De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 20 augustus

Achtergrondzaterdag, 29 oktober 2016

Donkere hemel voor het waddengebied
Wanneer zag u voor het laatste een vallende ster? Zodra het in Nederland donker wordt, gaat overal het licht aan. Daardoor wordt de sterrenhemel steeds meer aan ons oog onttrokken. In de Randstad meer dan op de wadden. Maar ook daar is het ´s nachts niet helemaal donker.
Vanavond wordt tijdens de Nacht van de Nacht een intentieverklaring getekend voor een Dark Sky voor het hele waddengebied. De Randstad is een van de meeste verlichte gebieden ter wereld. Bij een heldere hemel zie je in de Randstad bijvoorbeeld zeventig keer minder sterren dan in Fryslân en op de wadden.
De effecten van al die lichtuitstoot op mensen en dier worden steeds groter. Vleermuizen gaan bijvoorbeeld minder eten zoeken doordat er te weinig duisternis is. En pas uitgekomen zeeschildpadjes in Florida kruipen op het strand naar de lichte horizon. Vroeger was dat de oceaan, nu is dat de straatverlichting, met alle gevolgen van dien.
Over de effecten van licht en duisternis op de mens wordt steeds meer bekend. Onderzoeken wijzen uit dat mensen die veel achter hun beeldscherm zitten, minder diep slapen. Zet ´s avonds maar eens wat minder lampen aan en de beeldschermen uit. Dat geeft rust in hectische tijden, waar ´druk, druk, druk´ inmiddels een gevleugelde uitdrukking is.
Een donkere hemel is door de eeuwen heen ook een inspiratiebron geweest voor muzikanten, dichters en kunstenaars. Eeuwen geleden diende de sterrenhemel als lichtbron en oriëntatie. Veel sterren die wij nu zien, zagen onze voorvaderen ook. Zo wordt er een brug geslagen tussen heden en verleden.
Als het op de wadden ´s nachts altijd donker is, zal dit ook goed zijn voor het toerisme. De donkere nacht als trekpleister voor mensen die op zoek zijn naar een unieke natuurbeleving. Het waddengebied is dan de plek, op een uurtje afstand van de Randstad, waar je nog écht kunt genieten van het volledige spectrum aan nebula´s, sterren en planeten.
Rust en ruimte
Maar dan moeten we nu wel anders omgaan met het gebruik van nachtelijk kunstlicht. De Friese landschapsarchitect Nynke-Rixt Jukema waarschuwt dat er over 25 jaar geen Melkweg meer te zien is in Nederland. Zij heeft zich via stichting Feel The Night de afgelopen jaren hard gemaakt om duisternis te omarmen als een unieke kwaliteit die past bij het waddengebied: rust, ruimte, duisternis. Met culturele projecten heeft zij bij bewoners het belang van duisternis en stilte benadrukt voor de wadden.
Ook zijn beleidsmakers gestimuleerd om na te denken over lichtuitstoot en om ervoor te zorgen dat de lichtuitstoot ´s nachts vermindert. Dat leidt tot zichtbare resultaten. Recent nog met de toekenning van het Lauwersmeergebied tot Dark Skypark.
Of wat te denken van de ontwikkelingen op Ameland, waar straatlantaarns pas aangaan als er een auto langs rijdt. Of straatlantaarns die steeds vaker voor (meer dan) de helft worden uitgezet.
Hoe meer initiatieven er van de grond komen, hoe sterker de gedachte om deze initiatieven met elkaar te verbinden. Al was het maar omdat de lichtuitstraling van grote steden tot vijftig kilometer kan reiken. Duisternis creëer je niet alleen, dat doe je samen; het vraagt om samenwerking met partijen die van licht afhankelijk zijn voor de bedrijfsvoering of verantwoordelijkheid dragen voor veiligheid van medewerkers en inwoners.
Intentieverklaring
De kracht van deze verklaring schuilt in de afgesproken gezamenlijke aanpak. Dit samenwerkingsproces is het afgelopen jaar in een stroomversnelling gekomen door de inzet van het Programma naar een Rijke Waddenzee.
Een volgende stap wordt vanavond gezet tijdens de Nacht van de Nacht. Dan zetten vertegenwoordigers van de Rijksoverheid, natuurorganisaties, de Waddenzeehavens, Waddenzeegemeenten en de drie Waddenzeeprovincies hun handtekening onder de intentieverklaring om te komen tot een Darksky Werelderfgoed Waddengebied.
De ondertekenaars willen hiermee laten zien hoe belangrijk duisternis is voor mens en dier. Ook spreken ze hiermee uit dat ze de duisternis in en om de Waddenzee gezamenlijk gaan aanpakken. Dat is niet alleen goed voor mens en dier, maar ook voor de ecologie en de economie in het waddengebied.
Jaap Verhulst is regio-ambassadeur van het ministerie van Economische Zaken en siteholder van Werelderfgoed Waddenzee. Dit artikel is tot stand gekomen op initiatief van de Waddenacademie. Vanavond zijn er tal van activiteiten om de duisternis te ervaren in het waddengebied. Zie: www.nachtvandenacht.nl.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties