De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 25 februari

Geloof & Kerkdonderdag, 5 augustus 2010

Protestantse kerk van Noordwolde
Open kerk aan de rand van een ‘rood’ dorp

Noordwolde - Ruim 260 kerken doen deze zomer mee aan het open kerkenproject Tsjerkepaad. In het Friesch Dagblad wekelijks een portret van een van de kerken die meedoen. Vandaag: de protestantse kerk in Noordwolde, die al vanaf het begin af aan meedoet aan de openstelling.

Door Hanneke Goudappel.

Tsjerkepaad

Aan het woord is Klaske Collou. Samen met Heintje de Bruin is ze coördinator van Tsjerkepaad in Noordwolde. Een zomer zonder Tsjerkepaad is voor hen haast niet meer denkbaar. Naast de protestantse kerk kent Noordwolde sinds 2004 ook een voortgezette gereformeerde kerk.
Al voor de zevende keer doet Noordwolde mee met Tsjerkepaad. Het verveelt u nog niet?
,,Nee, het is ieder jaar weer een groot plezier om er voor te zorgen dat de kerk open kan zijn. Mensen genieten er van de kerk te bezoeken. Elk jaar zorgen we ervoor dat het programma er weer wat anders uitziet, bijvoorbeeld met een expositie. Zo blijft het afwisselend.”
Hoeveel vrijwilligers zijn in Noordwolde betrokken bij Tsjerkepaad?
,,Het is nooit een probleem om aan vrijwilligers te komen. Ook dit jaar dienden zich weer zo’n vijftien mensen aan. Elke zaterdagmiddag zijn we om een uur of één altijd zelf in de kerk om de spullen klaar te zetten en de kerk even later open te doen. Vervolgens zijn er twee vrijwilligers in de kerk om koffie te schenken en vragen van de bezoekers te beantwoorden. Geregeld blijven we zelf ook. Maar niet alle zaterdagmiddagen, want we zijn tot de ontdekking gekomen dat we Tsjerkepaad ook wel eens in een andere plaats willen meemaken. Dan zie je ook hoe het ergens anders gaat.”

Hoeveel bezoekers trekt de kerk?

,,Het bezoekersaantal lag de afgelopen jaren vaak tussen de twintig en dertig mensen per middag. Dit jaar is het wat minder: zo’n zestien à twintig op een middag. Misschien ligt het aan de warmte op eerste zaterdagen dat de kerk was geopend. Misschien komt het ook doordat we al zoveel jaren meedoen aan Tsjerkepaad. Bezoekers die speciaal voor Tsjerkepaad komen en die al een keer bij ons geweest zijn, zoeken andere kerken op. Hoewel er ook wel mensen zijn die elk jaar weer komen. Mensen die als toerist op de camping staan bijvoorbeeld, en even een kijkje in de kerk komen nemen. Dat is vaak een blij weerzien.”

Wat is er bijzonder aan de kerk?

,,Vooral de sfeer in de kerk valt mensen positief op. We horen vaak terug: ‘Wat een fijne, intieme monumentale kerk is dit’. De kerk is gebouwd rond 1400. Hij kwam in plaats van de eerste kerk die was verwoest. In 1640 was de kerk aan vervanging toe. Toen is hij herbouwd op de fundamenten van de oude kerk en met handhaving van oude delen aan de noord- en zuidzijde. In de kerk zijn de preekstoel en enkele grafzerken afkomstig uit de zeventiende eeuw.
Ook het monumentale Van Dam-orgel uit 1875 staat goed bekend. Het heeft een paar jaar terug een grote restauratie ondergaan. Organisten uit heel Fryslân spelen er graag op. Zo komen er tijdens Tsjerkepaad steevast twee organisten uit Dokkum om het instrument te bespelen.”
Wat heeft Noordwolde deze keer te bieden aan activiteiten tijdens Tsjerkepaad?
,,We hebben de tentoonstelling Iconen en hun verhaal in de kerk van de hand van Neeltje Steensma uit Joure. Zij kwam in de jaren negentig in aanraking met de schoonheid en de mystieke zeggingskracht van de iconen en heeft vervolgens les genomen in iconen schilderen. Iconen zijn heel belangrijk in de oosters-orthodoxe geloofsbeleving. In een protestantse kerk zijn iconen niet zo gewoon, maar het is mooi om je ook eens te verdiepen in een andere sfeer. De iconen staan achterin de kerk. Als je de kerk binnenkomt, valt je oog er meteen op. Zo kunnen mensen iets proeven van een andere manier van geloofsbeleving. Er gaat een zekere stilte, een gewijde sfeer vanuit. Neeltje Steensma zal komende zaterdag ook zelf aanwezig zijn in de kerk. Net als Frits Pasveer, die op 17 juli een lezing hield over iconen en de Russisch-orthodoxe geloofsbeleving. Zaterdag houdt Pasveer zijn lezing nog een keer, om 15.00 uur.
Vanwege de tentoonstelling hebben we dit jaar geen organisten gevraagd om het orgel te bespelen. Bij iconen past nu niet direct orgelmuziek, meenden we. Dit keer hebben we op de achtergrond Russische muziek. Als er echter spontaan een organist langskomt die graag even het orgel wil bespelen, kan dat.”
Er is ook een fietsroute van Noordwolde naar de kerk van Steggerda of omgekeerd. In de fietsroute is ook de joodse begraafplaats opgenomen opgenomen en de Peter Stuyvesantkerk van Peperga.”

Wordt er nog gekerkt?

,,In de zomer is er in de protestantse kerk in Noordwolde iedere zondag een dienst. Eens in de veertien dagen houden we een gezamenlijke dienst met de Protestantse Gemeente van Steggerda. In de winter worden die gezamenlijke diensten vaker in Steggerda gehouden. In de zomer vinden we het belangrijk dat er in de kerk in Noordwolde iedere zondag een dienst is, zodat toeristen niet voor een dichte deur komen te staan.
Je wilt natuurlijk het liefst naar je eigen kerk, maar we hebben in goed overleg besloten om samen te gaan. Onze kerkgemeenschap vergrijst helaas sterk. Op zondag zitten we met 25 à 30 mensen in de kerk. Dat is wel een heel hechte gemeenschap. Toen de kerkenraad iets wilde doen voor de vrijwilligers in de kerk, kwamen hij tot de ontdekking dat behalve een of twee mensen die zich vanwege hun leeftijd niet meer konden inzetten, íédereen vrijwilliger was. Er is toen een gezellige avond georganiseerd voor iedereen.
Zowel de kerk in Noordwolde als die in Steggerda blijft gelukkig open. Beide gemeenten zijn niet armlastig.”

Speelt de kerk ook een rol in het dorp?

,,De kerk speelt niet zo’n grote rol in het dorp. Van oorsprong is Noordwolde een heel erg ‘rood dorp’. De kerk lag altijd wat moeilijk. Hij staat ook niet middenin het dorp. Heel vroeger wel, maar toen de vaart werd gegraven, verhuisde het dorp langzamerhand die kant op, vanwege de rietvlecht-industrie. Toch heeft de kerk vroeger ook wel vol gezeten. Zelfs zo dat er in 1853 een zijbeuk werd aangebouwd. In een tijd van armoede komt de kerk vaak in beeld.
Tijdens de restauratie van 1964-1967 is deze zijbeuk weer verwijderd. Hij begon te scheuren en te verzakken en was inmiddels toch niet meer nodig. Je ziet er haast niets van dat deze zijbeuk er heeft gestaan. Nu is er in de kerk plek voor 120 mensen. Tijdens de kerstnachtdienst zijn de stoelen allemaal bezet. Vaak zitten er zelfs 140 mensen. Dat mag officieel niet, maar je kunt ze toch ook niet wegsturen. Dat schijnt ook weer echt bij Noordwolde te horen: ‘al kom je nooit in de kerk, naar de kerstnachtdienst daar ga je heen’. Iedereen geniet daarvan. Ik sta wel eens bij de uitgang om de bezoekers een kaars mee te geven, en hoor dan dat ze het mooi vonden.
De kerk heeft toch wel wat voor het dorp betekend. Vroegere predikanten hebben ooit de rietvlechtindustrie bevorderd, waaruit de rietvlechtschool is ontstaan. Dat weet Noordwolde ook wel. Vorig jaar vierden we het 700-jarig bestaan van de Stellingwerven. We hebben toen geprobeerd om voor het voetlicht te brengen dat de kerk er zevenhonderd jaar geleden ook al was. Onder het motto ‘Kerk te Noordwolde tijdens 700 jaar Stellingwerf’ hebben we de geschiedenis uitgebeeld op borden in de kerk. Toen kwamen er toch wel wat Noordwoldigers binnen om het te bekijken. Zo proberen we zo nu en dan toch wat te organiseren om de kerk onder de aandacht te brengen.”

Wat zijn de openingstijden?

,,Tot met 18 september is de kerk iedere zaterdagmiddag open van 13.30 tot 17.00 uur.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties