De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
dinsdag 23 januari

Regiodonderdag, 8 mei 2008

Restauratie Driesumer landhuis aanleiding voor boek
Hoe Rinsma State bloeide, in verval raakte en weer gloreert

Driesum - Het ging Baukje Scheringa-de Vries aan het hart. Het statige landhuis in haar geboortedorp Driesum ging zienderogen achteruit. Sinds de ambtenaren van de gemeente Dantumadeel het achttiende-eeuwse gebouw hadden verlaten voor nieuwbouw in Damwoude stond het leeg. Plannen van een projectontwikkelaar om er een luxe seniorenappartementen van te maken, liepen op niets uit.

SIPPIE MIEDEMA
Samen met haar man Dirk filosofeerde ze tijdens een wandeling in het bos over de mogelijkheden. Zouden zij niet? En wat zou het wel niet kosten? Het echtpaar zette door en restaureerde het pand voor miljoenen euro’s. De gemeente, enthousiast gemaakt door het ondernemerspaar, grondlegger van de DSB-groep, pakte het park er omheen aan. Zo mooi als nu heeft Rinsma State er in jaren niet uitgezien. Om de restauratie te vieren, is er een boek uitgegeven over de historie van het landgoed en haar bewoners: ‘Rinsma State, Van Sytzama tot Scheringa’, dat morgen officieel wordt gepresenteerd.
Een boek over Rinsma State was er nog niet, weet Lammert de Hoop, historicus en eindredacteur van het boek. En dat is best jammer, vond de Van Sytzamastichting, beheerder van de nalatenschap van de Van Sytzama’s, de oorspronkelijke eigenaren van Rinsma State. De historie is behoorlijk kleurrijk: het huis was onder meer een adellijke buitenplaats, een bejaardencentrum en gemeentehuis. De functies veranderen samen met de maatschappij, schrijft de redactie in het voorwoord.
Het verhaal van Rinsma State is opgeschreven in relatie tot de geschiedenis van de bewoners. De inhoud bestaat echter niet uit alleen uit droge feiten. Ook zijn er interviews met de architecten die het huis en de tuin renoveerden en de huidige eigenaren die vertellen over hun motivatie om Rinsma State te renoveren. Bovendien is het nieuwe, art deco-interieur uitvoerig gefotografeerd. ,,Rinsma State is wer privé-besit en gjin publyk domein mear. Op dizze manier koene wy dochs op in ferantwurde manier oan de bűtenwrâld sjen litte hoe’t it gebou fan binnen opknapt is.”
De oorspronkelijke eigenaren, de Van Sytzama’s, kochten het landhuis in 1747. Ze verbouwden het in de achttiende-eeuwse Franse Stijl. In 1843 werd het pand gesloopt om plaats te maken voor een huis in de toen populaire neo-classicistische stijl. De buitenplaats gaf de van oorsprong boerenfamilie Van Sytzama - via huwelijken en grondbezit opgeklommen tot de adelstand - aanzien. Het boek laat zien hoe belangrijk zo’n rijke familie in de omgeving was. Met name de laatste hoofdbewoner, Jan Douwe Vincent van Sytzama, tevens eerste burgemeester van Dantumadeel, gaf elk jaar duizend euro aan de armen in de omgeving. ,,Yn in tiid fan grutte stânsferskillen hat de famylje op dizze wize harren bân mei de űmjouwing sjen litte wollen.”
De laatste eigenaresse besloot in haar testament dat het beheer van de state over zou gaan in een stichting, waarvan de burgemeester en wethouders van Dantumadeel de regenten zijn. Met het beheer kreeg de stichting ook de beschikking over twee legaten waarmee het onderhoud zou kunnen worden betaald. Het geld dat over bleef, was voor de armen uit het dorp.

Armenhuis

Toen er een nieuw armenhuis nodig was, maar er onvoldoende geld was voor een nieuw gebouw, werd het idee geboren om van Rinsma State een bejaardentehuis te maken. In het boek vertelt een van de oud-directrices dat het armenhuis, waar vooral bejaarden woonden, beslist geen rusthuis was. Alle bewoners hielpen mee in de huishouding en de moestuin: het huis had zelfs vee, dat door de bewoners mee werd verzorgd.
Moderne bejaardentehuizen maakten Rinsma State in de jaren zestig overbodig. Het gebouw kwam leeg te staan, totdat de ambtenaren van de gemeente Dantumadeel er begin jaren zeventig introkken. De ambtenaren bleven tot eind jaren negentig. Door de functieveranderingen bleef er uiteindelijk weinig over van de grandeur van de ooit, adellijke buitenplaats. Veel van de oorspronkelijke charme was eerder al verdwenen toen het gebouw tijdens de oorlog deels werd verwoest door bommen van geallieerde vliegtuigen op de vlucht.

Originele bestek

Architect Broor Adema heeft er een hele kluif aan gehad om Rinsma State in oude glorie te herstellen. Het gebouw is als het ware helemaal gestript en opnieuw opgebouwd. De oorspronkelijke indeling kon dankzij de ontdekking van het originele bestek van architect Thomas Romein worden teruggebracht. Misschien maar goed ook dat het plan om er luxe seniorenappartementen in te vestigen niet is doorgegaan, filosofeert De Hoop. Rinsma State is geen rijksmonument, maar is uiteraard wel erg kostbaar om te onderhouden. Zonder de rijke mecenas was er nog minder van het oorspronkelijke gebouw overgebleven.
Eén minpuntje heeft de koop door de Scheringa’s natuurlijk wel. Voorheen was het hele landgoed openbaar. Nu staan er grote hekken en ingenieuze alarmsystemen om ongenode gasten op afstand te houden. Het gebouw dient niet als woonhuis, maar vooral als vergaderlocatie voor de commissarissen van de Dirk Scheringa Bank en voor kleine conferenties. Op termijn zouden ook andere bedrijven er gebruik van kunnen maken.
De Scheringa’s overwegen nog wel om de trouwzaal weer open te stellen, maar zijn er nog niet precies uit hoe dat moet zonder de privacy aan te tasten. ,,Miskien dat de minsken it wol spitich fine dat Rinsma State net meer frij tagonklik is. Mar as ik de Driesumers sa praten hear, dan oerhearsket dochs it gefoel dat it moai is dat Rinsma State der no wer sa moai bystiet.”
Rinsma State, van Sytzama tot Scheringa wordt uitgegeven door PENN Uitgeverij en ligt vanaf 10 mei voor 29 euro in de boekhandel. Eindredacteuren zijn historicus Lammert de Hoop en tekstschrijver Fokko Bosker. Verdere medewerkers: Pieter van der Bij, archiefmedewerker van Dantumadeel, streekhistoricus Jouke Dantuma, publicist Klaas Jansma, antropoloog en historicus Yme Kuiper en kunsthistoricus Rita Mulder-Radetzky.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties