Voor 40 huizen warmte uit een stukje sloot: ‘Onvoorstelbaar hoeveel energie onze natuur bevat’

‘Onvoorstelbaar hoeveel energie onze natuur bevat. Deze sloot kan met gemak veertig huizen van energie voorzien’, tweette Biense Dijkstra van Bouwgroep Dijkstra Draisma afgelopen weekeinde over een aquathermieproef in een sloot bij Damwâld.

Theo Klein

Geplaatst: 26 maart 2021 om 13:00

Meer dan een paar paaltjes is boven water niet te zien van de aquathermieproef in een sloot in Damwâld.   FOTO: DIJKSTRA DRAISMA
0%

Volgens Folkert Linnemans, innovator bij het bedrijf, overtrof de energieopbrengst uit de sloot alle verwachtingen. ,,Je kunt berekenen hoeveel energie er in een kuub water zit. Maar in de praktijk bleek een sloot met een modderbodem, grond eromheen en de zon erbij veel meer energie op te wekken dan wat alleen uit het water te halen is.”

De proef om energie uit oppervlaktewater te winnen, ook wel TEO genoemd (thermische energie uit oppervlaktewater), toont in ieder geval de potentie aan om huizen op deze manier te kunnen verwarmen. Een sloot is altijd wel in de buurt. ,,Bij aquathermie denken we inderdaad vooral aan energiewinning uit grote vaarten of meren. Maar als je uit een sloot van drie meter breed en tachtig meter lang al veertig huizen kunt verwarmen, biedt het veel meer perspectief.”

In de zomer kunnen met het systeem huizen juist gekoeld worden. Toch is ook aquathermie niet dé oplossing om Nederland van het gas af te krijgen. ,,Dat lukt niet met één techniek. Het gaat om een energiemix. In Leeuwarden wordt gekeken naar geothermie, in Amsterdam draait stadsverwarming op de energie van de afvalverbranding. En ook andere technieken als waterstof en warmtepompen zijn nodig. Aquathermie is geschikt voor lagetemperatuurverwarming, zoals vloerverwarming. Dan vallen al heel veel woningen af.”

Juist bij de overgangsfase van water naar ijs komt er een factor tien meer energie aan te pas

In de sloot bij Damwâld ligt een aantal platen en via warmtewisselaars wordt warmte aan het water onttrokken. ,,Het werkt als een warmtepomp. Die kan warmte uit de lucht of uit water in de grond opvangen. Met relatief weinig stroom is dat op te warmen tot kamertemperatuur.”

In de koude weken in februari was de energieopbrengst nog hoger. ,,Alleen de bovenkant van de sloot was bevroren. Juist bij de overgangsfase van water naar ijs komt er een factor tien meer energie aan te pas. Je ziet het ook bij het koken van water. Van 99 naar 100 graden vraagt niet zo veel energie, maar van 100 naar stoom juist wel.”

Het water koelt door TEO iets af, maar volgens Linnemans kan dat waarschijnlijk geen kwaad voor de biodiversiteit in de sloot. ,,Zo’n sloot heeft het hele jaar door met temperatuurwisselingen te maken. Het kan wel in de winter sneller voor een ijsvloer zorgen. Deze proef richt zich op de techniek en die is succesvol.”

Dat het weinig impact heeft op de omgeving is ook een van de pluspunten van deze techniek. ,,En het laat zich ook makkelijk managen.”

Swettehûs

Het in aanbouw zijnde Swettehûs aan de zuidkant van het Van Harinxmakanaal in Leeuwarden, van waaruit de Friese bruggen op afstand worden bediend, zal met met aquathermie worden verwarmd. Wanneer het grootschalig kan worden toegepast hangt volgens Linnemans van veel factoren af. ,,Je hebt te maken met wet- en regelgeving, die wat betreft de energietransitie vaak achter loopt. Voor bijvoorbeeld Burgum, met het Prinses Margrietkanaal, biedt het kansen. Maar het moet wel kunnen met het oog op de veiligheid voor de scheepvaart.”

Maar als de gemeenten in het kader van de Regionale Energie Strategie met hun warmteplannen komen, kan het volgens Linnemans snel gaan. ,,De technologie is klaar en zo toe te passen.”

Lees ook: Het Friese landschap ligt er versleten bij

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

11 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

20 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten