De Covid-19 Routekaart 2.0: het wordt voor kerkbesturen de komende tijd nog een hele puzzel

De gisteren gepresenteerde Covid-19 Routekaart voor kerken zal kerkbestuurders heel wat huiswerk én hoofdbrekens opleveren. Met als belangrijkste vraag: wat mogen we precies en wanneer?

Lodewijk Born

Geplaatst: 23 maart 2021 om 06:01

Een kerkganger wordt een zitplaats gewezen door een vrijwilliger in de Vituskerk in Hilversum. Dit ‘placeren van kerkgangers’ staat in elk niveau van de nieuwe routekaart. Foto: ANP  
0%

Vorig jaar oktober werd de routekaart al aangekondigd, daarna bleef het lang stil. Afgelopen vrijdag is de door een werkgroep voorbereide routekaart besproken en aanvaard als advies voor de bij CIO aangesloten 31 kerkgenootschappen. De kaart bestaat uit kolommen per fase (Waakzaam, Zorgelijk, Ernstig, Zeer ernstig, Zeer ernstig met verzwaring) en een toelichting welke maatregelen dan van kracht zijn. Op dit moment geldt het niveau ‘Zeer ernstig’ en dat is ook de reden dat het advies geldt om met maximaal dertig mensen samen te komen en de dienst online uit te zenden. Er mag met maximaal vier mensen voorzang plaatsvinden.

Kerken moeten er rekening mee houden dat ze maar geleidelijk terug naar ’normaal’ zullen gaan. Zoals vroeger wordt het - als de besmettingen hoog zijn - niet op vele terreinen. Online is een blijvertje, aldus de routekaart. ‘Het verdient de aanbeveling om de eredienst in alle risiconiveaus digitaal, cq. online beschikbaar te maken voor kerkgangers. Zo is de eredienst ook voor kwetsbare groepen toegankelijk.’

Opschalen

Het opschalen van het aantal kerkgangers gaat bij de niveaus van dertig (Zeer ernstig) naar zestig (Ernstig) naar honderd (Zorgelijk) en bij het laagste risiconiveau, Waakzaam, gelden nog altijd de basisregels van de overheid, zoals het anderhalvemeter afstand houden en bij klachten thuis blijven en je laten testen. Ook moet er vooraf gereserveerd worden.

Voor grotere kerken met meer dan driehonderd zitplaatsen geldt maatwerk. Zij mogen dan 20 procent van de ruimtecapaciteit in de fase Zorgelijk gebruiken en bij Zeer ernstig 10 procent van de capaciteit.

Voor grotere kerken met meer dan driehonderd zitplaatsen geldt maatwerk

De collectezak doorgeven aan elkaar kan niet zolang corona nog onder ons is. Geadviseerd wordt om een collectebus bij de uitgang te plaatsen voor contant geld en collectebonnen. Ook de lange collectestok mag niet. Vanaf de fase Ernstig wordt geadviseerd alleen te collecteren via bankoverschrijvingen of collecte-app.

Anderhalvemeter

Afhankelijk van het risiconiveau in een gebied laat de routekaart zien welke maatregelen nodig zijn in kerken, bijvoorbeeld op het gebied van kerkgangers, samenzang of activiteiten als catechisatie en huisbezoek. Eén ding is duidelijk: zo lang corona er is, gaat het in de kerkelijke gemeenten anders - en op anderhalvemeter. Ook bij het niveau Waakzaam.

Kerken weten, omdat we landelijk in het risiconiveau ‘Zeer ernstig’ zitten, dat er nu eigenlijk nog maar heel weinig kan. Over de routekaart is lang vergaderd: in oktober kondigde het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) aan dat die er zou komen. Dat de definitieve kaart daarna op zich liet wachten, heeft te maken met ‘de golfbewegingen in de Covid-besmettingen’ waardoor telkens nieuwe afstemmingen met kerken en overheid noodzakelijk waren, schrijft het CIO.

De routekaart biedt volgens het platform ‘ook een perspectief en geeft een handvat om in te spelen op toekomstig mogelijke veranderde omstandigheden’. Wanneer het in de komende tijd tot een afschaling van maatregelen kan komen, is per fase aangegeven wat meer mogelijk kan zijn. ‘Dit betekent dus ook dat de publicatie van deze routekaart geen wijziging brengt in de maatregelen die op dit moment van toepassing zijn.’

Advies

De routekaart is ‘een ernstig en weloverwogen advies’ aan de bij CIO aangesloten 31 kerkgenootschappen over welke maatregelen (ten minste) genomen zouden moeten worden. ‘Het is aan de aangesloten kerkgenootschappen om de tot hun kerkgenootschap behorende lokale kerkgemeenschappen te informeren en te adviseren.’

Kerkbesturen hebben de zorgplicht om in een voldoende veilige ruimte te voorzien

De juridische grondslag voor de routekaart wordt ook beschreven. Kerkbesturen hebben de vrijheid om in een besloten plaats (kerk of gebedshuis) bijeenkomsten te organiseren om het geloof - individueel of in gemeenschap met anderen - te belijden. Kerkbesturen hebben vervolgens de zorgplicht om in een voldoende veilige ruimte te voorzien. ‘Binnen de kerkelijke structuur van het kerkgenootschap zal uitvoering gegeven moeten worden aan de zorgplicht. Deze routekaart geeft een advies hoe die zorgplicht ingevuld kan worden.’

De ruimte waarin de religieuze bijeenkomst wordt gehouden bepaalt in sterke mate de mogelijkheid om te komen tot samenzang, aldus het CIO. Onder meer aspecten als ventilatie, gebouwvolume en de tijdsduur van de samenzang bepalen de besmettingsrisico’s. Bij koorzang of band dient rekening gehouden te worden met de richtlijnen voor koren en zang-ensembles, bijvoorbeeld aangaande de ‘zigzag-opstelling’. ‘Duidelijk is ondertussen dat ventileren belangrijk is voor het beperken van de concentratie van aerosolen in de lucht. Ventileren is het constant verversen van de lucht in een ruimte. Zorg ervoor dat luchtstroom niet direct langs de aanwezige mensen gaat’, staat in de toelichting op de routekaart.

Mondkapje

Reserveren vóóraf voor diensten blijft bij alle risiconiveaus van kracht. Een mondkapje dragen in de kerk hoeft niet meer als de situatie verbeterd is naar Zorgelijk of Waakzaam. Als het gaat om diaconaal werk - zoals inloophuizen, voedselbanken en maaltijdverstrekking - is dat ‘een dringende activiteit die voor de doelgroep niet uitgesteld of afgesteld kan worden’. Hierbij moeten kerken dan, vanaf het niveau Zorgelijk, zich houden aan de overheidsrichtlijnen voor voedselbanken en restaurants. De kerktaxi en de bedevaartvervoer valt dan weer onder de richtlijnen van het openbaar vervoer.

Om het nog ingewikkelder te maken: de maatregelen voor kinder- en jeugdwerk, catechisaties, verenigingswerk, kringwerk en cursussen sluit dan weer aan bij de maatregelen voor onderwijs en kinderopvang uit de routekaart van de overheid.

Digitaal

Als het gaat om de verkiezing van ambtsdragers of het beroepen van een predikant, mag met ten hoogste honderd personen samengekomen worden. Kerkelijke vergaderingen moeten in een anderhalvemeter setting plaatsvinden, en eigenlijk het liefst zoveel mogelijk digitaal ‘zodat fysiek contact zoveel mogelijk vermeden wordt’.

‘Het eind van de pandemie is nog niet in zicht. De routekaart is een instrument dat voorlopig nog nodig en actueel zal blijven’, aldus het CIO.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten