Commentaar: Asscher legt met vertrek de lat hoog

Het was voor Lodewijk Asscher iets te veel bagage om mee te nemen in de verkiezingscampagne: de kinderopvangtoeslagaffaire, zijn rol als minister en vicepremier in het vorige kabinet en, laten we eerlijk zijn, de slechte peilingen voor ‘zijn’ PvdA.

Henk van der Laan

Geplaatst: 15 januari 2021 om 12:00

Lodewijk Asscher stapt vanwege de toeslagenaffaire op als PvdA-leider.   FOTO: ANP
0%

In principe zou Asscher een uitstekende PvdA-leider zijn geweest met zijn achtergrond als ervaren bestuurder, als uitstekende debater en met zijn aimabele uitstraling. Maar om de PvdA weer het aantal zetels te geven dat bij de partij past, in plaats van de huidige schamele negen, was felle oppositie nodig tegen het huidige kabinet. En dat was lastig voor Asscher.

Het vorige kabinet van VVD en PvdA, waarin Asscher vicepremier en minister van Sociale Zaken was, heeft in de financiële crisis hard bezuinigd op de verzorgingsstaat. Daarom keerde elke kritiek van Asscher op het beleid van de huidige centrumrechtse coalitie als een boemerang naar hem terug.

Een last te veel

Als Asscher zich had weten los te maken van zijn kabinetsverleden was er niets aan de hand geweest. Maar de PvdA is niet vooruit te branden in de peilingen en de onvrede bij leden groeide. Zijn – relatief beperkte – rol bij de kinderopvangtoeslagaffaire was een last te veel uit zijn kabinetsverleden. 

Voor het, nu afgeblazen congres van morgen lag een motie tegen Asscher klaar. In een voorbereidende ronde kreeg die te weinig stemmen om daadwerkelijk behandeld te worden. Toch steunden 33 van de honderd aanwezigen de motie. Asscher moet gevoeld hebben dat zijn draagvlak aan het afbrokkelen was. Beter nu vertrekken, dan na een slechte verkiezingsuitslag. Het is de climax in de PvdA-afrekening met de deelname aan het kabinet-Rutte II (2012-2017).

Wat ook meespeelde was het debat over het toeslagenrapport komende week. Stel dat het kabinet niet aftreedt, dan ligt er een motie van wantrouwen van GroenLinks op tafel. Dat gaf de PvdA een dilemma. Als sociale partij in de oppositie moet ze die motie wel steunen. Tegelijk kon Asscher zelf die motie niet steunen vanwege zijn verleden als minister.

Nu Asscher weg is vóór het debat, heeft hij de lat hoog gelegd voor het kabinet. Hij was weliswaar vier jaar geleden betrokken bij de kinderopvangtoeslagen, het huidige kabinet is er verantwoordelijk voor dat – ondanks signalen dat dingen goed verkeerd gingen – er niet op tijd is ingegrepen. En bovenal: dat zaken zijn toegedekt terwijl de Tweede Kamer om opheldering vroeg. Maar Asscher is straks helemaal weg uit de politiek, terwijl dat niet voor hoofdrolspelers in het kabinet geldt.

De toeslagenaffaire heeft alles in zich om zich nog ver na de verkiezingen voort te slepen. Niet alleen omdat de afhandeling lang gaat duren en een nieuw stelsel niet snel is ingevoerd. Het vraagt om een echt diepgravende parlementaire enquête. De affaire heeft zoveel slechts gedaan aan veler geloofwaardigheid dat het vrij zeker is dat zelfs de val van een kabinet niet de loutering gaat bieden waar velen in Den Haag op hopen. Asscher zal niet de laatste zijn die hierin zijn politieke Waterloo vindt.

Reageren kan via: hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten