Het is kunst- en vliegwerk voor Imre Damsma om de juiste medicatie te bemachtigen

Om grip te krijgen op medicijnkosten, gaat de maximale vergoeding voor geneesmiddelen omlaag, zo maakte minister Bruno Bruins van Medische Zorg onlangs bekend. Voor de chronisch zieke Imre Damsma uit Leeuwarden betekent het besluit: nog meer kopzorgen.

Nynke Bruinsma

Geplaatst: 24 februari 2020 om 09:55

Imre Damsma: ,,Mensen die niet kunnen voldoen aan de gezonde standaard en dus buiten de boot vallen, gaan erop achteruit en dat vind ik erg jammer.”   FOTO:HOGENOORDEN/JACOB VAN ESSEN
0%

„Er was sprake van dat vanaf 1 januari calciumtabletten niet meer zouden worden vergoed”, zegt Imre Damsma (50) zittend aan haar keukentafel. „Voor mijn reuma heb ik die wel nodig. Snel heb ik gekeken of de calciumtabletten die ik gebruik nog in het lijstje voor vergoeding stonden. Dat was gelukkig zo. Ik moet leven van een Wajong-uitkering en zit dus regelmatig in spanning als de vergoeding voor bepaalde medicijnen verandert. Dat straks de maximale vergoeding voor medicatie naar beneden gaat, baart mij grote zorgen. Ik vind het ook zeer oneerlijk. De rekening wordt bij de patiënt gelegd, omdat de farmaceuten hun prijzen niet willen verlagen.”

Goedkopere alternatieven

Een deel van de maximale vergoedingen is nu nog gebaseerd op geneesmiddelprijzen van 1998. Sindsdien zijn er veel goedkopere alternatieven op de markt gekomen. Minister Bruins (Medische Zorg) wil daar nu het Geneesmiddelen Vergoedingssysteem (GVS) op aanpassen, in de hoop dat de fabrikanten hun prijzen zullen verlagen. Bruins wil in totaal 140 miljoen euro bezuinigen. De regels moeten in de tweede helft van volgend jaar ingaan.

„Naast de medicijnen voor mijn reuma gebruik ik ook medicatie voor te hoge bloeddruk. Dit geneesmiddel staat op de lijst om duurder te worden, omdat het ruim beschikbaar is. Ik heb veel medicijnen nodig en heb een klein inkomen; als een medicijn ook maar een beetje duurder wordt, heb ik daar al last van”, legt Damsma uit. ,,Soms moet ik nu al pillen met een andere sterkte bestellen, de dosering van de pillen die ik normaal gesproken gebruik niet meer vergoed wordt. Met foliumzuur is dit bijvoorbeeld het geval. Vijf milligram wordt wel vergoed, 0,5 milligram niet.”

In het uiterste geval moeten zes miljoen mensen bijbetalen, schrijft Bruins in zijn brief aan de Tweede Kamer. Als een patiënt om medische redenen niet over kan stappen op een goedkoper middel, hoeft hij niet bij te betalen. De huisarts kan in dat geval ‘medische noodzaak’ op een recept schrijven.

Administratiewerk

„Maar ja, wat ís medische noodzaak? Ik kan me zo voorstellen dat de zorgverzekeraar daar wel uitleg over wil”, zegt Jan Maarten Langbroek, poliklinisch apotheker in ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen. ,,Huisartsen komen al om in het administratiewerk. Als dit soort medische noodzaak-kwesties erbij komen, wordt het er niet beter van. Huisartsen weten ook niet precies wel medicijn wat wel of niet, of deels, vergoed wordt. Zijn schrijven gewoon voor wat het beste is. Wat wordt vergoed en wat niet verandert ook per maand. Dat is niet bij te houden. Zouden patiënten wegens de hoge kosten toch moeten overstappen naar goedkopere medicatie, dan lopen ze risico om bijwerkingen te krijgen.”

Andere landen

De kans is volgens Langbroek groot dat leveranciers hun medicijnen straks eerder zullen aanbieden aan landen die er meer voor willen betalen. „De prijzen zijn in Nederland al lager dan in de buurlanden. Als de leverancier voor een doosje pillen in Nederland twee euro kan krijgen en bij onze oosterburen vijf euro, dan weten we allemaal wel waar dat doosje eerst heengaat.”

Friese apothekers willen meer leveranciers per medicijn in strijd tegen tekorten

Zorgverzekeraars moeten het preferentiebeleid bij medicatie heroverwegen, bepleit Jouke de Jong van de Friese Apothekers Vereniging. Een groot deel van de medicijntekorten - momenteel zijn er 387 medicijnen niet leverbaar - kan worden voorkomen als meer leveranciers per medicijn worden aangewezen, stelt de vereniging. Ook moet gedeeltelijke productie in Europa het toezicht op de kwaliteit verbeteren.

Voor Imre Damsma was één keer het medicijn meloxicam van 7,5 milligram (pijnstillend en ontstekingsremmend) niet leverbaar. „Ik kon het wel krijgen in een andere dosering. Die pillen moest ik splitsen, zodat ik er niet teveel van binnen zou krijgen. Het bleek heel moeilijk te zijn om die pillen te breken. Uiteindelijk ben ik ermee naar de apotheek geweest. Daar hadden ze er ook veel moeite mee. Na veel gedoe hebben we het uiteindelijk voor elkaar gekregen. Qua vergoeding en beschikbaarheid is het dus heel vaak kunst en vliegwerk om alles voor elkaar te krijgen.”

Damsma denkt niet dat farmaceuten hun prijzen zullen verlagen door het nieuwe plan van minister Bruins. Langbroek sluit zich daarbij aan. „Ik denk dat de industrie wel weer een achterdeur vindt om toch geld te verdienen. Dat de patiënt moet bijbetalen en wordt beknot in zijn medicijnkeuze vind ik erg jammer.”

Vrijbrief voor farmaceuten

Ook Zorgbelang Fryslân is niet te spreken over het nieuwe plan. „De huidige eigen bijdrage voor medicijnen is maximaal 250 euro per jaar. Voor veel mensen met een chronische aandoeningen, en voor ouderen, is dat al een heel groot bedrag”, aldus directeur Esther de Vrij. „Wij begrijpen dat de landelijke overheid grip wil op de prijs van medicijnen. Maar als fabrikanten de prijs niet gaan drukken, mag dat er onder geen beding toe leiden dat de patiënt met enorme verhoogde kosten opgezadeld wordt. Wij vinden dat het huidige beleid van maximaal 250 euro moet blijven.”

De Nationale Patiëntenfederatie wil dat de kosten voor de modernisering van het GVS worden betaald uit de zorgverzekeringspremie ‘zodat alle Nederlanders eraan bijdragen en niet alleen de mensen die medicijnen gebruiken’, aldus een verklaring.

De rekening wordt bij de patiënt gelegd, omdat de farmaceuten hun prijzen niet willen verlagen

„Op zich snap ik dat ze dit zeggen, maar ik ben bang dat het een vrijbrief wordt voor de farmaceuten”, zegt Langbroek. „Ze drijven de prijs dan mogelijk weer op, omdat ze denken dat de medicijnen wel weer worden vergoed; iedereen betaalt immers mee.”

Om de zorgkosten te drukken, vindt Langbroek dat met name de kosten voor kankermedicijnen moeten dalen. „Die medicijnen zijn ontzetten duur en moeten eigenlijk goedkoper zijn. Daar zou met farmaceuten over gepraat moeten worden. Dan heb je het ook over verlagingen die daadwerkelijk zoden aan de dijk zetten. De plannen die de minister nu heeft zijn niet afdoende, omdat ik denk dat de farmaceuten hun prijzen toch niet verlagen. Tegelijkertijd moet de patiënt, ook die met een smalle beurs, wel meer betalen.”

Overigens wil Imre Damsma nog kwijt dat ze op zichzelf wel tevreden is met het zorgstelsel in Nederland. „Mensen zeggen ook vaak: wees blij met wat je krijgt. Het is hier veel beter geregeld dan in andere (Europese) landen. En dat is ook wel zo, maar ik vergelijk mezelf liever met gezonde Nederlanders. Mensen die niet kunnen voldoen aan die gezonde standaard en dus buiten de boot vallen, gaan er op achteruit en dat vind ik erg jammer. Je kiest er namelijk niet voor om chronisch ziek te worden.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten