De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zaterdag 19 augustus

Regiomaandag, 15 mei 2017

Met trots wil Franeker de eretitel Europese Reformatiestad dragen
Franeker - Het symbool van de titel 'Europese Stad van de Reformatie’ werd donderdagavond 11 mei officieel overhandigd aan burgemeester Eduard van Zuijlen van Franekeradeel. Begin april was al bekendgemaakt dat Franeker de eretitel kreeg van de Gemeenschap van Protestantse Kerken in Europa. De plechtigheid werd gehouden in het gebouw van de Vrije Evangelische Gemeente in Franeker, in aanwezigheid van zo’n dertig belangstellenden. Uit handen van Lieuwe Bergstra, predikant van de protestantse gemeente in Franeker, kreeg de burgemeester donderdagavond het ingelijste logo dat Europese Reformatiesteden mogen voeren.
Waar het komt te hangen? Daarover is nog niets besloten, zegt Van Zuijlen. Misschien is het oude stadhuis van Franeker een passende plek, of het gemeentehuis. In elk geval moet duidelijk zijn dat de titel aan de stád Franeker toegekend is, en niet aan de gemeente. Overigens wordt het gemeentehuis momenteel verbouwd om het geschikt te maken voor de functie van hoofdzetel van de fusiegemeente Waadhoeke met ingang van 2018.
Actueel
Net als Lieuwe Bergstra is Flora Visser een van de leden van de werkgroep Franeker Reformatiestad, die zich sinds begin vorig jaar ervoor heeft ingespannen de titel in de wacht te slepen. De doopsgezind predikante benadrukte bij de opening van de bijeenkomst dat de reformatie niet alleen een kerkelijk maar ook een maatschappelijk gebeuren was. ,,In die tijd was Franeker een stad van vrijheid, openheid en tolerantie. Er was ruimte voor mensen van elders, die niet konden blijven wonen waar ze woonden omdat de wijze waarop ze geloofden daar niet geaccepteerd werd." Het was de werkgroep opgevallen dat het in die tijd om thema’s ging die nog steeds uiterst actueel zijn. ,,Misschien dat de geschiedenis van de reformatie ons kan helpen in onze positiebepaling ten aanzien van die onderwerpen in de tegenwoordige tijd", stelt Visser ,,We hopen dat in de activiteiten die dit jaar plaatsvinden ook naar voren komt dat reformatie niet alleen maar verleden is."
Franeker heeft de titel gekregen vanwege haar geschiedenis, legt Visser uit. In de vroege zestiende eeuw had de beweging van (weder)dopers een centrum in de stad. ,,Toen de stad later in diezelfde eeuw helemaal protestants werd, is het Franeker kloostergebouw dat leeggekomen was, van een vesting der kerk tot een vesting van kennis geworden."
Dat Franeker vroeger een universiteit had, is een doorslaggevende factor geweest in de toekenning van de titel. Die universiteit speelde een belangrijke rol bij de opleiding van studenten uit heel Europa. Franeker was een plek waar veilig theologie gestudeerd kon worden, zo staat in de brief die de toekenning van de titel onderbouwt. In dezelfde brief wordt waardering uitgesproken voor de vanzelfsprekende wijze genoemd waarop burgerlijke overheid en kerkelijke gemeenten vandaag samenwerken, net als de openlijke oecumenische inzet om de activiteiten in het kader van de reformatiestad vorm te geven.
Trots
Met dank en trots zal Franeker de titel Reformatiestad dragen, zegt burgemeester Van Zuijlen. In zijn dankwoord benadrukt hij het revolutionaire karakter van de reformatie, waarbij hij Maarten Luther (1483-1546) aanhaalt. In een tijd waarin vrijheid van geweten, vrijheid meningsuiting en vrijheid van vergadering niet vanzelfsprekend waren, claimde Luther dat de mens zelf kon oordelen. Daar is de kiem gelegd van het moderne verlichtingsdenken waaruit uiteindelijk onze democratische structuren en de ideeën over mensenrechten voortgekomen zijn, aldus Van Zuijlen. ,,Het belang van de reformatie is niet alleen voor de kerk, maar voor onze hele samenleving ongelooflijk groot geweest."
De lezing die volgt op de overhandiging , is direct al een van de activiteiten in het kader van Franeker Reformatiejaar.
Universiteit
Jacob van Sluis, historicus en medewerker van Tresoar, zet de Universiteit van Wittenberg naast die van Franeker. Beide werden ze door omstandigheden gesticht in een wat kleinere plaats. Wittenberg in 1502 en Franeker in 1585. Waarom Fryslân juist voor Franeker koos, is gissen volgens Van Sluis. Hij vermoedt dat toen de Staten vonden dat ook Fryslân een academie moest krijgen, de meeste steden en grietenijen oordeelden dat dat maar niet in Leeuwarden moest. Niet alles hoefde naar de residentie en ook Franeker had zich al bewezen als stad van belang.
Zowel Wittenberg als Franeker werden van internationale betekenis, met name op het gebied van de theologie. Er waren docenten en studenten uit diverse landen en er werd veel gepubliceerd. Boeken gedrukt in Franeker blijken in veel Europese steden terug te vinden.
Opmerkelijk is ook dat beide universiteiten aan het begin van de negentiende eeuw op last van Napoleon gesloten werden. Wittenberg mocht echter snel een doorstart maken en bestaat nog steeds. Franeker mocht slechts op een lager niveau - als athenaeum - weer opstarten in 1815 maar moest in 1845 sluiten vanwege gebrek aan studenten. Een heel groot verschil was uiteraard het gebrek aan een 'motor’, stelde Van Sluis. Docenten van aanzien heeft Franeker zeker gekend, maar geen mensen zoals Luther in Wittenberg, Calvijn in Genève of Zwingli in Zurich.
Het project 'Europese Reformatiesteden’ gaat uit van de Gemeenschap van Protestantse Kerken in Europa, oftewel de Communion of Protestant Churches in Europe (CPCE), die gezeteld is in Wenen. In het reformatiejubileumjaar wil het project partnerschappen tussen kerken en steden versterken en de wisselwerking tussen kunst, cultuur en spiritualiteit stimuleren. Naast Franeker zijn in Nederland ook Woerden en Gennep officieel benoemd tot Reformatiesteden door de CPCE.
De Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) heeft ook reformatiesteden benoemd. In Nederland zijn dat Deventer en Dordrecht. Stichting Refo500 heeft Gouda, Zwartewaterland en Dordrecht als zodanig benoemd, terwijl deze organisatie ook Gennep noemt op haar website.
www.reformation-cities.org

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties