Het is internationale dag van geluk: Stilstaan bij een verrijkt leven

Gelukkig zijn en rijkdom zien terwijl je chronisch ziek bent? Dat kan. Vandaag, op de jaarlijkse Internationale dag van geluk, volgen hier een aantal handreikingen uit onverwachte hoek: ervaringsdeskundigen en professionals die met chronische ziekte te maken hebben.

Peter van den Berg, e.a.

Geplaatst: 20 maart 2021 om 15:00

‘Door gebrek aan energie of andere beperkende factoren moeten chronisch zieken continu afwegingen maken. Afwegingen tussen ‘meedoen’ en ‘vermijden’. De keuze maken om toch een mooie dag te beleven waar je lang op terug kunt kijken. De zure gevolgen ervaar je de dag erna, maar de ervaring ligt opgesloten in je hart (en wellicht ook in andere harten).’   FOTO: SHUTTERSTOCK
0%

Wie persoonlijk of in zijn omgeving geconfronteerd wordt met gezondheid en ziekte zal wellicht de wenkbrauwen fronsen wanneer dit in combinatie wordt gebracht met een gelukkig en verrijkt leven. Rijkdom en geluk worden, als ze materialistisch worden uitgelegd, vaak gezien als randvoorwaarden om een gelukkig leven te hebben en gelukkig te zijn.

En chronisch zieken dan?

Met bovenstaande uitleg zou je als chronisch zieke kennelijk niet gelukkig kunnen zijn of jezelf gelukkig voelen, laat staan rijk of verrijkt. Als na een kortere of langere periode de diagnose chronisch(-progressief) ziek wordt uitgesproken is het alsof je, net als op vakantie, via een haarspeldbocht aan de koude en ruwe kant van het leven bent terechtgekomen. Je lijf, je kompas, laat je in de steek. Bij sommige chronische ziekten zijn de symptomen, de progressieve ontwikkeling van de ziekte of bijwerkingen van medicijnen zodanig dat er karakterverandering kan optreden en je niet meer wordt wie je was.

Gedragen veerkracht

Dat vraagt intens veel van de zieke en van degenen die om de zieke heen staan. Het betekent, naast de grote en steeds terugkerende stap van moeten naar willen, het volgende:

1. De werkelijkheid onder ogen zien;

2. De pijn van het verlies ervaren en daar mee leven;

3. Je aanpassen aan de wereld na het verlies; de mooie dingen uit het verleden koesteren;

4. Opnieuw leren genieten van het leven en herinneringen levendig bewaren; dankbaar zijn voor wat vandaag goed ging.

Dit brengt ons bij ‘Van chronische rouw naar gedragen veerkracht’. Verdriet, kansen, terugval en veerkracht, het zijn als het ware inhoudsvolle woorden die elkaar lijken uit te sluiten. Maar in het kader van ziekte, zingeving, geloof en hoop horen ze toch ook weer wel bij elkaar.

Met praten over je zorgen geef je woorden aan emoties en erken je tegenslagen die op je pad zijn gekomen

Kun je geluk leren?

De stelling dat je kunt leren gelukkig te zijn zal menigeen tegen de borst stuiten. Dat snappen wij maar al te goed! Wij hebben daar dagelijks persoonlijk mee te maken en/of zijn er professioneel bijna dagelijks bij betrokken. Toch is het mogelijk. Daarom willen wij vanuit betrokkenheid en ervaring enkele praktische handreikingen doen:

1. Zoek ervaringsdeskundigheid op.

Deel de teleurstelling van tegenslag en leer van elkaar. Het eenvoudig zien en herkennen van gelijke of vergelijkbare situaties kan soms al enorm helpen;

2. Ontdek je talenten.

Ieder mens heeft talenten. Ontdek ze (opnieuw) bij jezelf, durf elkaar daar op te bevragen en/of op te wijzen zodat deze talenten ‘geactiveerd’ worden. Het geeft (weer) eigenwaarde én maakt nuttig voor mens en maatschappij;

3. Waardeer!

Zie de grote en kleine mooie dingen van het leven en geniet daarvan. Chronisch zieken weten uit ervaring en ‘als geen ander’ dat vanzelfsprekendheden niet (meer) bestaan. Het leven wordt daarmee niet alleen een oefening in geduld maar ook in dankbaarheid;

4. Misleid pijn en ongemak.

Chronisch zieken kunnen te maken hebben met pijn. Probeer door leuke dingen, afleiding en dergelijke de focus te verleggen;

5. Pas op voor de glijbaan!

Pijn en verdriet ervaren? Dat mag, maar blijf daar niet in hangen want voor je het weet, glijd je af van treuren via betreuren in zeuren.

6. Durf grenzen te overschrijden.

Het leven in balans brengen maar af en toe de grenzen overschrijden. Door gebrek aan energie of andere beperkende factoren moeten chronisch zieken continu afwegingen maken. Afwegingen tussen ‘meedoen’ en ‘vermijden’. De keuze maken om toch een mooie dag te beleven waar je lang op terug kunt kijken. De zure gevolgen ervaar je de dag erna, maar de ervaring ligt opgesloten in je hart (en wellicht ook in andere harten).

7. Zie een baaldag onder ogen en maak dit bespreekbaar.

Iedere nieuwe dag opnieuw met veerkracht, een forse portie flexibiliteit en waardering tegemoet zien? Dat lukt niemand. Ook een chronisch zieke niet. Zie dat onder ogen en ontken niet de pijn, het verdriet, de zorgen en de angstige gedachten die op je afkomen. Ze zijn reëel en eerlijk en horen bij dit leven. Praat erover. Met praten over je zorgen geef je woorden aan emoties en erken je de tegenslagen die op je pad zijn gekomen.

Als (ervarings)deskundigen willen wij, Peter van den Berg (Parkinson), Angelique van der Lit-van Veldhuizen (ALS), Jolanda Rodenburg-Bons (spierziekte HMSN), Yvette van de Veerdonk (coach en vertrouwenspersoon, haar man overleed in 2012 aan een ernstige ziekte) en Heina Zeeman-Teeuwissen (coach), niet alleen onder de aandacht brengen dat gezondheid niet vanzelfsprekend is (bewustwording), maar dat een chronisch ziek mens meer is dan zijn ziekte (erkenning en herkenning). Zowel gezonde mensen als mensen met een ziekte kunnen van elkaar leren.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten