De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


donderdag 19 oktober

Cultuurvrijdag, 8 september 2017

In libben lang tichteby himsels
Leeuwarden - Met Rients Gratama verliest het Friese theater een bijzondere man, een vrije geest en een lichtvoetige noot die menig hart beroeren kon. De cabaretier, acteur, tekstschrijver, zanger en presentator overleed woensdag in Leeuwarden op 85-jarige leeftijd.
Vijfentwintig jaar was Rients Gratama (1932-2017), toen hij voor het eerst op de planken stond bij Selskip Tetman de Vries. In die voorstellingen moesten talloze typetjes worden gespeeld. Het vormde zijn leerschool voor zijn latere werk in de theaterwereld.
Gratama noemde zichzelf in zijn creaties “earder in sprinter as in stayer”. Daarnaast typeerde hij zichzelf artistiek gezien als vrij onrustig. “Myn foarstellingen binne faak heal planning, heal ympuls, en eins is myn hiele libben dat sa’n bytsje”, vertelde hij in 2013 in een interview in deze krant. Die insteek resulteerde tijdens zijn leven in een potpourri aan activiteiten. Gratama deed niet alleen aan cabaret, hij schreef ook toneelstukken, musicals en prentenboeken. Hij speelde in films, was acteur en zanger.
De cabaretier werd op 24 januari 1932 in Pingjum geboren als zoon van Geart Gratama en Johanna Sjaarda. Met Jetske Bijlsma kreeg hij twee kinderen: Geart en Houkje. Sinds de jaren tachtig woonde Gratama samen met zijn levenspartner, beeldend kunstenares Carla van der Heijde.
Hoewel Gratama al langere tijd ziek was, komt zijn overlijden voor velen als een grote klap. “Fryslân hat ien fan syn grutte soannen ferlern”, zegt Leny Dykstra. De theatermaakster kent Gratama al sinds haar dertiende en werkte niet alleen binnen het cabaret, maar ook voor Omrop Fryslân vaak met hem samen. “Mei Rients wie it eins altyd grutte wille. Mei syn űnferwachte ynfalshoeken en syn heakse bochten wist er faak in orizjinele slinger oan ideeën te jaan.”
Hij was vernieuwend, speels, maar in zijn teksten en voorstellingen zat ook altijd diepgang. “Smaakfol. Dat is it. Rients hie smaak yn alle fasetten.”
Ook acteur Freark Smink werkte veel met Gratama samen. “Alle kearen as dat barde, krige ik in jongeseftich optein gefoel oer my. Rients wie sa jong fan geast. Briljant, sa skerp wie er. Sa spitich dat it ynstrumint fan it lichem net mear woe. Dizze man hat in grutte ynspiraasjeboarne foar my west, mar ek foar Nederlân. Hy wist in bręge te slaan fan it kabaret fan de fyftiger jierren nei hjoed-de-dei ta.”
Rients Gratama was niet alleen een rasartiest, vertelt musicus Clara Rullman, “hy wie ek in rasdosint en rasmentor”. Rullmann maakte hem jarenlang van dichtbij mee toen ze met Gratama en zijn partner Van der Heijde de kerstmusicals voor Het Posthuis Theater in Heerenveen maakte. “Yn dy produksjes wie Rients net allinnich de grutte motor, mar ek mentor foar de bern. It gie net oer leeftiid of generaasje. Neat fan dat alles. Rients wie in ‘wize âlde man’, tagelyk sa űneinich jong. Hy stie neist de bern en koe himsels op in hiele moaie wize útskeakelje. Hy joech syn meispilers alle fertrouwen. Sa wist er it moaiste yn harren nei boppen te bringen.”
Komende week wordt in besloten kring afscheid genomen van Rients Gratama.
In het Friesch Dagblad van vandaag ook een uitgebreid in memoriam

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

cultuur
Familieberichten
Advertenties