De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 23 mei

Geloof & Kerkvrijdag, 2 juli 2010

Koepelkerk in Witmarsum
‘Tsjerkepaad zet kerk in het midden van het dorp’

Witmarsum - Ruim 260 kerken doen deze zomer mee aan het open kerkenproject Tsjerkepaad. In het Friesch Dagblad wekelijks een portret van een van de kerken die meedoen. Vandaag: de protestantse Koepelkerk in Witmarsum, waar ooit de doperse kerkhervormer Menno Simons kerkte.

Door Lodewijk Born.
Aan het woord is Marijke Baarda (63), kerkrentmeester van de Protestantse Gemeente Witmarsum en een van de vier coördinatoren van Tsjerkepaad in Witmarsum.
Heeft de Koepelkerk al eerder meegedaan aan Tsjerkepaad?
,,Ja, het is nu de vierde keer dat we meedoen. Het eerste jaar liep het niet zo heel goed met het aantal bezoekers, maar sinds we twee jaar geleden zijn begonnen met extra activiteiten rond Tsjerkepaad is er een sterke groei te zien. Er komen vele honderden mensen. Twee jaar geleden hebben we contact gezocht met de historische werkgroep Yn ’t Ferline in Witmarsum, onderdeel van dorpsbelang. We hebben toen een expositie opgezet rond het thema ‘Trouwen’. Met oude trouwjurken, trouwfoto’s en trouwbijbels van mensen uit het dorp. Dat zorgde voor honderden bezoekers. Het was ook heel erg gezellig omdat er allemaal verhalen van vroeger loskwamen.
Hetzelfde gebeurde toen we vorig jaar oude foto’s van straten en huizen in Witmarsum lieten zien. De ene foto toonde hoe het destijds was en de andere nu. Dorpsbelang bestond vorig jaar vijftig jaar en daarom vertoonden we ook oude films over het dorpsleven. Ook vele oud-Witmarsumers kwamen daarom naar Tsjerkepaad.”
Gaan jullie dit jaar ook weer iets doen?
,,Dit jaar is er kunst te zien van amateurskunstenaars uit Witmarsum en omstreken. Er zijn zo’n vijftig kunstuitingen te bewonderen. Het gaat om een grote diversiteit aan (amateur)schilderkunst, beeldhouwwerk, houtsneden, vilt en quilts. Elke zaterdagmiddag zullen een of meer kunstenaars aanwezig zijn om iets over hun werk te vertellen of in de kerk bezig zijn met hun hobby. We waren zelf heel verrast dat er zóveel talent in Witmarsum is. Daarom is het thema ook: ‘Talinten op Tsjerkepaad’.
Het idee om iets met kunst te doen ontstond na gesprekken met de provinciale Tsjerkepaad-commissie. Ook zagen we op Koninginnedag dat de kunstroute die toen door het dorp liep, erg aansloeg.”
Uit welk jaar stamt de Koepelkerk?
,,De eerste kerk is gesticht in de tiende eeuw. Omstreeks 1200 stond er een kerkgebouw met een zadeldaktoren. In 1631 werd deze kerk verwoest door noodweer. De toren bleef toen gespaard, maar is in 1661 door brand verwoest. Er werd een nieuwe toren gebouwd met spits, die in 1819 afgebroken werd en vervangen door een achtkantige koepel midden op het dak van de kerk. Daar verwijst de naam ‘Koepelkerk’ dus ook naar. Het orgel van de kerk is een Van Dam-orgel uit 1855 dat is gerestaureerd in 1964. De kerk zelf is in 1995 gerestaureerd met Europese subsidie. In de dakruiterkoepel hangen twee klokken uit 1433 en 1656.”
Waarom is de kerk een bezoekje waard?
,,De kerk is beroemd omdat het de kerk is geweest waar kerkhervormer Menno Simons (1496-1561) zijn katholieke geloof verloor, uiteindelijk doopsgezind werd en daarmee grondlegger van de mennisten wereldwijd. ‘In deze kerk hangt nog de klok die Menno heeft horen luiden’, zeggen we altijd. Enkele jaren geleden hebben voor toeristen zelfs kleine klokjes gemaakt met een tekst die daar naar verwees. Daarnaast heeft de kerk een prachtig interieur.”
Wordt er nog gekerkt?
,,De Koepelkerk is een van de twee gebouwen van de Protestantse Gemeente Witmarsum. We kerken in zowel de Koepelkerk als De Hoekstien, het voormalige gereformeerde kerkgebouw. De gemeente heeft een kleine zeshonderd leden. We werken intensief samen met de Protestantse Gemeente van Pingjum-Zurich. We delen samen een predikant, ds. Peter Wattel. We onderzoeken nog of we niet helemaal als beide gemeente samen kunnen gaan.”
Hoeveel vrijwilligers zijn er betrokken bij Tsjerkepaad in de Koepelkerk?
,,We hebben een kerngroep van vier mensen. Daarnaast zijn er twaalf vrijwilligers die volgens een schema om beurten enkele zaterdagen aanwezig zijn. Het is altijd heel gezellig door de verhalen die je hoort en de gesprekken die je met mensen hebt. De gastheer of gastvrouw kan informatie geven over de kerk, het interieur, de grafzerken, enzovoorts. We hebben ook een boekje gemaakt over de historie van de Koepelkerk en een nieuwe folder voor bezoekers. Ik ben zelf nu nog bezig met het samenstellen van een lijst van predikanten die er sinds 1586 zijn geweest. Dat is een hele waslijst! Volgens mij was Witmarsum niet zo rijk en werd er vaak weer een goedkopere kandidaat beroepen of verkasten dominees snel naar elders.”
Zijn er naast Tsjerkepaad nog andere bijzondere activiteiten?
,,Drie keer per jaar zijn er concerten van de Stichting Koepel Concerten. Door het jaar heen hebben we ook veel bezoekers die komen vanwege Witmarsum als geboorteplaats van Menno Simons. Bussen met toeristen uit bijvoorbeeld Canada, de VS, Rusland en Oekraïne. Naast de Koepelkerk is ook de doopsgezinde kerk geopend in het dorp. Hier hangen ook enkele kunstwerken en zijn quilts te zien. Zij doen voor de derde keer mee aan Tsjerkepaad, en er kan een bezoekje worden gebracht aan het Menno Monument op Het Fliet, net even buiten Witmarsum. Tsjerkepaad heeft Witmarsum heel veel goeds gebracht. Ik heb het gevoel dat de kerk meer ‘in het midden van het dorp’ is komen te staan.”
Wat zijn de openingstijden van Tsjerkepaad?
,,De Koepelkerk is tot en met 18 september iedere zaterdag open van 13.30 tot 17.00 uur.”
i Morgen van 16.00 -17.00 uur is er een openingsconcert van Tsjerkepaad in de Koepelkerk in Witmarsum, verzorgd door blokfluitleerlingen van muziekschool Ritmyk en Jelle Rollema op orgel

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Very interesting article! I have been in this church once a few years ago during a combined worship service. At this time I am in the process of gathering some information about a familie member who served that church in the capacity of a pastor. His name was Isaac Cahais. He was minister in that church between June 11/1809 and July1/1841. About a year later he died ( Sep/1842) and was burried in Arum. Previous to his charge in Witmarsum, he served the church in Lutkewierum for 13 years.

Sincerely,
Bill Cahais.

Bill Cahais, Toronto, On. Canada - woensdag, 3 november 2010


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties