De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 25 mei

Regiovrijdag, 19 augustus 2011

Een studentenhuis met overzicht en rust

Een studentenhuis, maar dan voor mensen met autisme. Anne Jan (23) studeert microbiologie en woont nu een tijdje op kamers bij Stumass in Leeuwarden.

Majelle Hoek
Leeuwarden - Stumass is een organisatie die studenten met een autistische stoornis voorbereidt op zelfstandig wonen en zit in veel, wat grotere, studentensteden. Sinds januari woont Anne Jan bij Stumass. In een gewoon studentenhuis zou hij niet kunnen wonen. Niet eens willen ook. Te veel prikkels. En ook te onduidelijk. Want hoewel Anne Janne slim genoeg is - ,,ik heb vwo-niveau” - heeft hij moeite om informatie goed en snel te verwerken. Overzicht scheppen is daarom belangrijk en geeft hem meer rust. Het helpt hem goed te functioneren op school, maar ook in zijn sociale leven. ,,Als ik geen overzicht heb, kom ik tot niets.”
Anne Jan heeft ADD en PDD-NOS. Dat laatste is een stoornis in het autistisch spectrum. Door de ADD heeft Anne Jan moeite zich lang op iets te concentreren. En door de PDD-NOS kan hij informatie lastig verwerken. Als iemand een vraag stelt, legt die vraag een extra lange route af in zijn hoofd, legt hij uit.
De student maakt het even concreet door het op papier uit te tekenen. Hij tekent twee vierkanten verdeeld in kolommen waarin hij twee stipjes zet. Een stipje helemaal linksboven, de ander rechtsonderin. Bij een persoon die de informatie normaal verwerkt, gaat de vraag de snelste weg van a naar b: streepje naar beneden en dan hup, rechtsaf naar b. Bij Anne Jan gaat het streepje eerst omhoog, omlaag, omhoog, omlaag. Tot het eindelijk bij b uitkomt. ,,Zoveel tijd heb ik dus nodig om een antwoord te bedenken.”
En terwijl hij die informatie - dus de vraag - verwerkt, is hij ook gevoelig voor prikkels in de omgeving. Waar een ander dat kan filteren, of daar geen sjoege aan geeft, komt het bij hem ,,keihard” binnen. Het tikken van de klok, een langsrazende auto, voetstappen in een naastgelegen vertrek. Allemaal prikkels. Of een routekaart die nu uitgeslagen voor hem op tafel ligt. ,,Die leg ik even weg hoor, dat leidt af.”
Bij Stumass is elke dag van ’s ochtends acht tot ’s avonds tien uur begeleiding. Begeleiders onderhouden contact met docenten, maken met Anne Jan een studieplanning en ondersteunen in de dagelijkse handel en wandel. Vooral plannen is hierbij weer belangrijk, vertelt Anne Jan. Weten wanneer hij de was moet doen, moet koken en afwassen. En vooral ook hóé.
Hij pakt een schoonmaakhandleiding die de begeleiding voor hem heeft gemaakt. Daarop staan alle handelingen die nodig zijn voor het schoonmaken van het toilet en andere ruimtes. ,,Kijk, zo gedetailleerd heb ik het dus nodig.” Want als tegen hem wordt gezegd: ‘maak jij de wc schoon’, is dat te breed. Wat moet precies schoon en hoelang duurt dat dan? Anne Jan verliest het overzicht. ,,Dan ben ik er een uur mee bezig omdat ik heel perfectionistisch ben.”

Drempel

,,Oh ja, dat is ook iets waar ik moeite mee heb. Ik kan moeilijk tót iets komen. Dat komt door mijn ADD. Het is altijd een drempel om iets te doen. Ergens heengaan is het lastigst. Gewoon op die fiets stappen, naar de sportschool bijvoorbeeld.” En het is niet alleen naar de sportschool gaan, maar douchen, of tandenpoetsen kan ook al een drempel zijn. ,,Het voelt alsof je ergens geen zin in hebt, maar dan tien keer erger. Sommigen zeggen dat het luiheid is, dat vind ik irritant.”
Het is ook een gevoel dat hij veel moet, legt de student uit. Tandenpoetsen: moet. Naar school: moet. ,,Als er te veel op me afkomt, word ik passief en depressief. Ik heb hier geleerd om eerder hulp te vragen in plaats van dingen op te kroppen”
Anne Jan vindt het eigenlijk maar vervelend, al die labels als ADD en PDD-NOS. Daarom vertelt hij ook niet iedereen van zijn beperking. En daarom wil hij ook niet met zijn achternaam in de krant en heel duidelijk op de foto. Niet dat hij zich schaamt, maar hij wil niet dat mensen hem opeens anders gaan zien. ,,Ik zeg wel tegen mensen dat ik traag ben en me slecht kan concentreren, maar niet dat ik autisme en ADD heb. Ik wil dat mensen me zien zoals ik ben, zonder stempel. Soms merk je wel dat mensen anders tegen je doen. Je kunt het vergelijken met mensen die voor het eerst een gehandicapte zien. Gaan ze heel overdreven doen met hun toon. Alsof je het niet begrijpt.”

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties