De duurzame ondernemer en de activist lijken best veel op elkaar

Verbeter de wereld, begin een eigen onderneming. Activistische ondernemers willen een nijpend probleem aanpakken, en zien een eigen bedrijf als een oplossing. Margo Enthoven promoveerde vorige week op dit onderwerp.

Jan-Peter Soenveld

Geplaatst: 28 maart 2021 om 10:00

Douwe-Jan Boersma van het bedrijf Opnieuw! in Buitenpost. Het bedrijf maakt en herstelt meubilair.   FOTO: MARCEL VAN KAMMEN
0%

Beu van de melkveehouderij? Begin een bedrijf voor plantaardige zuivel. En ben je geschokt door de arbeidsomstandigheden in de kledingbranche? Start je eigen kledingmerk. Voor sommige mensen is dit een reflex na het herkennen van het probleem, en zij verzilveren vervolgens de kansen die dit biedt.

,,Activistische ondernemers trekken zich zo’n probleem persoonlijk aan”, zegt de 28-jarige Enthoven (PhD Sustainable Entrepreneurship bij Rijksuniversiteit Groningen/Campus Fryslân) vanuit Stockholm, waar ze werkt als postdoctoraal onderzoeker. Enthoven keek in haar promotieonderzoek vooral naar startende ondernemers met duurzame intenties. Zo’n ondernemer begint vrijwel altijd vanuit een schok, bijvoorbeeld de gewaarwording van een milieuprobleem. ,,Ze zien zichzelf dan als een radartje in het geheel. Dat geeft een soort onrust en onmacht, en daar willen ze iets aan doen.”

Sterke drang

Tot zover verschillen de duurzame ondernemers niet veel van activisten, is een van de conclusies van het onderzoek. Beiden hebben een sterke drang om iets te doen aan het probleem. Maar na de schok kiezen ze voor een ander pad. ,,Sommige mensen zijn heel comfortabel met het brengen van een negatieve boodschap. Dat doen activisten vaak. Ondernemers kiezen juist vaker voor een positieve indruk. Ze willen een positief idee brengen, en dat kan met een bedrijf.”Ook speelt mee dat een ondernemer direct kan bijdragen aan de oplossing. Enthoven noemt een voorbeeld van een ondernemer die zelf een cosmeticalijn op de markt bracht. ,,Zij had moeite om natuurlijke cosmetica zonder dierproeven te vinden. En toen dacht ze: ik heb zelf de kennis, ik kan het zelf maken en op de markt brengen. Zo loste ze een probleem waar ze tegenaan liep op.”

En duurzame intenties of niet, ook de kans op geld verdienen speelt een rol bij de afweging tussen ondernemen en activisme. Wel waren er in het onderzoek slechts enkele ondernemers die vooral zakelijk gemotiveerd waren. ,,En als het wel een belangrijke motivatie was, dan was het niet de enige.”

Friesland zou dé regio moeten zijn voor duurzamere alternatieven voor zuivel

Het viel Enthoven op dat startende duurzame ondernemers vooral kansen zien in plekken waar veel bedrijven uit diezelfde industrie zijn, ook als die niet duurzaam zijn. Ze noemt als voorbeeld de opkomst van producten van vleesvervangers in de traditionele vleesregio’s Twente en de Achterhoek. ,,Daar zit veel kennis van vleesverwerking, die gebruikt kan worden bij het maken van alternatieven.”

Hier ziet ze ook kansen voor Friese duurzame ondernemers. ,,Zuivel en water zijn in Friesland belangrijk. Dus juist Friesland zou dé regio moeten zijn om de duurzamere alternatieven van dat soort activiteiten te stimuleren. Je kan bouwen op de kennis die er al is.”

Een voorbeeld van een bedrijf dat zich al bezighoudt met impactondernemen is Opnieuw! uit Buitenpost. Dit bedrijf geeft afgedankt meubilair een tweede kans door het op te knappen en weer bruikbaar te maken. Directeur Douwe-Jan Boersma vindt dat deze vorm van ondernemen weer normaal moet worden. ,,Wij zijn bezig met het harmoniseren van sociale winst, ecologische winst en financiële winst.”

Betekenis

De CO2 uitstoot en gebruik van grondstoffen van het bedrijf zijn klein. Bovendien werken er mensen bij Opnieuw! die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. ,,Ik zag dat veel mensen niet altijd een kans krijgen in de maatschappij. Daarin wilde ik betekenis ondernemen”, zegt Boersma. Hij richtte zijn bedrijf in 2018 op en heeft inmiddels zo’n vijftien fte aan arbeidsplaatsen.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten