Meer spoor vraagt ook meer huizen: ‘Laten we de Lelylijn regelen’

Een Lelylijn beloven in verkiezingstijd is niet zo moeilijk. Maar de vraag is hoe je vervolgens omgaat met de kansen én problemen die daarmee op het Noorden afkomen, zo bleek in het Noordelijk Lijsttrekkersdebat.

Van onze regioredactie

Geplaatst: 09 februari 2021 om 07:00

Lilian Marijnissen (SP) en Pieter Omtzigt (CDA) tijdens het eerste lijsttrekkersdebat voor de Tweede Kamerverkiezingen. Het debat is georganiseerd door de drie noordelijke provincies en drie dagbladen.   FOTO: ANP
0%

Het was handig voorbereid door D66: als vrijwel alle partijen de snelle treinverbinding tussen de Randstad en Groningen via Drachten in het programma hebben staan, waarom dan niet een ‘pact voor het Noorden’ gesloten om dat meteen maar vast te leggen?

Maar D66-fractievoorzitter Rob Jetten, die lijsttrekker Sigrid Kaag verving in het door Friesch Dagblad, Leeuwarder Couranten Dagblad van het Noordenverzorgde debat, kreeg van de zeven andere aanwezigen niet de brede steun waar hij op hoopte.

Liever daden dan mooie woorden

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Lilian Marijnissen (SP) hekelden de truc van Jetten. Het onderwerp van dit deel van het debat was leefbaarheid. Marijnissen: ,,Laten we het regelen, maar mensen hebben meer aan daden dan aan dit soort mooie woorden.” Ze hamerde erop dat er meer woningen moeten komen, de huren te hoog zijn en de beleggers te veel macht hebben. En dat als D66 of de andere coalitiepartijen echt iets voor de leefbaarheid in het Noorden willen doen, zij de korting op de bijdrage van het Gemeentefonds voor veel gemeenten in Noord-Nederland moeten terugdraaien.

Segers wees er verder op dat in de rekenmodellen die op het ministerie rondgaan, dergelijke nieuwe spoorlijnen naar het Noorden er ongunstig uitspringen als het gaat om de economische voordelen. Er moet dus een veelomvattender plan komen dan alleen het idee om een spoorlijn aan te leggen.

 

Ik wil waken voor het doen van allerlei beloften en een vaag pact

Jesse Klaver (GroenLinks) haalde de belofte van een Tesla-fabriek in het Noorden in het debat van vier jaar geleden aan. ,,Daar was toen ook iedereen voor, maar er is niets van gekomen. Ik wil waken voor het doen van allerlei beloften en een vaag pact.” Hij wees erop dat een nieuwe spoorverbinding alleen in samenhang met een goed programma voor woningbouw kan worden opgezet. Anders dreigt de druk op de huizenprijzen en de huren alleen nog maar verder op te lopen.

Omtzigt verdedigt kabinetsbeleid

Pieter Omtzigt (CDA), die lijsttrekker Wopke Hoekstra verving, werd stevig aangevallen op onder meer het coronabeleid, de gaswinning en de plannen voor het Waddengebied. Wellicht te meer omdat nummer drie bij de VVD Sophie Hermans op het laatst werd ingevlogen omdat Tamara van Ark (nummer twee op de lijst) een coronatest moest ondergaan. Omtzigt verweerde zich fel, bijvoorbeeld waar het ging over de roep om een heldere exitstrategie uit de coronacrisis. Hij hekelde de gemakkelijke eisen die daarbij werden gesteld. ,,Een heldere exitstrategie beloven bij de huidige onzekerheden kan niet. Dan verkoopt u knollen voor citroenen.” Hij eiste ,,een klein beetje respect” voor de inspanningen die ‘zijn’ minister Hugo de Jonge en andere leden van het kabinet leveren om op de voortdurend veranderende omstandigheden te reageren.

 

Een heldere exitstrategie beloven bij de huidige onzekerheden kan niet. Dan verkoopt u knollen voor citroenen

Toen Klaver hem erop aanviel dat in alle regeringen met het CDA aan boord de klimaatdoelstellingen niet zijn behaald, koos Omtzigt dezelfde lijn. Hij zei dat er nu hard wordt gewerkt, maar: ,,Ik ben heel voorzichtig met het doen van beloftes in een hele onzekere tijd.”

 

 

Noorden als wingewest

De gaswinning in Groningen was een van de meest besproken noordelijke onderwerpen in het debat. Klaver gaf aan te willen voorkomen dat het Noorden met grote windmolenparken weer een wingewest wordt voor andere delen van het land en pleitte ervoor dat gemeenschappen de mogelijkheden krijgen om zelf energie op te wekken.

Wat Geert Wilders (PVV) betreft, is de hele energietransitie niet nodig en profiteren burgers hier sowieso te weinig van. Segers zag wel degelijk draagvlak voor de energietransitie. ,,Ik ben zelf in Reduzum geweest waar men juist een hogere windmolen wilde. Om daar de sportclub van te ondersteunen bijvoorbeeld, dan zie je dat er wel draagvlak is.”

Stikstofmaatregelen

Wilders vond verder dat boeren te hard werden aangepakt met de stikstofmaatregelen en kreeg hiervoor bijval van Omtzigt. ,,Ik verzeker u dat de kleine bedrijven ten onder dreigen te gaan omdat ze de veestapel moeten verkleinen”, aldus Wilders. Die kleine bedrijven waren wat Klaver betreft juist het slachtoffer van de industrialisering van de landbouw.

Liliane Ploumen (PvdA) bepleitte een versnelling in de overstap naar een natuurinclusieve kringlooplandbouw. ,,We moeten niet een te romantisch beeld scheppen van de landbouw. Ik zie niet in waarom we ruimte moeten geven aan een industrieel boerenbedrijf of een intensieve geitenhouderij waarvan mensen ademhalingsproblemen krijgen. Dat moeten we niet willen en dan kunnen we juist ruimte scheppen voor de boeren die willen omschakelen.” 

Een exclusief zijkamertje

Waar het Noordelijke Lijsttrekkersdebat in voorgaande jaren een publiek van meer dan honderd man had, hield het bij de vierde editie in Den Haag op met een klein groepje lobbyisten, journalisten en de drie commissarissen van de Koning in het Noorden. Ze mochten niet bij het debat zelf zijn, maar zaten in de lobby ernaast. Dat was bijzonder, meldde bediende Frans Bernard. De rococozaal is normaal alleen toegankelijk voor leden van sociëteit De Witte, waar het debat plaatsvond.

De drie Commissarissen waren tevreden met de aandacht die er in het debat aan het Noorden werd geschonken. ,,Mear as de helte fan de ûnderwerpen wiene fan belang foar it Noarden”, vond Arno Brok. De steun voor de Lelylijn en woningbouw beloofden wat hem betreft veel goeds.

 

Westerlingen drijven de prijzen op 

Het veelbesproken onderwerp woningbouw werd ingeleid met een filmpje waarin twee Friese woningzoekenden aangaven dat ze al twee jaar lang vergeefs zochten naar een huis, onder meer omdat ze werden overboden door mensen uit het Westen.

Brok en zijn collega René Paas uit Groningen heten nieuwkomers uit het Westen in het Noorden echter meer dan welkom. ,,We hebben hier de ruimte, terwijl daar een tekort is”, zegt Paas. ,,In het Noorden hebben we genoeg ruimte om de komende jaren honderdduizend woningen bij te bouwen.” Die zouden wat Brok betreft ook in de dorpen moeten komen. ,,Der is ferlet fan betelbere wenten yn doarpen, dan kinne ek starters út bygelyks de Súdwesthoeke yn har eigen omkriten wat fine.”

Ook commissaris van de Koning Jetta Klijnsma van Drenthe was blij met de aandacht en toezeggingen voor het Noorden. ,,Nu de komende jaren zien wat ervan terechtkomt.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten