Iets meer stikstof in mest tijdens 2020, maar nog wel onder afgesproken plafond met EU

Via dierlijke mest is er vorig jaar in ons land krap 1 procent meer aan stikstof vrijgekomen dan in 2019. Het gaat nu om een totale uitscheiding van 494 miljoen kilo, nog steeds onder het EU-stikstofplafond.

Simon Talsma

Geplaatst: 16 februari 2021 om 10:00

Koeien in de Noardlike Fryske Wâlden. Koeien zijn in Nederland van alle landbouwhuisdieren verantwoordelijk voor de meeste uitscheiding van stikstof in mest.   FOTO: MARK VALLINGA
0%

Alle dieren van de veestapel in Nederland hebben afgelopen jaar totaal iets meer stikstof uitgescheiden dan een jaar eerder. Dat blijkt uit voorlopige berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het gaat om een berekende toename van bijna 1 procent tot 494 miljoen kilo. In het afgelopen jaar nam de uitscheiding in dierlijke mest toe met ruim vier miljoen kilo.

De totale productie ligt daarmee nog ruim tien miljoen kilo onder het met de Europese Unie afgesproken stikstofplafond van 504,4 miljoen kilogram. Het is volgens het CBS voor het derde achtereenvolgende jaar dat de stikstofuitscheiding onder het productieplafond ligt.

Verschillen

Er zijn wel verschillen tussen de verschillende diergroepen. Bij bijna alle diersoorten was er vorig jaar sprake van een afname van de stikstofproductie, uitgezonderd de melkveesector. De melkveesector, in grootte de belangrijkste producent, kwam in 2020 wel uit boven het eigen sectorale stikstofplafond.

Deze sector scheidde in het afgelopen jaar totaal 289,8 miljoen kilogram stikstof uit, 3,6 procent meer dan in 2019. Dat is meer dan het productieplafond van 281,8 miljoen kilogram voor deze deelsector.

Twintig jaar eerder waren er 1,5 miljoen melkkoeien in Nederland. In Fryslân waren er afgelopen jaar bijna 300.000 melkkoeien

Volgens het CBS waren er vorig jaar in Nederland 1,6 miljoen melkkoeien; 1,1 procent meer dan in 2019. Twintig jaar eerder waren er 1,5 miljoen melkkoeien. In Fryslân waren er afgelopen jaar bijna 300.000 melkkoeien.

Lees ook: Commentaar: Schrijnende situatie in een beleidsvacuüm

De hogere berekende uitstoot van stikstof komt niet alleen door een kleine vergroting van de veestapel. Ook de samenstelling van het veevoer speelt mee volgens het CBS. Koeien kregen meer stikstofrijk gras en krachtvoer en minder van het relatief stikstofarme snijmais. De stikstofuitscheiding nam ook toe doordat koeien meer melk gaven (0,9 procent) en daarvoor meer voer hebben gekregen.

Grote invloed

Veevoerdeskundige Minne Hiemstra van Mulder Agro uit Kollumerzwaag bevestigt het beeld dat het voer een grote invloed kan hebben. ,,De landelijke stikstofuitscheiding in mest wordt berekend op basis van alle kringloopwijzers die de boeren hebben moeten invullen voor alle voer dat ze hun vee geven. De praktijk kan echter net iets anders zijn. Zo komt het voor dat van boeren die in de zomer veel gras voeren in de stal onjuiste gegevens in het systeem komen. Dan worden waarden van winterkuil meegenomen die een veel hogere stikstofwaarde hebben.”

Het komt voor dat van boeren die in de zomer veel gras voeren in de stal onjuiste gegevens in het systeem komen

De hogere berekende stikstofuitscheiding kan volgens de deskundige ook het gevolg zijn van minder gebruik van snijmaïs. Dat gewas zorgt normaliter voor minder stikstof- en relatief meer fosfaatopname. Meer gebruik van gras als veevoer - koeien lopen volgens Hiemstra ook nog eens steeds meer buiten met weidegang - zorgt daardoor ook voor meer stikstofuitscheiding in mest.

Lees ook: Friese veehouders mogen weer handelen in stikstofrechten

,,Bij toekenning van derogatie, een Europese uitzonderingspositie qua bemesting waar veel boeren in deze regio gebruik van maken, mocht je voorheenl maximaal 30 procent van je areaal gebruiken voor maïs. Sinds enkele jaren is dat maximaal 20 procent. Boeren gebruiken steeds meer gras in de rantsoenen.”

Fosfaat

De fosfaatuitscheiding van alle vee daalde vorig jaar met 4,3 miljoen kilogram naar 151,2 miljoen kilogram. De uitscheiding ligt daarmee ver onder het plafond van 172,9 miljoen kilogram. De fosfaatproductie van de melkveesector daalde vorig jaar met 1,5 miljoen kilogram tot 74,0 miljoen kilogram. Dat is ruim onder het fosfaatplafond van 84,9 miljoen kilogram. De lagere fosfaatproductie hangt samen met lagere fosforgehaltes in gras.

De fosfaten die varkens produceren liggen sinds 2016 onder het productieplafond van 39,7 miljoen kilogram

Ook bij de andere diercategorieën was er sprake van afnames. De fosfaatuitscheiding in de varkenshouderij nam af met 1,1 miljoen kilogram en bedroeg 35,7 miljoen kilogram. De fosfaten die varkens produceren liggen sinds 2016 onder het productieplafond van 39,7 miljoen kilogram.

Lees ook: Hoogleraren concluderen: doeltreffendheid van de Stikstofwet is onmeetbaar

De fosfaatuitscheiding van legpluimvee daalde in 2020 met 3,0 procent. De totale mestproductie in de pluimveesector bedroeg vorig jaar 24,7 miljoen kilogram fosfaat. In de pluimveesector geldt een productieplafond van 27,4 miljoen kilogram.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten