De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 23 mei

Achtergrondmaandag, 12 maart 2018

De preek van Pasen? Ga er nu alvast over nadenken
Het duurt nog enkele weken: Pasen. Hoe zorg je er als predikant voor dat je dan iets betekenisvol te melden hebt? Een goede voorbereiding helpt, bleek deze week op een studiedag.
Wat kan jou het nou schelen dat het Pasen wordt?” vroeg ds. Paul Visser prikkelend op de studiedag van de IZB, een missionaire organisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. ,,Wat voor verschil maakt het in de levens van onze hoorders?” Zo’n vijftig predikanten kwamen deze week naar Zeist om inspiratie op te doen voor de paaspreek. Pasen wordt, naast Kerst, toch gerekend tot de belangrijkste christelijke feestdagen. De dagen voorafgaand aan dat feest, de Stille Week, wordt met allerlei vieringen steeds belangrijker. Het Paasfeest zelf, het vieren van de opgestanding van Jezus, is daar het sluitstuk van.
Visser, zelf predikant in Amsterdam, adviseerde de predikanten om stil te staan bij hun eigen beleving en gevoel bij Pasen: ,,‘Wat voor verschil maakt het in míjn leven dat Jezus is opgestaan?’ Ga daar eerst eens over nadenken en ga dán je preek schrijven.” Visser waarschuwt: maak niet een vlak verhaaltje van het lijdensverhaal. ,,Het is: drama, drama, drama. En juist in het drama, daar is Hij.” Net zomin is de opstanding een en al victorie is. Het gaat door de dood heen.
Emeritus predikant Wim Dekker onderstreepte dat de hoorder zelf deelgenoot moet worden van het lijdensverhaal. We lezen er vaak veel te snel overheen en gebruiken niet de kracht die daar in zit. ,,Dan sla je alles dood.” Het gaat om identificatie met personen. De hoorder moet zich kunnen herkennen in de emoties van de personages in het verhaal, zoals het verdriet en de wanhoop van de vrouwen, bij het kruis en later bij het graf, toen ze zagen dat Jezus’ lichaam weg was.
Dekker vindt dat een preek over Pasen niet allerlei rationele vragen over het Paasverhaal moet behandelen. De opstanding van Jezus is immers niet iets dat je met redeneringen - bewijzen - kunt aantonen. Je moet het ook niet willen; het is iets waarvan je overweldigd raakt. De tegenstrijdigheden tussen de paasverhalen in de Bijbel ziet Dekker als een bewijs voor het eschatologische en apocalyptische van de boodschap. Immers, het is een gebeurtenis die ,,ons verstaan van de werkelijkheid uit z’n voegen rukt en alles doorbreekt”. Daarom klinkt het in een paaspreek soms wat krom. Jezus die stierf voor jouw zonden, opstond uit de dood en zo de Verlosser werd van de mensen. Die boodschap verkondigen, dat kan niet in klinkklare, bevredigende taal.
 
Ad den Besten
Toch kan taal, mits zorgvuldig uitgekozen, ook bevrijdend werken. Journalist en recensent Tjerk de Reus nam de predikanten mee in de taal van de gedichten en kerkliederen van Ad den Besten (1923-2015). De Reus, die bezig is met een proefschrift over Den Besten, stelt dat Den Besten ons kan leren dat prediking over Pasen een onthullend en heenwijzend aspect heeft. Die prediking verheldert en benoemt wat er op de bodem van ons bestaan huist. Zo bevrijdt het onthullende woord van de prediking, maar ook van het lied, ons uit ons slavenbestaan. De woorden moeten onthullen waar we slaaf van zijn, waar we bevrijd van moeten worden.
Als de slavernij eenmaal verbroken is, dus als Pasen geldigheid verkrijgt, is er bij Den Besten wel dankbaarheid maar geen hol optimisme. ,,Waarom moest ik uw stem verstaan?” is dan de kernvraag, stelt De Reus, verwijzend naar het bekende Gezang 484 van Den Besten uit het Liedboek (1973). ,,Want ook dat is Pasen, dat je niet jezelf kan behouden.”
 
Jongeren
Kees van Ekris is studieleider van Areopagus, de tak van de Internationale Zendings Bond die zich richt op toerusting van predikanten. Hij sprak over de spanning tussen taal en realiteit. Om de opstandingskracht in woorden over te brengen, is het voor een predikant nodig om in contact te staan met de concrete leefwereld van hoorders. Van Ekris, zelf predikant in Zeist, ontdekte dat het daarbij niet gaat om populaire taal of het uitdoen van je toga. Het gaat erom te weten wat er speelt in hun levens, en daar contact mee te maken. Als dat lukt, zijn jongeren vaak heel open en aanraakbaar . ,,Ze hebben er vaak de taal niet voor, maar jij kunt ontsluiten wat wel degelijk gebeurt.”
Iedere hoorder kan horen of de prediker zijn verhaal zelf heeft doorleefd, stelt Van Ekris. En het is belangrijk voor hen dat ze dat merken, dat hun dominee zelf weet en ervaren heeft waar het over gaat. Als je preekt over Pasen, maakt het verschil of je zelf de kracht van de dood kent. Dat je weet waar mensen mee zitten. En of je een bron weet die dat aankan. Vervolgens is voor iedere predikant de hoop van de paaspreek het moment dat je voelt dat je een stap opzij moet doen, dat Hij naar voren kan treden.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties