Opinie: Geld verdienen met veenweide in Fryslân? Er liggen volop mogelijkheden om er te blijven boeren

Het terugdringen van de CO2 uitstoot in het Friese veenweidegebied is een ingewikkelde en kostbare exercitie. Maar er liggen volop mogelijkheden om er te blijven boeren.

Hans van der Werf

Geplaatst: 16 februari 2021 om 20:00

In het Friese ontwerpprogramma is opgenomen dat tot 2030 zo’n 25 procent van de uitstoot teruggebracht moet worden. De totaalkosten bedragen 550 miljoen euro.   FOTO: PETER HALBERSMA
0%

De Friese veenweiden vormen een prachtig gebied met een diverse natuur en een hoge en kenmerkende biodiversiteit. Door bodemdaling staan die natuurwaarden echter al jaren sterk onder druk. De provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en de Friese gemeenten hebben eind vorig jaar een ontwerp-veenweideprogramma voor de periode tot 2030 gepubliceerd. Dit programma is onder meer bedoeld om de bodemdaling in de veengebieden tegen te gaan en daarmee de uitstoot van CO2, wat vrijkomt bij de afbraak van veen.

Dat dit een ingewikkelde en mogelijk kostbare exercitie is moge duidelijk zijn. Dat betekent niet dat we niets moeten doen. De urgentie is hoog. De hoeveelheid CO2 die jaarlijks wordt uitgestoten uit het veen in Fryslân is 1,6 megaton. Dat is zo’n 30 procent van alle CO2 die we in Fryslân produceren. Dit is vergelijkbaar met 600.000 auto’s of ruim 200.000 huishoudens. Het gaat wel ergens over.

Super goedkoop

In het Friese ontwerpprogramma is opgenomen dat tot 2030 zo’n 25 procent van de uitstoot teruggebracht moet worden. De totaalkosten bedragen 550 miljoen euro. In eerste instantie lijkt dat veel geld, maar wanneer je het omrekent naar kosten per hoeveelheid CO2 dan valt dit erg mee. Omgerekend kom je op zo’n 1,4 euro per ton. Ten opzichte van andere maatregelen, zoals ondergrondse CO2 opslag waarbij wordt gerekend met bedragen tussen de zeventig en tweehonderd euro per ton, is het super goedkoop.

Je zou kunnen stellen dat degene die de schade veroorzaakt ook moet betalen. Dat zijn de grondgebruikers. Dat is echter te simpel

De conclusie van een in opdracht van de provincie uitgevoerde Maatschappelijke Kosten en Baten Afweging is dan ook dat het rendabel is om te investeren in het terugdringen van de CO2 uitstoot uit het veenweidegebied. De vraag is wel wie de rekening gaat betalen. Je zou kunnen stellen dat degene die de schade veroorzaakt ook moet betalen. Dat zijn de grondgebruikers en in Fryslân meestal boeren. Dat is echter te simpel.

Lees ook: Veenweide 2030: Diepte-ontwatering is desastreus geweest voor de natuur

De lage grondwaterstanden in de Friese veenweiden zijn voortgekomen uit een landbouwbeleid gericht op intensivering en productieverhoging van de landbouw. Daar hoorde voor de landbouwproductie optimaal ingerichte gebieden bij. Naast overheden hebben ook andere partijen daarbij een rol gespeeld, bijvoorbeeld banken die kwistig boeren hebben gefinancierd. We zijn in feite met z’n allen verantwoordelijk voor de ontstane situatie en we zullen ook met z’n allen bij moeten dragen aan oplossingen.

Onvoldoende

Provincie en Wetterskip hebben op dit moment ruim zestig miljoen euro beschikbaar. Dit is onvoldoende. Het goede nieuws is echter dat er aantrekkelijke nieuwe verdienmodellen voor boeren aan het ontstaan zijn. Niet alleen modellen die lonken aan het eind van de horizon, maar inkomsten die nu al concreet geld opleveren.

Lees ook: Veenweide 2030: ‘Druk op de knop’ moet straks genoeg zijn voor nóg een peilverhoging

Vanuit het programma Valuta voor Veen krijgen boeren een vergoeding voor vermeden CO2 uitstoot. Deze vergoeding wordt betaald door bedrijven, overheden en particulieren die hun CO2 willen compenseren en daarvoor stevig willen betalen. Dit loopt in sommige gevallen op tot vergoedingen tot wel duizend euro per hectare. Het is niet voor niks dat er momenteel een wachtlijst is van boeren die mee willen doen.

Ondanks dat er veel discussie is over landbouw in veenweide, komen er voor de korte termijn heel interessante verdienmodellen beschikbaar

Daarnaast zien we dat boeren in de veenweide vaak neveninkomsten hebben uit bijvoorbeeld natuur en landschapsonderhoud. Dit past prima bij de veenweideaanpak. Ook banken komen dit jaar met voorstellen om boeren in de veenweide financieel te ondersteunen. Kortom: ondanks dat er momenteel veel discussie is over landbouw in de veenweidegebieden, komen er voor de korte termijn heel interessante verdienmodellen beschikbaar.

Lees ook: Veenweide 2030: Landschapspark als lonkend perspectief voor veenweidegebied

Ik ben er dan ook van overtuigd dat het veengebied in Fryslân net als nu een interessant gebied zal blijven om te blijven boeren. Dat het anders gaat worden, dat is door de bodemdaling in de veengebieden wel een gegeven. Het is nu vooral zaak om niet te blijven wachten en om aan te tonen hoe het ook kan.

Hans van der Werf is directeur van de Friese Milieu Federatie

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten