De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zaterdag 16 december

Hoofdartikelmaandag, 29 december 2008

De olieprijs...
Nog niet zo lang geleden zei minister Bos van FinanciŽn dat de olieprijs niet meer onder de 100 dollar per vat zou komen. In juli was de olieprijs 147 dollar per vat (van 159 liter). Inmiddels wordt voor een vat ruwe olie slechts 34 dollar betaald. Die onvoorziene scherpe prijsdaling geeft aan hoe moeilijk het is voorspellingen te doen in deze economisch turbulente tijden.
De olieprijs is de laatste maanden in een vrije val geraakt door de wereldwijde economische crisis. De olieprijs, die zich op het laagste niveau in bijna vijf jaar zit, staat onder druk door een wereldwijd afzwakkende vraag. Dat overschaduwt een recordverlaging van de productie door het oliekartel OPEC twee weken geleden.
Op het eerste gezicht lijkt een lage olieprijs in het voordeel van de consument. Maar schijn bedriegt. Op langere termijn zal de rekening veel hoger uitvallen. Door de lage prijs blijven investeringen in de olie-industrie achterwege en wordt er minder ijverig gezocht naar nieuwe olievelden. Daardoor kunnen later nijpende tekorten ontstaan als de wereldeconomie weer aantrekt. Ook wordt door de huidige goedkope olie de noodzaak minder gevoeld om duurzame energievormen te ontwikkelen. Pas als de olieprijs rond de 70 dollar zweeft is het rendabel om alternatieve brandstoffen te ontwikkelen. Als over een aantal jaren de olie op begint te raken kan de nu opgelopen achterstand mogelijk niet meer worden goedgemaakt.
Goedkope olie is dus minder goedkoop dan gedacht. Toch is er een groot, geopolitiek, voordeel aan een lage olieprijs: de macht van de oliedictators neemt af, tenminste, voor zolang het duurt. Energieproducerende landen als Rusland en Iran hebben het een stuk moeilijker gekregen doordat zij minder inkomsten hebben.
Een jaar of tien, vijftien geleden was de olieprijs ook zo laag. Europese landen moesten Rusland financieel op de been houden. Met de stijging van de olie- en gasprijs nam niet alleen de financiŽle armslag van Moskou toe maar ook de zelfverzekerdheid. Democratische hervormingen gingen niet door, Rusland begon westersgezinde buurlanden de les te lezen, chanteerde landen als OekraÔne, Wit-Rusland en GeorgiŽ door de gaskraan zo nu en dan dicht te draaien en schrok er in augustus zelfs niet voor terug GeorgiŽ binnen te vallen. Mogelijk zal nu de Russische beurs is ingestort en de energieprijzen zijn gekelderd, Moskou iets minder hoog van de toren blazen. Ook zullen Medvedev en Poetin beter naar hun bevolking moeten luisteren. Door de economische terugval vreest het Kremlin voor een uitbarsting van sociale onrust in het land. De eerste demonstraties tegen het Kremlin zijn al uiteengeslagen.
Iran kampt ook met interne onrust. Onder de vorige president Khatami zocht Iran toenadering tot het Westen. De olieprijs was laag en Iran had de buitenwereld nog nodig. Met de stijging van de olieprijs werd Iran steeds geslotener. De huidige Iraanse president Ahmadinejad zocht, rijk en overmoedig geworden door de oliedollars, de confrontatie met het Westen, bedreigde IsraŽl met vernietiging en werkt aan een atoombom.
Nu de olieprijs is ingestort, balanceert Iran op de rand van de afgrond. De economie staat er hopeloos voor nu Teheran niet langer voedsel en brandstof kan subsidiŽren om de sociale onrust af te kopen onder de jonge, hoogopgeleide maar werkloze bevolking. Ahmadinejad kan zijn begroting niet meer rond krijgen en zal zijn uiterste best moeten doen om de binnenlandse kritiek te pareren en zal dus niet snel buitenlandse avonturen beginnen.
...en afhankelijkheid
Iran, Rusland en de andere olieproducerende landen zullen door de gedaalde olie-inkomsten meer rekening moeten houden met de buitenwereld en ook met de economische en politieke wensen van hun burgers. Bij een hoge olieprijs kunnen dergelijke regimes internationale kritiek negeren en een rem zetten op de democratisering in eigen land. De hoge olieprijs van de afgelopen jaren heeft democratische trends in het Midden-Oosten, Latijns-Amerika en Rusland teruggedraaid. Ook heeft het ertoe geleid dat andere landen in het defensief werden gedrukt. De Verenigde Staten houden Saudi-ArabiŽ, dat een intolerante vorm van islam exporteert, de hand boven het hoofd. Europa durft Rusland niet te hard aan te pakken vanwege de invasie in GeorgiŽ. En China sluit energieakkoorden met het duistere regime in Sudan.
De olieprijs zal ongetwijfeld weer omhoog gaan, en daarmee de assertiviteit van oliedictators. Willen we de verbreiding van de democratie en de internationale stabiliteit een dienst bewijzen, dan zal de wereld zo snel mogelijk van de olieverslaving af moeten komen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

dankzij de kredietcrisis hebben wij niet meer
bij elke windvlaag of afgezwaaide kogel een
uitschieter van de olieprijs. hoe dit kon
gebeuren blijft altijd nog onderbelicht.
Cramer van de Frlb had hier toch wel een
duidelijk verhaal over in de LC

TG Holwerda, Swifterbant - dinsdag, 30 december 2008


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties