Zorgen over afname biodiversiteit in kwelders Waddenzee

De kwelders in de Waddenzee zijn de afgelopen jaren toegenomen. Toch neemt de kwaliteit van sommige stukken buitendijks land af en zijn er zorgen of alle gebieden in de toekomst wel mee kunnen groeien met de zeespiegelstijging.

Wouter Hoving

Geplaatst: 01 september 2020 om 14:00

De kwelders bij de Waddenzee   BRON: WAGENWINGEN UNIVERSITEIT, MAPS4NEWS
0%

Dat zijn conclusies uit het onderzoeksrapport Langetermijnontwikkeling van kwelders in de Waddenzee (1960-2018) van Wageningen Universiteit & Research. Het onderzoek werd gedaan in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, om te kijken hoe de kwaliteit van het Waddengebied zich ontwikkelt.

De negenduizend hectare aan kwelders in de Nederlandse Waddenzee zijn bijzonder nuttig. Niet alleen leven er zeldzame planten en dieren en broeden er talloze vogels, ook zijn de kwelders een natuurlijke bescherming. Op de kwelders die voor het vasteland liggen slaan de golven al stuk, waardoor de dijk minder zwaar belast wordt. Daarnaast slaat de bodem van een kwelder veel koolstof op, omdat – vergelijkbaar met veengrond – er geen zuurstof in de bodem zit door het regelmatig overstromen met zeewater.

Hoe vaker ze overstromen, hoe meer slib er wordt afgezet

Het goede nieuws van het onderzoek is dat het oppervlakte kweldergebieden (het areaal) toeneemt en dat er genoeg pioniersvegetatie voorkomt. Toch zijn er ook zorgen, zegt Kelly Elschot, die het onderzoek als ecologisch onderzoeker aan de Universiteit van Wageningen uitvoerde.

Zo gaat de biodiversiteit op veel kwelders op de Waddeneilanden – waar ongeveer de helft van de negenduizend hectare is – achteruit door ‘autonome successie’. Dat wil zeggen: zeekweek, een dominant soort gras neemt toe en verdringt vrijwel alle andere plantensoorten. ,,De ideale kwelder heeft hogere en lagere gedeeltes, met stroken verschillende vegetatie”, aldus Elschot. Want ook kwelders met zeekweek zijn waardevol, bijvoorbeeld voor insecten en muizen waar velduilen op jagen.

Stijging zeespiegel

Ook is er zorg of de kwelders de stijging van de zeespiegel wel kunnen bijhouden. Op dit moment slibben veel kwelders op de Waddeneilanden slechts met enkele millimeters per jaar op. Het gaat bijvoorbeeld om kwelders op de Boschplaat (Terschelling), het Oerd (Ameland) en het Nationaal Park Schiermonnikoog. Elschot: ,,Er zijn scenario’s dat de zeespiegel in 2100 met achttien millimeter per jaar stijgt. Dat houdt een kwelder die met enkele millimeters per jaar stijgt niet bij.”

,,Maar het is tegelijk ook zo,” vervolgt Elschot, ,,dat de kwelders ontzettend dynamisch zijn. Hoe vaker ze overstromen, hoe meer slib er wordt afgezet.” Bij een stijgende zeespiegel gebeurt dit vaker, waardoor de kwelders beter bestand zijn tegen de zeespiegelstijging.

Verder zou een mogelijke maatregel tegen het verdrinken van kwelders ook kunnen zijn dat op sommige plekken minder begrazing plaatsvindt, denkt Elschot. De koeien vergroten de diversiteit doordat ze de dominante soorten weg eten en daarmee ruimte bieden voor andere kwelderplanten. ,,Maar koeien en paarden stampen wel de bodem plat, waardoor de kwelder minder snel ophoogt en deze vatbaarder wordt voor een stijgende zee.”

Waddendijk klaargemaakt voor nog eens vijftig jaar hoog water

Waar we eerst nog uitgingen van een zeespiegelstijging van veertig centimeter, wordt er nu uitgegaan van een stijging van een meter De noodzaak voor het nieuwe verstevigingsplan komt voort uit de de nieuwe normen in het Deltaprogramma voor zeeweringen die op 1 januari 2017 zijn vastgesteld.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

9 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

18 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten