Hoogleraar: opheffen avondklok houdt in hoger beroep geen stand

Over het oordeel van de voorzieningenrechter om de avondklok juridisch af te keuren wordt onder juristen verschillend gedacht. Noodrechtspecialist Adriaan Wierenga van de Rijksuniversiteit Groningen is het eens met de uitspraak. Maar zijn collega aan de RUG, hoogleraar recht en samenleving Jan Brouwer, is er van overtuigd dat het vonnis in hoger beroep niet overeind blijft. ,,Ik kan het me niet anders voorstellen.”

Van onze binnenlandredactie

Geplaatst: 17 februari 2021 om 10:00

Leden van het gerechtshof voor aanvang van de zitting over de vraag van de Nederlandse staat om de uitspraak van de rechter over het opheffen van de avondklok te schorsen in afwachting van het hoger beroep.   FOTO: ANP
0%

Wierenga vindt de onderbouwing van het kabinet onvoldoende. ,,Als je vindt dat de avondklok spoedeisend is en je maakt gebruik van een bijzondere wettelijke bepaling waarbij spoed zo’n belangrijke rol speelt, dan kun je er niet mee wegkomen dat je als overheid er dagenlang over doet om tot zo’n conclusie te komen. Temeer omdat eerder nog nooit van deze bijzondere bepaling gebruik is gemaakt.”

 Voor het invoeren van de avondklok is gebruik gemaakt van de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag (Wbbbg). Die wet biedt het kabinet de mogelijkheid om in zeer spoedeisende en buitengewone omstandigheden te handelen. ,,Als je vindt dat het zo spoedeisend is, dan is het van tweeën één. Of je voert het direct in, of je delibereert erover”, aldus Wierenga. ,,Maar als je voor het tweede kiest, is het niet spoedeisend meer. Daar zit een duidelijke discrepantie waar de rechter terecht de vinger op heeft gelegd. Wil je voldoen aan ‘spoedeisendheid’ dan kun je niet pas na een paar dagen beslissen de avondklok in te voeren.”

,,Ten overvloede wordt door de rechter nog gewezen op de niet bewezen effectiviteit van de avondklok. Ook dat is duidelijk. Maar het gaat principieel om het eerste punt: de spoedeisendheid die onlosmakelijk bij het wetsartikel hoort waarop het kabinet zich beroept maar die niet door de regering aannemelijk is gemaakt. Als iets spoedeisend is, moet je snel handelen en geen tijd meer hebben om te overleggen, bijvoorbeeld bij een plotselinge dijkdoorbraak. Dat was hier niet het geval.”

Onverstandig

Zijn collega Jan Brouwer noemt de uitspraak van de voorzieningenrechter in Den Haag echter onverstandig en gedurfd. Hij oordeelt - anders dan de rechter - dat er met de besmettingscijfers en de dreiging van de Britse variant van het coronavirus wel sprake was van zo'n bijzondere noodsituatie.

,,Premier Rutte heeft zich altijd verzet tegen de avondklok. Alleen in zeer bijzondere omstandigheden wilde hij er gebruik van maken. Met het risico van de Britse variant van het virus was de invoering van de avondklok heel zinvol. Nu zegt de rechter dat het wel meevalt en dat van een echte noodsituatie geen sprake was. Ze maakt dan de vergelijking met een dijkdoorbraak. Toch is de coronacrisis wel een hele bijzondere crisis waarbij we de wet, die stamt van vlak na de Tweede Wereldoorlog, wel met een zekere flexibiliteit moeten toepassen.”

Wil je voldoen aan ‘spoedeisendheid’ dan kun je niet pas na een paar dagen beslissen de avondklok in te voeren

Volgens Brouwer is de invoering van de avondklok met extra zorgvuldigheid en democratisch ingevoerd, door de Tweede Kamer bij de besluitvorming te betrekken. ,,Wat ik nogal vreemd vind, is dat de rechter zegt dat er geen acute situatie was omdat het kabinet nog de tijd heeft genomen de Tweede Kamer te informeren. Dat vind ik toch wel heel vreemd dat een rechter dat durft. Zo lust ik er nog wel een paar, dan had het kabinet ook niet het OMT-advies hoeven af te wachten.”

Brouwer noemt de uitspraak van de voorzieningenrechter ,,op zijn zachtst gezegd niet verstandig”, want: ,,wat halen we ons op de hals? Moeten nu alle avondklokboetes worden ingetrokken? Sommige van mijn collega’s zeggen dat de boetes moeten worden doorgehaald. Ik twijfel daarover. De avondklok is door de rechter per direct buiten werking gesteld, maar is het dan ook zo dat de maatregel hiervoor geen rechtsgeldigheid heeft gehad? Ik ben van mening dat het in het crisisrecht toch anders ligt. We vonden de invoering van de avondklok noodzakelijk.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten