De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Geloof & Kerkdonderdag, 23 augustus 2012

Pontianuskerk is een baken voor het dorp
Tijdens de negende editie van Tsjerkepaad zetten ruim 260 kerken op zaterdagmiddag hun deuren open. Het Friesch Dagblad portretteert enkele deelnemende kerken. Deze week de H. Pontianuskerk van Marsum.
Tien vragen aan: Jan Kuppens (52), voorzitter kerkrentmeesters van de H. Pontianuskerk te Marsum. De kerk is eigendom van de Protestantse Gemeente (in wording) van Beetgum en omstreken.
Wat kunt u vertellen over de bouw en het ontstaan van de kerk van Marsum?
,,Het oudste (tufstenen) gedeelte van de kerk is van begin twaalfde eeuw (nog aan de noordmuur te zien). In de dertiende eeuw is de tufstenen kerk verlengd naar het oosten met een bakstenen koor, en naar het westen met een toren. Waarschijnlijk stak het koor boven het romaanse schip uit.
In het begin van de zestiende eeuw werd het schip verhoogd, en werd de gehele ruimte met een gotisch tongewelf in hout overdekt. Aan de zuidzijde kwamen grote spitsboogvensters. In 1770 werd het koor vernieuwd in gele Friese steen. Later werd een gedeelte van het schip en de toren met diezelfde steen bekleed.
Het belangrijke interieur is hoofdzakelijk in 1664 tot stand gekomen door de Leeuwarder kistenmakers Biense Wijbes en Ede Karstens.”
Hoe komt de kerk aan haar naam? Heeft het gebouw een bijnaam?
,,De H. Pontianus was destijds de patroonheilige van de kerk. Het gebouw heeft geen bijnaam.”
Wat moeten bezoekers echt zien in de kerk van Marsum?
,,Het prachtige, compleet bewaard gebleven, eiken interieur (1664), zoals mannenbanken, vrouwenbanken, preekstoel met doophek, psalmborden, lambriseringen, de herenbanken zoals de Andringa- Goslingabank, Jongestalbank (1712) en Poptabank (1671).
Ook het Albertus van Gruisen hoofd- en rugwerkorgel uit 1803 is bijzonder, mede vanwege zijn oorspronkelijke staat. Het is gerestaureerd, maar nog nooit gewijzigd.
Het (nog werkende) torenuurwerk stamt uit de zestiende eeuw. De luidklokken uit 1472 en 1618.”
Maakt u zich als kerkgemeenschap zorgen om de toekomst van het gebouw?
,,Zoals nu het plan is, komen de kerkelijke gebouwen in Marsum volgend jaar in een dorpsstichting zodat deze gebouwen ook bij een teruglopend ledental voor het dorp bewaard zullen blijven. Dus wat dit aangaat, hebben we geen zorgen voor de toekomst.”
Wat zou er van u als eerste uit mogen als u een keuze moet maken wat betreft het interieur?
,,Voor sommigen zou dit de te moderne avondmaalstafel en het wandkleed aan de noordmuur kunnen zijn.”
In welke zin is de kerk niet weg te denken uit het dorp?
,,De kerk is beeldbepalend. De dertig meter hoge kerktoren is het hoogste punt van het dorp. Als Marsumers lang weg zijn geweest, zijn ze blij als ze de kerktoren weer zien, ze zijn dan bijna thuis. Daarnaast is de kerk van belang vanwege de geschiedenis en de verbondenheid met het dorp en met Poptaslot door de eeuwen heen. De Poptabank en een grafsteen verwijzen nog naar eigenaar van de state, H. Popta. Aan de Poptabank kleeft een anekdote. Popta wilde niet dat er een bank in de kerk zou komen die groter was dan die van hem. Zou dat wel gebeuren, dan mochten er geen Marsumer vrouwen meer in het gasthuis wonen, waarschuwde hij. Dat gebeurde inderdaad: toen later een grotere herenbank werd gebouwd, kreeg Marsum geen armengeld meer.
Ook is de kerk nog altijd een plek van ontmoeting. Eens in de vier weken wordt de kerkdienst in Marsum gehouden. Dan zitten er rond de negentig mensen in de kerk. Verder wordt op verzoek de klok geluid, bij geboorte en bij overlijden.”
Welke kerkdienst van de afgelopen tijd staat u nog bij. Waarom?
,,Dat zou ik zo niet kunnen zeggen. Buiten de kerkdienst om hebben we elk jaar op oudejaarsavond de Aldjiersoertinking, een bijeenkomst voor het dorp, door het dorp. Dit is elk jaar weer een heel speciaal gebeuren, waarbij de kerk tot de nok toe gevuld is. Er is cabaret, een dorpsbewoner houdt een overdenking, waarin de in dat jaar geboren en overleden Marsumers worden genoemd, en de ‘Marsumer fan it jier’ wordt bekendgemaakt.”
Wat is uw mooiste Tsjerkepaad-ervaring?
,,Het spontane concert van een echtpaar dat de kerk kwam bezoeken. Hij nam plaats achter het orgel en zij begon te zingen.”
Is er dit jaar nog iets speciaals rond Tsjerkepaad in de kerk?
,,Nee.”
Wanneer is de kerk open met Tsjerkepaad?
,,De kerk is komende zondag open van 13.30-17.00 uur. Ook na afloop van Tsjerkepaad is de kerk te bewonderen. De bewoner van Buorren 55 leidt belangstellenden graag rond wanneer hij tijd heeft.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties