De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 23 oktober

Hoofdartikelzaterdag, 12 juli 2008

Veranderende kerken...
Als de tekenen niet bedriegen, worden de kerken andere organisaties. Eigenlijk is ‘organisatie’ geen goed woord, omdat de kerken zoals ze zichzelf zien, niet een gewone, geen wereldlijke organisatie zijn.
De strakke lijnen in de kerken, zowel in de structuur als in de praktijk, zijn slapper geworden. Dat hangt samen met andere manieren van geloven en met een ander geloof. De wetmatigheden, volgens welke de mens weet wie God precies is en wat Hij doet, worden niet meer geloofd en dus worden de regels die bij die wetmatigheden horen, minder belangrijk.
Al deze ontwikkelingen hangen samen met de veranderingen die mensen in de westerse wereld hebben ondergaan en zelf bewerkstelligen. Heel algemeen gezegd: mensen geloven niet meer op gezag; ervaren de onmogelijkheid van een scherpe tegenstelling tussen de wereld van kerk en geloof en hun dagelijks leven; willen baas in eigen (geestelijk) huis zijn; hebben zich in veel opzichten een volstrekt seculiere leefstijl aangemeten; de ‘godsdienstoefening’ met haar plichten en regels is in het ongerede geraakt; de studiezin in traditionele zin is verdwenen: ook geestelijke kost moet in hapklare brokken worden gepresenteerd en gemakkelijk verteerbaar zijn. Tenslotte: de autoriteit van God en van kerk is verdampt in opvattingen over autonomie, over mondigheid en over gelijkheid tussen mensen.
Het is gemakkelijk om met de blik naar achteren al deze veranderingen negatief te duiden: vroeger was alles beter. Dat is een onvruchtbare kijk- en denkrichting. Veel beter is het om te zien wat er is gebeurd en hoe mensen zich ‘voelen’. Om vervolgens te kijken wat waardevolle elementen kunnen zijn in dat moderne levensgevoel.
Zo’n vruchtbaar element is dat ‘schijngeloof’ nauwelijks meer kan bestaan. Mensen gaan (bijna) niet meer naar de kerk omdat het nu eenmaal zo hoort. Vrijwel niemand schaamt zich meer voor het zich afwenden van enige vorm van kerkelijke autoriteit en mensen zijn eerlijk geworden in hun behoefte: wat levert het mij op. Deze eerlijkheid levert een helder beeld – hoe ontluisterend soms ook - op van wat mensen denken en willen.
Dat schept in ieder geval duidelijkheid. Bijvoorbeeld over het feit dat mensen behoefte hebben aan een duidelijke boodschap. Geen geklets, vaag gedoe of met een ieder meegaande beweging, maar helderheid. Wie in de kerken wat te vertellen heeft, vindt gehoor. Daar is geen teruggang van kerkbezoek, maar soms eerder groei. De ‘nieuwe eerlijkheid’ is op dat punt ook tamelijk ongenadig voor degenen die het in de plaatselijke kerken voor het zeggen hebben, zowel de predikers als de besturen. Natuurlijk gaat het hier niet over een wetmatigheid, maar in het algemeen is het waar: hoe helderder de boodschap, hoe meer visie en hoe meer echtheid in leer en leven, hoe aantrekkelijker.
...én waar het echt om gaat
Een ander element dat vruchtbaar kan worden gemaakt is het zoeken naar zin. Mensen durven zich uit te spreken over de zinloosheid die ze ervaren, ook als ze er niet ziek van zijn. De kerk heeft precies op dit punt zo veel te vertellen. Ze kan de leegheid en het misleidende van veel in het moderne leven laten zien vanuit echtheid in geloof dat God in het leven van mensen en in de wereld is. De ervaring van zinloosheid is ouder dan onze moderne wereld; de kern van zin en van zinloosheid ligt in de mens zelf, en in diens relatie tot de omgeving. Hier passen geen oppervlakkige ‘tsjakka-verhaaltjes’, maar zorgvuldige aandacht en de wijsheid van de liefde. Ook daarover heeft de kerk veel te vertellen.
Nog weer een ander element is dat van de zichtbaarheid, van het zoeken naar de volheid van de ervaring. Bijna alles in het leven wordt beheerst door wetten van schijnbare efficiëntie, van rendement, van berekenende rationaliteit en van commercialiteit. Maar het leven is meer en anders. Er is het verlangen naar zoiets als de heelheid van het bestaan: de mens is niet alleen uit op berekening, maar leeft vooral op liefde, aandacht en zinbeleving. De werkelijkheid is niet zo plat als ze lijkt in reclame, in politiek en bedrijfsleven. Achter de dingen zoals ze worden voorgespiegeld, reiken verten van verlangen naar samenhang, inzicht en beleving van eenheid. De grote hang naar zoiets als spiritualiteit of mystiek, in en buiten de kerken, is een uiting van die verlangens. En ook hier heeft de kerk zó veel te vertellen.
In de levens van kerkmensen en in de levens van mensen buiten de kerken, schuilt de vraag naar echtheid in het mens-zijn – in alle diversiteit, diepte en breedte. De beweeglijkheid van mensen in en tussen de kerken is daar een teken van. De veranderende organisatie van de kerken biedt alle ruimte om die beweeglijkheid te benutten.
Er zijn daarom veel kansen voor de kerken. Om mensen die (nog) binnen en tussen de kerkmuren zijn, en om degenen die buiten die muren staan, mee te nemen in een verhaal dat écht ergens over gaat en mensen tot zichzelf brengt – en dus tot God.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

De vreeze des Heeren is het beginsel (principe) der wijsheid.(Spr 9:10 ): het bewust-zijn van je kwetsbaarheid als mens, en derhalve afhankelijkheid van God en de naaste.

F.de Boer, Jelsum - woensdag, 16 juli 2008


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties