De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 11 december

Hoofdartikeldinsdag, 13 juni 2017

Hoe 'delen’door het kapitalisme is gekaapt
Het leek allemaal zo mooi. Delen met elkaar zou de basis worden van de nieuwe economie. Slogans als 'delen is krijgen’ gingen de wereld rond. We hoefden dankzij de digitale mogelijkheden niet meer afhankelijk te zijn van de grote ondernemingen met hun puur kapitalistische streven naar maximale winst.
Hoe anders is het uitgepakt. Ondernemingen en instellingen die met idealistische verhalen naar buiten kwamen blijken nu net zo inhalig te zijn als de multinationals die enkele decennia geleden door wereldverbeteraars werden bekritiseerd. Sterker nog: het kan maar zo zijn dat die verfoeide concerns van vroeger tegenwoordig idealistischer uitgangspunten hebben dan de mensen achter bedrijven als Airbnb (kamerverhuur), Helpling (schoonmaken, huishoudelijke hulp) of Uber (vervoer).
Onlangs kwam een kritisch rapport voor de Tweede Kamer naar buiten over de zogenoemde deeleconomie van het Rathenau Instituut, de denktank die de publieke en politieke meningsvorming over de maatschappelijke aspecten van wetenschap en technologie beoogt te stimuleren. En het beeld dat uit het onderzoek naar voren kwam is nogal verontrustend. Een van de fundamenten van het succes van deze grote, vaak wereldwijd opererende ondernemingen is dat ze hun succes ontlenen aan het omzeilen van de regels: arbeidswetgeving, belastingen, veiligheid.
De deelbedrijven moeten beter gereguleerd worden, zo concludeert het Rathenau Instituut. Ze groeien uit tot monopolies waardoor economische en maatschappelijke belangen in het gedrang komen. En er zijn grote belangen mee gemoeid, niet alleen vanwege de jaarlijkse miljardenomzet, ook vanwege de grootte van hun bereik. Alleen al in Nederland is het aantal mensen dat gebruik maakt van de deelplatformen in drie jaar tijd verviervoudigd, tot bijna een kwart van de bevolking vorig jaar.
Van alle kanten wordt de vraag opgeworpen: wat zou er van zo’n kapitalistisch opererend platform overblijven als ze zich aan dezelfde regels moesten houden als zogenoemde niet-delers zoals reguliere taxi’s, hotels en schoonmaakbedrijven. De digitale mogelijkheden geven deelbedrijven onder het mom van idealisme grote kansen om de mazen van de wet te vinden om op deze wijze veel geld te verdienen. Dit gaat ten koste van hun schoonmakers en chauffeurs die geen enkele onderhandelingspositie hebben. Als de grote 'delers’dit concurrentievoordeel niet hadden, zou het maar zeer de vraag zijn of hun succes zou beklijven. De roep om regulering is daarom terecht.
Daarnaast speelt er een fundamenteel aspect een rol. De deeleconomie vergroot de ongelijkheid tussen mensen met en zonder uitleenbaar eigendom: want alleen de bezitters kunnen via de deelgroepen aan hun auto, huis of ander bezit verdienen.
Dit doet niet af van het feit dat écht idealistisch delen, vaak op een kleine schaal, grote maatschappelijke voordelen kan opleveren. Waarom zou ik een boormachine moeten kopen voor een klusje als ik die van iemand in de buurt kan gebruiken. Delen op deze manier is ook goed voor het intermenselijk contact en kan saamhorigheid en wederkerigheid bevorderen. Delen is prima, zo lang het kapitalisme het idealisme niet kaapt.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties