De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 22 september

Geloof & Kerkdonderdag, 23 juli 2009

St. Antoniuskerk in Paesens
Noordelijkste kerk van Fryslân biedt stilte

Paesens - Ruim 240 kerken doen deze zomer mee aan het open kerkenproject Tsjerkepaad. De kerken tonen niet alleen hun historie als bedehuis, ze presenteren zich ook als gastvrije ontmoetingsplek. In het Friesch Dagblad wekelijks een portret van een van de kerken die meedoen. Vandaag: de St. Antoniuskerk in Paesens: de noordelijkste kerk van Fryslân.

Door Hanneke Goudappel.
Aan het woord is Nico Drost, coördinator van het Tsjerkepaad van de Hervormde Gemeente Paesens-Moddergat en scriba van de kerkenraad.
Heeft de kerk al eerder meegedaan met Tsjerkepaad?
,,Ja, vorig jaar was de eerste keer dat de St Antoniuskerk meedeed met het open kerkenproject. Afhankelijk van het weer kwamen er gemiddeld ieder kwartier toch wel mensen binnenlopen. Het leuke en bijzondere is niet alleen dát er mensen komen, maar ook dat het vaak mensen zijn van ver weg. Uit Noord-Holland, maar ook had ik laatst iemand die vertelde: ‘Ik kom uit Canada, mijn grootvader heeft hier gewoond’.”
,,Er zijn mensen die speciaal voor Tsjerkepaad komen. Daarnaast zijn er ook heel wat toeristen die even een bezoek brengen aan de kerk. Paesens is steeds toeristischer aan het worden. In Moddergat, dat tegen Paesens aan ligt, staat museum ’t Fiskershúske, dat voorwerpen exposeert die betrekking hebben op de oude kustvisserij en het leven van de bewoners van het dubbeldorp Paesens-Moddergat. De ramp van Moddergat, in 1883, waarbij 83 vissers omkwamen, vormt hier een groot aandeel in. Een aantal jaren geleden is er in Paesens nog een publiekstrekker bij gekomen: een historisch schip dat op schaal is nagebouwd. Een zogenaamde Wierumer ark. Als mensen naar deze toeristische plekken komen en ze zien dat de kerk open is, komen ze vaak ook even binnen lopen.”
,,Als er op een zaterdagmiddag twee mensen komen die de kerk willen bekijken, dan is het al de moeite waard geweest om de kerk open te hebben. Maar meestal komen we daar ver bovenuit.”
Is de St. Antoniuskerk van Paesens ook buiten Tsjerkepaad een open kerk?
,,Het zou wel mooi zijn als de kerk vaker open zou zijn. Maar dan heb je toch altijd mensen nodig die aanwezig kunnen zijn. Dat lukt helaas niet. En de kerkdeur maar gewoon open zetten kan in Nederland niet.”
,,Sinds mei is de kerk iedere zondagmiddag veertig minuten geopend voor het Stilte Moment (zie kader). De stichting Oan ’e dyk houdt een wekelijks meditatief programma rond stilte. Er is muziek, poëzie en voordracht van teksten, afgewisseld met stiltemomenten.”
Hoeveel vrijwilligers zijn er betrokken bij Tsjerkepaad?
,,Zo’n tien mensen zijn betrokken bij Tsjerkepaad. Net als vorig jaar doen de meeste leden van de kerkenraad mee. Het was dit jaar geen enkel probleem om het rooster vol te krijgen. Er is wel animo voor. Ik kon er zelf bijna niet meer bij. Mensen ervaren het als bevredigend om een middag in de kerk te staan.”
,,Als regel zijn er twee mensen aanwezig in de kerk. De vrijwilligers zijn belangrijk voor het Tsjerkepaad. Het is mooi dat mensen de kerk kunnen bekijken, maar minstens even belangrijk is het dat ze ook een praatje kunnen maken, en hun vragen kunnen stellen. Bezoekers stellen het ook op prijs als we hen bijvoorbeeld vragen waar ze vandaan komen. In het gastenboek schrijven veel mensen dat ze de gastvrije ontvangst waarderen.”
Uit welke jaar stamt de kerk?
,,De laat-romaanse St. Antoniuskerk is gebouwd rond het jaar 1250. In de jaren 2002 en 2003 is de kerk zowel van binnen als van buiten helemaal gerestaureerd. Het dak is er af geweest en de vloer lag eruit. Voor de oliekachel in het gangpad is centrale verwarming onder de banken in de plaats gekomen. Alles is opnieuw geschilderd. De banken zijn geschilderd met houtwerkimitatie. Een van de oudste leden van de gemeente wist nog te herinneren dat de hekwerkversiering boven op de kraak vroeger zilver was. Het hekwerk is voorzien van echt bladzilver; dat werd betaald door dit gemeentelid.”
Wat is er bijzonder aan de kerk?
,,De St. Angoniuskerk heeft een van de oudste orgels van Nederland. Het is in 1758 gebouwd door de Duitse orgelmaker Johan Theodor Gilmann. Het orgel staat op de rijksmonumentenlijst. Twee jaar geleden is het orgel nog geheel gerestaureerd. Een van onze gemeenteleden heeft zich daar enorm voor ingezet. Hij heeft allerlei fondsen op leuke wijze benaderd. Dat staat ook vermeld op het koperen bord dat we na deze restauratie bij de ingang van de kerk hebben geplaatst.”
,,In de consistorie is in de vloer een luik, daaronder zit een klein keldertje. Dat heeft vroeger, toen de kerk nog katholiek was, waarschijnlijk gediend om miswijn in te bewaren, of iets dergelijks.”
Wordt er nog gekerkt?
,,We zijn geen museumkerk. Er wordt nog bijna wekelijks in gekerkt door de Hervormde Gemeente van Paesens-Moddergat. We houden ook geregeld gezamenlijke diensten met de Gereformeerde Kerk van Paesens-Moddergat. Vanaf volgend jaar houden we alle diensten samen. De ene keer in onze kerk, de volgende week in de gereformeerde kerk van Moddergat. De Hervormde Gemeente telt ruim vijftig doopleden en bijna vijftig belijdende leden. De Gereformeerde Kerk telt ongeveer het dubbele aantal. Een kerkdienst van de Hervormde Gemeente wordt gemiddeld door zo’n dertig mensen bezocht.”
Zijn er bijzondere activiteiten?
,,Elke zaterdag staat er tijdens Tsjerkepaad in een van de regio’s een kerk extra in de schijnwerpers met een bijzondere activiteit. Komende zaterdag is dat de St. Antoniuskerk. Er wordt een doorlopende uitvoering van het Stilte Moment opgevoerd.” (zie kader)
,,Daarnaast kan iemand die organist is, op het orgel spelen. Als er niemand op speelt laten we meestal een cd horen met muziek van orgels uit de buurt. En we hebben altijd de kroonluchters aan, zodat mensen niet in een doods gebouw komen.”
Wat zijn de openingstijden van Tsjerkepaad??
,,De St. Antoniuskerk is tot met 12 september elke zaterdagmiddag geopend van 13.30 uur tot 17.00 uur.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties