Hoe veilig is het nieuwe 5G-netwerk?

Volgend jaar wordt in Amsterdam begonnen met de uitrol van het 5G-netwerk voor mobiel dataverkeer. Op internet doen verontrustende berichten over 5G de ronde. Goede voorlichting door deskundigen is daarom hard nodig.

Catharinus van der Werf

Geplaatst: 03 september 2019 om 14:30

Demonstranten voeren actie in Den-Haag tegen de uitrol van het 5G-netwerk, in juni dit jaar. De actievoerders maakten zich zorgen om mogelijke gezondheidseffecten.   FOTO: ANP
0%

Het 5G-netwerk voor mobiel dataverkeer zit er aan te komen. Met dit netwerk wordt al dat mobiele dataverkeer veel sneller en krachtiger, want 5G kan ongeveer vijftig keer sneller zijn dan 4G.

Om de mogelijkheden van dit systeem in de praktijk te beoordelen, zijn in 2018 in Nederland diverse testen met 5G gestart. Zo is in het Drentse Valthermond precisielandbouw getest waarmee op de meter nauwkeurig en afhankelijk van het aantal ziektekiemen op dat stuk van de akker gewasbeschermingsmiddelen werden toegediend. Het wordt dus mogelijk veel efficiënter en nauwkeuriger te werken. De mogelijkheden van het 5G-netwerk lijken ongekend groot en daarom wordt in 2020 in Amsterdam al begonnen met de uitrol.

Als leek en gebruiker van het mobiele netwerk raak je dan geïnteresseerd en ga je via internet op zoek naar meer informatie. En dan vind je opeens allerlei verontrustende berichten over de electromagnetische straling door het netwerk.

5G of 4G?

De straling zou het lichaam opwarmen en dit zou, ondanks het feit dat deze straling ver onder de blootstellingsnormen voor mobiele netwerken ligt en het niet wetenschappelijk bewezen is, het DNA kunnen aantasten en bepaalde vormen van alzheimer, hersentumoren, huidkanker, onvruchtbaarheid van mannen, concentratiestoornissen, evenwichtsproblemen en oververmoeidheid kunnen veroorzaken. Wereldwijd uitgevoerde tests zouden op een verband wijzen, maar dat waren tests onder iets afwijkende omstandigheden, bijvoorbeeld een hogere straling dan de blootstellingsnormen toestaan.

Terug naar toen: Burumers hadden geen bezwaar tegen nog meer 'grutte earen'

'En daarmee is het station dan echt nog niet aan het eind van zijn communicatie-latijn', aldus deze krant. PTT-directeur Leenman vertelde bij de opening dat binnenkort met meer landen gebeld, getelext of getelegrafeerd kon worden. Tot die tijd verliep transatlantische communicatie steeds via buitenlandse grondstations of zeekabels.

Dergelijke alarmerende berichten verschenen overigens ook al bij de introductie van 3G en 4G, dus wat dat betreft niets nieuws onder de zon, maar toch. Wat is waarheid, denk je als verontrust geworden lezer.

Strenge normen

De blootstellingsnormen zijn in 1998 opgesteld door het ICNIRP, een internationale groep wetenschappers, die van de Europese Raad de opdracht kreeg wettelijke blootstellingsnormen op te stellen om iedereen te beschermen tegen niet-ioniserende (niet-radioactieve) straling. Daaronder vallen ook kwetsbare groepen als zwangere vrouwen, ouderen en zieken. Daarom zijn deze normen ook streng.

Volgens allerlei belangengroepen zijn deze normen niet streng genoeg en moet daarom de uitrol van 5G worden voorkomen, omdat anders een wereldwijde ramp zal ontstaan. Vooral ook omdat nog geen of te weinig lange-termijn onderzoek is gedaan naar de gevolgen van deze straling.

Juist door puntsgewijs aan te geven wat er mis is met de kritiek, ontstaat een discussie

De reactie van het ICNIRP en allerlei wetenschappers hierop: je kunt nog zo lang wachten op een effect, maar een effect zal niet plaatsvinden omdat er nauwelijks iets te meten valt en dat zal in een lange-termijn onderzoek niet anders zijn. De straling bevat simpelweg té weinig energie om het DNA te kunnen aanpassen. Het is daarmee in feite onmogelijk dat de straling bijvoorbeeld kanker kan veroorzaken.

De belangengroepen zeggen vervolgens: het ICNIRP verandert juist nú, vlak vóór de introductie van het 5G-netwerk, de duur van bestraling waarop de normen zijn gebaseerd van zes minuten naar dertig minuten. Waarom juist nu, hoe verdacht! En verder: de Nederlandse overheid neemt juist nu de blootstellingsnormen op in de Telecomwet. Dus wederom, waarom juist nu, hoe verdacht.

Twijfel

Het is door dergelijke suggestieve berichten, waarin selectief met de waarheid wordt omgegaan, niet verwonderlijk dat mensen twijfelen aan de veiligheid van het netwerk, ook omdat de wetenschap vaak juist genuanceerd en objectief reageert. Een citaat van de Utrechtse hoogleraar Hans Kromhout (epidemioloog) die de Commissie Elektromagnetische Velden van de Gezondheidsraad voorzit en de lange-termijn effecten van mobiele straling op de mens onderzoekt, is wat dat betreft typerend: ‘De effecten zijn niet zo sterk, anders hadden we ze allang opgepikt.’

Ook de reactie daarop is typerend: ‘Zie je wel, hij zegt dat er effecten zijn!’ Het deel van het publiek dat Kromhout wel vertrouwt, zegt juist: ‘O, dus ze doen daar onderzoek naar, dan moeten we op hen vertrouwen.’

Volgens de website ‘stralingsbewust’ kunnen de blootstellingsnormen niet genoeg veiligheid garanderen omdat ze zijn opgesteld door natuurkundigen. En die weten, anders dan biologen, niet wat de effecten zijn op levend materiaal.

Zorgen

Onjuist, blijkt na een bezoek aan de website van ICNIRP: er werken wetenschappers vanuit vele onderzoeksgebieden: biochemici, toxicologen. natuurkundigen, radiobiologen en epidemiologen, allemaal gepromoveerd en/of hoogleraar.

De belangengroepen hebben er verder voor gezorgd dat er van alles van deze wetenschappers op internet is te vinden dat twijfel zaait. Zo is er van de voorzitter van het ICNIRP, Eric van Rongen (een celbioloog die promoveerde in radiobiologie), een fragment van een reactie te vinden op internet, dat twijfel zaait. Op een vraag tijdens een congres in Zweden (mei 2016), waarom de Zweden het ICNIRP zouden moeten geloven en niet de 220 wetenschappers wereldwijd die wijzen op gevaren, antwoordde hij: ,,Het is hun verantwoordelijkheid om die conclusie te trekken, wij trekken een andere conclusie”. Of hij verder nog inging op de argumenten, blijkt niet uit het fragment, maar het bericht heeft zijn doel bereikt: er is wederom twijfel gezaaid.

Ook de objectieve website kennisplatform.nl, neemt de zorgen niet weg. Daar is het hoofdstuk te vinden ‘Verminderen van blootstelling aan electromagnetische velden van mobiele telefoons’. Waarom zou je een hoofdstuk over verminderen van de blootstelling toevoegen als er geen gevaar is?

Meer zendmasten

De signalen in het 5G-netwerk hebben een kortere reikwijdte dan die in het 4G-netwerk. Daarom zijn meer zendmasten nodig en er zullen in de komende jaren op veel plaatsen (bijvoorbeeld in lantaarnpalen) kleine zendmasten (small cells) worden gebouwd.

Omdat verder het 4G-netwerk gewoon naast het 5G-netwerk blijft bestaan, betekent dit dat er een accumulatie van straling zal plaatsvinden. Van Rongen is ervan overtuigd dat deze straling geen gevaar vormt, omdat die te weinig energie bevat, maar stelt bovendien dat er te weinig lange-termijn onderzoeken naar zijn geweest.

De straling bevat simpelweg té weinig energie om het DNA te kunnen aanpassen

Onderzoek blijft dus nodig en dat is voor de veiligheid van ons allemaal alleen maar goed. Het is daarom ook goed dat er een Commissie Elektromagnetische Velden is, die de lange-termijn effecten van de straling onderzoekt. Veiligheid voorop, hoe klein het risico ook maar lijkt.

Gebruiker

De onrust bij de geïnteresseerde gebruiker, die door alle berichten op internet alleen maar onrustiger wordt, zal waarschijnlijk alleen afnemen door meer voorlichting over de techniek en de risico’s. Ik zou graag zien dat het ICNIRP inhoudelijk reageert op de kritiek van belangengroepen en dat duidelijk zichtbaar maakt op haar website of tijdens congressen waar beiden zijn vertegenwoordigd.

Juist door puntsgewijs aan te geven wat er mis is met de kritiek, ontstaat een discussie met de verspreiders van die kritiek en komt er geleidelijk aan steeds meer kennis over de veiligheid beschikbaar. Dan zal het vertrouwen in de veiligheid van het netwerk stijgen.

Daarnaast blijft het voortdurend monitoren van de grootte van de straling en de beoordeling van een mogelijk verband tussen ziekten en het netwerk nodig om alle risico’s uit te schakelen. Ik wil als ongerust geworden gebruiker graag weten wat de waarheid is en die ook eenvoudig kunnen vinden, al dan niet op internet.

Catharinus van der Werf is medewerker bij de Friese Milieu Federatie

Commentaar: Netwerkspionage is al lang werkelijkheid

De Britse premier May heeft haar minister van Defensie ontslagen, nadat was gebleken dat hij de bron was voor uitgelekte informatie over het Chinese telecomconcern Huawei en de aanleg van het 5G-netwerk in Groot-Brittannië. Huawei staat in het brandpunt van de mediabelangstelling en is onderwerp van uitvoerige politieke discussie wereldwijd.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten