Crisis of niet, mensen geven hun geld uit

Het coronavirus laat zijn sporen na in de Nederlandse economie. Niet alleen in de vorm van financiële malaise, maar ook in de manier waarop we ons geld uitgeven. En het geld brandt bij veel mensen in de portemonnee.

Jan-Peter Soenveld

Geplaatst: 17 februari 2021 om 11:00

Eigenaar Ronald Rauwerda in zijn bedrijf IJzerhandel Auke Rauwerda in Leeuwarden.   FOTO: MARCHJE ANDRINGA
0%

Eigenlijk zijn de economische gevolgen van het coronavirus vergelijkbaar met de medische gevolgen van het virus, denkt hoofd-econoom Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). ,,De impact is ongelijk verdeeld. Als je niet direct geraakt wordt, merk je weinig. Maar mensen die het wel merken, merken het meteen heel erg.”

En dat maakt de coronacrisis tot een bijzondere. Kijkend naar de grote cijfers, dan is het de zwaarste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse economie kromp vorig jaar met 3,8 procent. ,,Maar veel mensen hoeven niet direct te vrezen voor hun baan”, meldt Van Mulligen. ,,Vooral flexwerkers en zzp’ers merken de gevolgen. Maar voor mensen met een vaste baan is dat heel anders.”

Keukens

Deels komt dat omdat steunmaatregelen van de overheid veel bedrijven overeind houden. Zo was het aantal faillissementen in 2020 bijzonder laag, en omdat de zwaarst getroffen sectoren (horeca, toerisme, enzovoort) slechts 13 procent van de economie vormen.

En de mensen die niet direct financiële gevolgen merkten, gaven hun geld nog steeds uit. Een deel van het geld dat anders naar de horeca, kappers, cultuur en recreatie was gegaan, gaat nu naar andere zaken. ,,Alles in de woningmarkt staat in de plus. Bijvoorbeeld bij meubelwinkels. Keukens en badkamers waren niet aan te slepen, en ook voor puzzels was het een mooi jaar.”

Veel mensen die niet op vakantie gingen, besteedden hun geld aan de verbouw van hun huis

En in de consumptiecijfers was rond december een duidelijke knik te zien in de stijgende lijn. Want door de lockdown gingen veel bedrijven dicht. Dit gebrek aan consumptie is volgens het CBS een belangrijke reden dat de economie kromp in het vierde kwartaal. ,,Mensen willen nog steeds hun geld wel uitgeven, maar kunnen dat niet”, aldus Van Mulligen. Ook dit beeld kan Ronald Rauwerda met zijn ijzerwarenzaak in Leeuwarden bevestigen. ,,De particuliere markt was in januari echt wel minder. Je kan wel bestellen, maar veel mensen willen een product toch eerst zien en voelen.”

ING berekende gisteren dat de consumptie van huishoudens in het vierde kwartaal van vorig jaar 7 procent lager was dan voor de crisis. De Rabobank meldde overigens dat de tweede lockdown de consumptie wel minder deed dalen dan de lockdown van afgelopen voorjaar, en dat het geld vooral digitaal werd uitgegeven. ‘Deze verschuiving naar ‘overige’ uitgaven is sterker dan in de tweede coronagolf’, aldus de bank.

De lockdown is overigens volgens Van Mulligen niet de enige manier waarop corona de economie schaadt. ,,Kijk maar naar de horeca. Zelfs toen die in de zomer open was, was de omzet minder dan voorgaande jaren. Mensen zijn toch huiveriger.”

Stuwmeer

De uitgaven die de Nederlanders in 2020 wel deden, waren in ieder geval niet genoeg om de krimp te stuiten. En omdat veel mensen hun geld niet kwijt kunnen, is volgens Van Mulligen een stuwmeer van spaargeld van zo’n zestig miljard euro ontstaan.

In hoeverre de economie gerepareerd wordt als dit geld ooit uitgegeven wordt, is volgens Van Mulligen de vraag. ,,Als je nu geen auto koopt omdat de dealer dicht is, kan je die prima volgend jaar kopen. Maar als je vorig jaar je vakantie van drie weken hebt moeten schrappen, ga je dit jaar niet opeens zes weken met vakantie. Datzelfde geldt voor de horeca. Mensen gaan straks misschien wel meer naar de kroeg, maar de verwachting is wel dat veel inkomsten permanent verloren zijn.” 

Je gaat nu niet ineens zes weken op vakantie omdat je die in 2020 hebt moeten schrappen

En het eventuele herstel van de economie hangt van meer zaken af, zoals het verloop van het virus en bijbehorende maatregelen. ,,En het kan zijn dat bedrijven alsnog kopje onder gaan als de steunmaatregelen geschrapt worden.” Zo hield de overheid vermoedelijk ook veel bedrijven overeind die zonder corona failliet waren gegaan in 2020.

Het economisch turbulente jaar 2020 is relatief rustig afgelopen, met een krimp van 0,1 procent. Maar of het rustig blijft, kan niemand zeggen. Ook Van Mulligen niet. ,,Corona gooit alles omver. Voor statistici zijn het interessante tijden.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten