush onder aan de vliegtuigtrap mag dan vooral hoffelijk protocol zijn, maar tijdens de ontmoeting op het Witte Huis zullen de woorden van de paus veel nauwlettender beluisterd worden. In het programma is een ontmoeting met leiders van andere religies opgenomen; de 17de april in het Johannes Paulus II Cultureel Centrum in Washington. Maar een dag later is er halsoverkop in New York - aan het begin van de sabbath - een bliksembezoekje (van twintig minuten) ingelast aan de Park East Synagoge van rabbijn Arthur Scheneier die in Boedapest ontsnapte aan deportatie en in 1947 naar Amerika emigreerde. Die korte ontmoetingen met leiders van andere religies moeten andermaal benadrukken dat er geen drempels mogen liggen tussen de toenadering van mensen, ongeacht hun geloofsovertuiging.
Over zijn toespraak voor de jubilerende Verenigde Naties zijn evenveel stelligheden als veronderstellingen in omloop, zowel in Amerika als in Vaticaanse kringen. De nuntius - de Vaticaanse ambassadeur in Amerika - mgr. Pietro Sambi is misschien wel de best geïnformeerde bron als het gaat over de hoofdthema’s die de paus in zijn toespraak voor de VN zal houden: de armoede en de honger in de wereld. En de teloorgang van mensenrechten en menselijke waarden.
Daar staat de paus meteen op glad ijs. Want zijn toehoorders zullen al zijn woorden naar hun eigen (politieke) opvattingen interpreteren. De oorlog in Irak, het conflict Afghanistan, het kruitvat Midden-Oosten. Moet de paus de Dalai Lama verdedigen en China oproepen om de mensenrechten te eerbiedigen? Uitgerekend nu het Vaticaan en Peking voorzichtig met elkaar praten over godsdienstvrijheid in China? Moet hij de islam oproepen om het fundamentalistisch geweld te beëindigen?

Milieu

De paus zal zich bezorgd tonen over de milieuvervuiling maar staat daarmee het super-geïndustrialiseerde Amerika op de tenen. De paus zal waarschijnlijk voorkomen dat hij voor zo’n wereldgehoor al te nadrukkelijk over wezenlijk christelijk-ethische zaken praat, zoals abortus en euthanasie. Eerder zal hij er op aandringen dat de wereldeconomie meer rekening moet houden met de minstbedeelden op onze wereld..

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Het historisch citaat in zijn reden in Regensburg was duidelijk niet onbedoeld. Het hoofdthema was de dialoog tussen Koran, Nieuwe Testament en het Oude Testament. Dat was eigenlijk het nieuws, dat de pers had moeten oppakken. Ook was belangrijk in die rede, dat hij pleitte voor het stoppen van de dehelenisering. De pers zoekt, zoals gewoonlijk, sensatie. En als die er niet is dan maken ze het wel.

Martin J.J. Eskes, Den Haag - maandag, 14 april 2008


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties