De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zaterdag 18 november

Hoofdartikeldonderdag, 23 juli 2009

Een troonrede nieuwe stijl...
Het kabinet heeft plannen voor een Troonrede met een andere opzet. Al geruime tijd is er kritiek op de inhoud van die rede, zoals zij elk jaar door de koningin wordt uitgesproken op de derde dinsdag van september. Het betreft twee dingen. In de eerste plaats de vaak gortdroge opsomming van beleidsmaatregelen van de verschillende departementen. En ten tweede het feit dat de rede vaak nauwelijks nieuws bevat, omdat het meeste dat wordt verteld allang in de krant heeft gestaan. Soms doordat bewindslieden dat al hebben meegedeeld of omdat het al is uitgelekt. Het kabinet vindt het eigenlijk beledigend voor de koningin om haar dan zo’n rede uit te laten spreken. Beter zou het zijn haar een (meer) visionair verhaal te laten houden over het beleid dat het kabinet voorstaat.
Voor het beoordelen van deze plannen is het goed eerst in ogenschouw te nemen wat er in de maanden vóór Prinsjesdag in Den Haag gebeurt. Het gaat dan om het maken van een rijksbegroting voor het volgend jaar. De discussies daarover beginnen al in het voorjaar. Nogal wat onderwerpen zijn dan bekend omdat zij in het regeerakkoord werden vermeld of omdat bewindslieden al eens hebben meegedeeld dat zij daarover iets aan het kabinet zullen voorstellen. Jaren geleden was het zo dat het resultaat van al dat overleg pas op Prinsjesdag bekend werd. Maar de tijden veranderden, ook bewindslieden willen scoren en kunnen het niet laten daarover mededelingen aan de pers te doen. Wanneer het dan (soms) maanden later in de Troonrede staat, is het oud nieuws.
De complete miljoenennota is begin september klaar en wordt op de vrijdag vóór Prinsjesdag onder embargo aan de pers verstrekt, zodat deze een weekend de tijd heeft voor publicatie en commentaar op de dinsdag daarna.
Echter, wat gebeurt er? Sommige media houden zich niet aan het embargo en andere beschikken al over de complete teksten middels lekkages op de departementen. Steeds vaker komt het voor dat sommige media (beslist niet alle!) reeds op de zaterdag vóór Prinsjesdag met berichten komen over het voorgenomen beleid en de inhoud van de rijksbegroting.
De Grondwet zegt het een en ander over deze materie. In artikel 65 staat: ,,Jaarlijks op de derde dinsdag van september of op een bij wet vast te stellen eerder tijdstip wordt door of namens de Koning in een verenigde vergadering van de Staten Generaal een uiteenzetting van het door de regering te voeren beleid gegeven.” En in artikel 105 leest men dat ,,op het in artikel 65 genoemde tijdstip” de begroting wordt ingediend.
Een belangrijke vraag is nu of de door het kabinet bedoelde ‘visionaire Troonrede’ kan worden geacht te zijn ‘een uiteenzetting‘ als bedoeld in artikel 65. Hier passen duidelijk vraagtekens. ‘Visie’ en ‘te voeren beleid’ botsen maar al te vaak in de harde politieke realiteit. Men zou nu kunnen zeggen: ,,Laat het kabinet - als de verantwoordelijke in dezen - het maar eens proberen met zo’n visionair stuk. Lukt het niet, dan houden zij er weer mee op.” Een essentiële vraag is echter of de koningin dan wel voldoende ‘onschendbaar’ - wat zij staatsrechterlijk is - zal kunnen blijven. Het antwoord zal, mede afhankelijk van het experiment, waarschijnlijk ontkennend moeten zijn.
…en de rol van politiek en media
Beter is nog eens goed te kijken naar alles wat er vóór Prinsjesdag gebeurt. Ooit was het voor een minister of staatssecretaris not done, staatsrechterlijk niet in orde, lang vóór Prinsjesdag al aan de pers te vertellen wat hij of zij in het kabinet voor elkaar had gekregen. Dat vond men toen een belediging van de majesteit.
Minstens zo erg is dat van te voren lekken. Het is wel steeds makkelijker, nu het fotokopieerapparaat het werk van het carbonpapier uit de typemachine (lang geleden al) heeft overgenomen. Bovendien is men van de kant van de ‘lekker’ ook niet altijd vrij van politieke bijbedoelingen. Maar nogal beschamend is de manier waarop zij die de gelekte stukken publiceren ermee voor de dag komen. Zonder enige gêne, soms met een air van: we hebben het kabinet toch maar weer lekker tuk gehad.
Het zijn in feite weer voorbeelden van een te laken manier van omgaan met de politiek. Van bewindslieden die hun mond niet kunnen houden omdat zij willen scoren en die mee voeding geven aan het beeld dat de politiek een wedstrijd is met winnaars (en verliezers!). Van die media die de politiek steeds minder serieus dreigen te gaan nemen en ook de zaken rondom Prinsjesdag trekken in het vlak van ‘het incident’. Daarvoor is Prinsjesdag toch te veel een dag van nationaal belang.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties