Trochsetters: Dichters van Stichting FryX bundelen hun juweeltjes in boekvorm

Gedichten en verhalen voordragen in verzorgingshuizen was een paar keer per jaar vaste prik voor Stichting FryX. Tot corona. Om de bewoners tóch van poëzie en plezier te voorzien, bundelde het collectief hun ‘juweeltsjes’ in boekvorm.

Diane Romashuk

Geplaatst: 18 januari 2021 om 17:00

Dichter Marten Visser tijdens een van de voordrachten van FryX in een verzorgingshuis.   FOTO: ANTON VAN DIJK
0%

Bij het inmiddels bekende knikken, dan weet Marten Visser wel dat er genoten wordt. Het is het gebaar dat de bewoners van de verzorgingshuizen geregeld maken als ze herkenning vinden in de gedichten van zijn poëzie- en verhalencollectief FryX. ,,Ja, zo was het toen, wil dat knikken zeggen, want onze gedichten gaan vaak over vroeger”, vertelt hij.

Extra bijzonder vond hij die reactie toen die kwam van een toehoorder in Woonzorgcentrum Ielânen in Sneek. ,,Een man voor wie praten moeizaam ging sinds hij een hersenbloeding had gehad. Ik was aan het vertellen over de Eeltje Halbertsmastraat in onze stad, over de speeltuin en de groenteboer die er vroeger langskwam bijvoorbeeld. Ineens zag ik dat dit alles deze man bekend voorkwam: hij begon te knikken naar zijn vrouw. Een mooi en dankbaar moment, waarbij woorden even overbodig zijn.”

Verbinden

Marten Visser richtte Stichting FryX in 2017 op met Amieke Rapper, met wie hij ook het bestuur vormt. ,,We hadden samen al een paar keer eerder culturele evenementen in Súdwest-Fryslân georganiseerd. Amieke is docent Nederlands, groot poëzieliefhebber en heel sterk in presenteren.” Visser is jazzmuzikant. ,,Daarnaast is organiseren dan weer mijn ding, en ik schrijf gedichten.”

Inmiddels zijn er zo’n tien vaste dichters en verhalenvertellers aan de stichting verbonden, uit Sneek maar ook van daarbuiten

Met FryX zijn ze erop uit om mensen met elkaar te verbinden via laagdrempelige culturele activiteiten. ,,Inmiddels zijn er zo’n tien vaste dichters en verhalenvertellers aan de stichting verbonden, uit Sneek maar ook van daarbuiten. Riek Landman is bijvoorbeeld onze nestor.”

Eerste optreden

Sinds de oprichting trad het collectief een aantal keer op in de Sneker Stadsherberg. Verder was er onder meer al het evenement Jazz meets poetry en stonden ook singer-songwriters met de dichters van FryX op het podium. Een activiteitenbegeleider vroeg hen voor hun eerste optreden in een verzorgingshuis. ,,Sindsdien hoort dat er voor ons een paar keer jaar bij. Ons programma werd gaandeweg steeds breder, met ook muziek en zangers erbij bijvoorbeeld.”

Lees ook: Trochsetters: Het ‘Terschellinger abc’ klinkt door het Eilandmeisje nu in vakantieparken

Zoals in het hele culturele veld, gingen veel plannen van FryX in 2020 vanwege corona niet door. ,,Zo hadden we leerlingen van lagere en middelbare scholen in het kader van 75 jaar Bevrijding gevraagd om gedichten te maken over vrijheid. Daarvan zouden ze er rond 4 en 5 mei een aantal voordragen, onder andere bij de kranslegging. Het zat er helaas niet in.”

Bewoners en anderen die aan huis gekluisterd zijn hebben op die manier toch wat verhalen en gedichten om van te genieten

Maar wat hem het meest aan het hart ging, was dat de verzorgingshuizen op slot gingen. ,,Heel sneu voor die ouderen om zo alleen te zijn en geen kant op te kunnen.” Hen wilden ze daarom toch een plezier doen. ,,En dus hebben we Sneeker juweeltsjes uitgebracht. De mooiste gedichten van onze Sneker schrijvers, in het Sneekers. De bundel bevat ook historische foto’s. Behalve Riek en ikzelf leverden ook Hilly van Brug, Tjeerd Ligthart, Ridzert Postma en Sonja Fijlstra juweeltsjes aan.”

Lees ook: Trochsetters: Dankzij de vier kunstenaars van Like Art een persoonlijk kunstwerk op bestelling

Net voor de nieuwe lockdown, deelde Visser de bundel onlangs gratis en persoonlijk rond bij alle verzorgingshuizen, het ziekenhuis en het hospice in Sneek. ,,Voor in de ontmoetingsruimtes bijvoorbeeld. Dan hebben de bewoners en anderen die aan huis gekluisterd zijn toch wat verhalen en gedichten om van te genieten, en waarmee ze ook de stad nog een beetje kunnen blijven beleven.”

Eigen kas

FryX financierde de tweehonderd bundels uit eigen kas. ,,Daarom hebben we ook een aantal exemplaren in de verkoop om de kosten te drukken. We overwegen ook om nog een paar bundels uit te delen aan bijvoorbeeld bibliotheken, tandartspraktijken en scholen: plekken waar er meer mensen van kunnen genieten.”

Onze opzet was vooral om een manier te vinden om ouderen ook in deze tijd wat plezier te gunnen. Daarin zijn we al geslaagd

Om de winst is het ze namelijk niet te doen. ,,Onze opzet was vooral om een manier te vinden om ouderen ook in deze tijd wat plezier te gunnen. Daarin zijn we al geslaagd.”

Kijk voor meer informatie op: http://www.fryx.nl

Trochsetters portretteert artiesten die het beste van de coronatijd proberen te maken

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten