Toch nog rechtszaak over moord op vier Nederlandse IKON-journalisten op 17 maart 1982 in El Salvador

In El Salvador begint een rechtszaak over de moord op vier Nederlandse journalisten, gisteren precies 39 jaar geleden. Voor oud-IKON-collega Job de Haan geeft dit een gevoel van voldoening.

Pieter Anko de Vries

Geplaatst: 18 maart 2021 om 19:00

Demonstratie op 19 maart 1982 voor het Amerikaanse consulaat op het Museumplein in Amsterdam naar aanleiding van de vier vermoorde Nederlandse IKON-journalisten in El Salvador.   FOTO: ANP
0%

‘17 maart 2021, op de dag dat mijn broer en zijn 3 collega’s 39 jaar geleden werden vermoord, wordt de zaak heropend in El Salvador en wordt Reyes Mena die de opdracht gaf ze te vermoorden, aangeklaagd’, schrijft Sonja ter Laag, een zuster van een van de gedode journalisten op Twitter. Kolonel Mario Adalberto Reyes Mena van het Salvadoraanse regeringsleger zat volgens VN-onderzoekers achter de moord.

De zaak wordt behandeld door een rechtbank in het departement Chalatenango. Daar liepen de vier Nederlanders, Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemsen en Hans ter Laag, op 17 maart 1982 in een hinderlaag van het Batallón Atonal en werden doodgeschoten. De IKON-journalisten werkten aan een reportage over het slepende conflict van leger en overheid van El Salvador met de linkse guerrillabeweging FMLN.

Fantastisch nieuws

Dat het toch tot een rechtszaak komt, is mogelijk geworden door de intrekking van een amnestiewet uit 1993 die vervolging van militairen onmogelijk maakte.

Direct na de moord is er wel een poging tot een rechtszaak geweest, ook in Chalatenango, maar toen werd de dienstdoende rechter meteen bedreigd

De broer van Jan Kuiper spreekt van ,,fantastisch” nieuws. ,,Direct na de moord is er wel een poging tot een rechtszaak geweest, ook in Chalatenango, maar toen werd de dienstdoende rechter meteen bedreigd. Deze dame is toen naar Canada gevlucht”, zei Gert Kuiper in het NPO Radio 1 Journaal. ,,Dus je zou kunnen zeggen: formeel is het een heropening. Op welke dag de zaak wordt heropend is nog niet bekend.”

Verrassing

Voor Jan Schmeitz, die in 1982 als correspondent in El Salvador veel optrok met de vier vermoorde journalisten, komt het nieuws als een verrassing: ,,Er is veel politieke onwil in El Salvador. Men heeft geen zin om al die oorlogsmisdaden te onderzoeken en heeft er ook niet de middelen voor", zei hij in het Radio 1 Journaal.

Ga je of ga je niet? Dat heb ik met hen doorgesproken en zij zeiden: we gaan wel. Het is voor iedereen zijn eigen besluit. Dit is vreselijk verkeerd afgelopen

Hij waarschuwde het viertal destijds om niet het guerrillagebied in te gaan. ,,We hadden veel gesprekken, dat heb je altijd als journalist in oorlogsgebied. Je vraagt je af, wat is het risico? Ga je of ga je niet? Dat heb ik met hen doorgesproken en zij zeiden: we gaan wel. Het is voor iedereen zijn eigen besluit. Dit is vreselijk verkeerd afgelopen, maar dat is het risico.”

Voor oud-IKON-collega Job de Haan (radio) betekent de mogelijke rechtszaak ,,vreugde met een zwart randje”. Hij kende met name Koos Koster vrij goed.

Theoloog

,,Wij waren beiden theoloog en spraken vaak met elkaar. Hij hielp me bij het afstuderen. Hij was een groot bewonderaar van aartsbisschop Óscar Romero van San Salvador.”

Gerechtigheid is in dit soort oorlogsomstandigheden moeilijk te krijgen, maar als dat dan toch lijkt te gebeuren, dan is dat voor mij ook wel een hoopvolle ontwikkeling

Romero was een zeer sociaal bewogen mens, die in 1980 tijdens het vieren van de Eucharistie uit politieke motieven werd doodgeschoten. Hij werd op 14 oktober 2018 door paus Franciscus heilig verklaard.

,,Dat er nu een zaak komt, geeft dat wel voldoening. Gerechtigheid is in dit soort oorlogsomstandigheden moeilijk te krijgen, maar als dat dan toch lijkt te gebeuren, dan is dat voor mij ook wel een hoopvolle ontwikkeling”, zegt De Haan desgevraagd.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

9 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten