Kampioenenmaker Jelmer Chardon: Ik wil gewoon de beste paarden hebben

Jurre 495 werd vorige week uitgeroepen tot algemeen kampioen op de hengstenkeuring van het KFPS. Dat was de vierde titel voor de hengst uit de stal van Jelmer Chardon. Zes van zijn jonge hengsten werden bovendien aangewezen om een gooi te doen naar opname in het stamboek als dekhengst.

Wybe Fraanje

Geplaatst: 24 januari 2021 om 09:00

Jelmer Chardon is (mede)eigenaar van het paard Jurre 454, de recordkampioen die afgelopen weekend voor de vierde keer de titel pakte op de Hengstenkeuring.   FOTO: MARCHJE ANDRINGA
0%

,,Dit is ons beste jaar tot nu toe”, stelt Jelmer Chardon vast terwijl hij aan de koffie zit in de stal waar zijn beste paarden staan. De kersverse viervoudige kampioen Jurre 495 – in de moderne geschiedenis kwamen vier hengsten nooit verder dan drie titels – staat in de box naast Eise 489. Verder staan Jurres zonen Iep van Stoks, Helmer T. fan ’e Boppelannen, Hielke L.W. en Ilja fan Bloemhof er.

Voor het ongeoefende oog lijken alle gitzwarte Friezen op elkaar, gelukkig hebben sommige een naambordje op hun box. Chardon vergist zich nooit. ,,Ik ken ze allemaal. Als je vijftig paarden in het land zet, pik ik ze er een voor een uit. Dat gaat op intuïtie.”

 

Ik ken ze allemaal. Als je vijftig paarden in het land zet, pik ik ze er een voor een uit. Dat gaat op intuïtie

Al die vier Jurre-zonen werden aangewezen om zich deze zomer op de Voorrijdagen aangetuigd of onder zadel te presenteren, waarna ze mogelijk naar het Centraal Onderzoek door mogen in de hoop opgenomen te worden in het stamboek van het Koninklijk Friesch Paardenstamboek (KFPS). Met nog twee jonge hengsten uit zijn stal die ook werden aangewezen komt het totaal op zes.

En dan is Aizo er ook nog. Die werd vorig jaar al aangewezen, maar raakte geblesseerd, waardoor hij niet naar het Centraal Onderzoek kon. ,,Die loopt dus een jaar achter. Hij mag er dit jaar naartoe, maar misschien heb ik nu nog wel een beter paard.”

Zo gaat het voortdurend in het bedrijf van Jelmer en Anita Chardon. Paarden kopen en weer verkopen als het niet blijkt te zijn wat hij wil. ,,Ik wil gewoon de beste paarden hebben. Ik kocht Jurre vijf jaar geleden. Dat jaar kocht ik honderd paarden. Hij is als enige overgebleven. De rest heb ik weer verkocht. Gemiddeld heb ik per jaar dertig, 35 veulentjes in de opfok. De meeste verkoop ik weer omdat ik ze niet goed genoeg vind. Het is niet zo dat die kopers dan een slecht paard hebben; mijn doelen zijn gewoon anders dan hun doelen. Ik wil kampioenen.”

Liefhebberij

Na een jaar verkocht hij de nu negenjarige Jurre voor de helft aan Hans-Jürgen Niemeyer uit Bremen, die ook mede-eigenaar is van drie van de vier aangewezen Jurre-zonen. ,,Ik zoek betrouwbare mede-investeerders om de risico’s te spreiden. Het is niet zo dat Niemeyer nu zegt: Jurre is zo veel waard geworden, laten we hem verkopen. Ik praat met Niemeyer nooit over verkopen. Voor hem is het ook liefhebberij, net als voor mij. Geld maakt niet gelukkig en daar praat ik ook niet over.”

Zo lopen de hazen in de paardenwereld. ,,Je moet het geluk hebben dat fokkers of eigenaars jou hun paard gunnen. De hoogste bieder geeft lang niet altijd de doorslag. Je hebt een band met zo’n paard en wilt het op een goede plek hebben. Wij hebben het geluk dat we Jurre mochten kopen, en Eise, en tien Jurre-veulens drie jaar geleden.”

Niemeyer en Chardon kochten deze paarden om hun bloedlijn. Jurres is, zoals dat heet, een Maurits 437 x Jasper 366 (zijn vader is Maurits en de vader van zijn moeder Teatske L. is Jasper). De twaalfjarige Eise is een Maurits x Olof 315, die weer de vader is van Jasper. Eise heeft veel prijzen in de wacht gesleept bij het aangespannen rijden. ,,Eise doet het aan de wagen beter dan aan de hand. Dat is misschien nog wel knapper dan de prestatie van Jurre, maar dat krijgt minder aandacht. Het algemeen kampioenschap is de belangrijkste prijs.”

Een kampioen heb je niet zomaar. Sterker nog: een geregistreerde dekhengst in je stal grootbrengen is een zeldzaamheid. Gemiddeld worden per jaar vier hengsten na het Centraal Onderzoek in het stamboek opgenomen. ,,Er worden 3500 veulens per jaar geboren. De helft is hengst. Vier worden uiteindelijk goedgekeurd. Ik heb na Jurre, vier jaar geleden, geen dekhengst meer gehad.”

Je moet oog hebben voor de potentie van een veulen en het goed kunnen trainen. ,,Kijk: met een 45 km-autootje win je nooit van een Formule 1-bolide. Maar ik heb Jurre als 45 km-autootje gekocht, en hij bleek een Formule 1-wagen te zijn. Jurre is een echte laatbloeier; als driejarige was hij nog niet aangewezen. Maar goede voeding, training en management hebben het beste in hem naar boven gehaald.”

Way of life

Een kampioenenmaker dus. De paarden zitten Chardon in het bloed. ,,Ik ben van kinds af aan al met paarden bezig. Het is een way of life. Ik zie het ook niet als werk. Ik ben 24 uur per dag, zeven dagen per week met mijn hobby bezig. Ik word wakker met paarden, ik ga naar bed met paarden en ik word ’s nachts wakker van paarden. Het is een virus. Als iemand midden in de nacht belt dat er iets met zijn paard is, ga ik met plezier eruit om hem te helpen. Feestjes waar geen paardenmensen zijn, vind ik niks aan.”

Chardon straalt inderdaad een ontwapenend optimisme en ontspanning uit. ,,Maar ik werk natuurlijk wel hard met mijn team om het beste na te streven. We genieten wel van alles wat we doen. En de paarden genieten er zelf ook van. Wat je uitstraalt krijg je ook weer terug. Ik hou van een blij paard.”

De neef van zijn vader Ysbrand Chardon geniet wereldwijde bekendheid door zijn vele titels in het mennen. Een jaar of twaalf geleden begon Chardon (nu 35) samen met zijn vrouw de stal. ,,We begonnen met één paard, dat werden er twee, enzovoorts. We hebben nu vijftig paarden staan. Mijn vader neemt de dekkerij voor zijn rekening, we hebben twee mensen in loondienst, er lopen twee zzp’ers rond, verschillende stagiairs. Ik werk alleen met professionals. We doen hier alles zelf: we hebben een binnenbak, een buitenbak, we zijn een mentuin aan het aanleggen, we vangen zelf sperma af.”

Intensief in training

Zo wordt er heel wat getraind bij Stal Chardon. Jonge hengsten die voor de eerste en tweede bezichtiging opgaan, in december en januari, zijn vanaf september intensief in training, vertelt Reinder Agricola, die paarden traint en voorbrengt bij de keuringen. ,,Nu ze zijn aangewezen, moeten ze onder het zadel voorrijden. Nu krijgen ze voor het eerst iemand op hun rug en moeten ze beleerd worden.”

Agricola is dan niet de ruiter, hij staat met de longeerlijn in de bak. ,,Inmiddels zijn ze wel mak en een en ander gewend. Het beste is om in het begin streng maar rechtvaardig te zijn: je stem verheffen als het moet en een klopje geven als ze het goed doen. Het mooist vind ik het als ze heel wild binnenkomen en je even later met ze kan knuffelen.”

 

Agricola (21) groeide op op een melkveehouderij in Goingarijp. ,,Op de landbouwschool deed ik twee stages: melkvee en paarden. Paarden vond ik veel leuker. Inmiddels heb ik mijn vader ook aangestoken met het virus van de gekke paardenziekte. Hij heeft zijn bedrijf beëindigd en is nu bezig om alles om te bouwen voor paardenboxen.”

Geen publiek

De driedaagse hengstenkeuring speelde zich vorige week af in een stil Fries Congres Centrum in Drachten. Publiek was niet welkom. Dat stemde wel massaal af op de livestream op Phryso, de website van het KFPS (met integraal commentaar in vier talen beschikbaar). Veertigduizend computers over de hele wereld haakten aan. Daar kwamen de kijkers naar de uitzending van Omrop Fryslân nog bij. ,,Het leeft gigantisch. Ik heb ontzettend veel app’jes en mailtjes gekregen”, vertelt Chardon. ,,Ik kreeg een berichtje met een felicitatie van de postbode van Jorwert! Die ken ik helemaal niet.”

In het laboratorium annex kantine hangen verschillende gewonnen rozetten. In een mandje liggen er enkele tientallen. Her en der staan bekers. Hoewel hij graag kampioenen maakt, geeft Chardon niet zoveel om al dat eremetaal. ,,Alle prijzen die er zijn hebben we wel eens gewonnen, maar bekers zijn maar bekers. Ik houd niet bij hoeveel we winnen. Ik kijk vooral naar de toekomst, naar de prijzen die nog te winnen zijn.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten