Na 57 andere talen, is ‘Jane Eyre’ dankzij Jant van der Weg nu ook te lezen in het Fries

De wereldberoemde klassieker Jane Eyre is nu ook beschikbaar in het Fries. Jant van der Weg-Laverman uit Leeuwarden stortte zich op verzoek van een Schotse uitgeverij op het vierhonderd bladzijden tellende meesterwerk van Charlotte Brontë.

Sippie Miedema

Geplaatst: 04 maart 2021 om 18:00

Twee jaar werkte Jant van der Weg-Laverman aan de Friese vertaling van Jane Eyre.   FOTO: MARCHJE ANDRINGA
0%

,,De oplage? Oh heden, dat wit ik net iens krekt”, bekent Van der Weg. Maar de hoop is in elk geval dat het in een mum van tijd is uitverkocht. Ze heeft zich dan ook met liefde op de pr gestort. Een taak die normaal gesproken door de uitgeverij wordt opgepakt. Maar het Schotse bedrijf kent de wegen in Fryslân niet zo goed, vandaar dat ze mailtjes stuurt naar verkopers en uitgeverijen. Het zou jammer zijn als deze allereerste Friese Jane Eyre niet wordt gelezen.

Van der Weg werkte twee jaar aan de vertaling. Ze werd benaderd door uitgeverij Evertype of zij als kenner van Friese (jeugd)literatuur ook wist of Jane Eyre ooit in het Fries was verschenen. En later, toen ze ontkennend antwoordde, of ze dan ook een vertaler wist die het wilde doen. Voor niks. Want de uitgever is weliswaar ,,sljocht mei minderheidstalen”, maar heeft geen budget. ,,Doe sei ik: dan hoech ik net ien te freegjen, want gjinien wurket fergees. Mar ik wol it wol sels dwaan.”

Beetje dubbel

Een beetje dubbel is het wel aangezien Van der Weg, die jarenlang kinderboeken voor het Friesch Dagblad recenseerde, vindt dat ook vertalers fatsoenlijk betaald moeten worden. ,,Dizze man hat echt as missie om de klassikers yn safolle mooglik minderheidstalen út te bringen.”

Jane Eyre moest ook in het Fries verschijnen, vond hij. Het boek kwam voor het eerst uit in 1847 en gaat over de gouvernante Jane Eyre, die een relatie krijgt met haar werkgever Edward Rochester. Voordat de twee bij elkaar komen, zijn er behoorlijk wat dramatische ontwikkelingen.

Dizze man hat echt as missie om de klassikers yn safolle mooglik minderheidstalen út te bringen

Er is sprake van een bruiloft die op het laatste moment niet doorgaat, een krankzinnige echtgenote, twee branden, waarvan een het landgoed van Rochester ten slotte in de as legt: en dat zijn slechts een paar van de dramatische ontwikkelingen.

Lees ook: Haute Bordure: De sociale borduurmachine van Floor Nijdeken met medicijnwerking

De roman was in de tijd van Brontë, die het overigens schreef onder het pseudoniem Currer Bell, al een grote hit. Vrij uniek voor die tijd was dat de schrijfster schreef in de ik-vorm.

Yndrukwekkende bylden

Jane Eyre is in 57 talen vertaald, waaronder negen keer in het Nederlands. Zelf heeft Van der Weg de vertaling van Clara Eggink uit 1941 in de kast staan. Wanneer ze het heeft gelezen, weet ze niet meer. ,,As ik oan Jane Eyre tocht, tocht ik faaks yn it foarste plak oan de yndrukwekkende bylden fan de films.” Het verhaal is namelijk ook nog eens achttien keer verfilmd.

Lees ook: Trochsetters: Regisseur Theo Smedes doet tijdelijk bron- en contactonderzoek voor de GGD

In de afgelopen jaren heeft Van der Weg de schade ingehaald en het boek wel vier keer doorgenomen. Ze las het origineel en pakte er ook geregeld andere vertalingen bij. ,,Om te sjen hoe’t hja guon dingen oplost hawwe. De 19-ieuske sfeer moat syn gerak ha, mar it moat ek net al te literêr-Frysk wurde.”

De boeken wienen bedoeld foar de Margriet-bibliotheek en dat wie foar in breed publyk

Tijdens het werk ontdekte ze dat de vertaling die ze zelf in de kast had, nogal gemankeerd was. ,,De stikken mei in kristlik tintsje, hat de oersetster der útlitten, sa as de gebeden en sa.” Van der Weg heeft er wel een verklaring voor: ,,De boeken wienen bedoeld foar de Margriet-bibliotheek en dat wie foar in breed publyk. It binne gjin saaie stikken, dat dêrom hoegde it net oer te gean.” In de Friese vertaling staan de passages uiteraard wel.

Smaakt naar meer

De vertaling van de ene klassieker, smaakt naar meer. Van der Weg werkte eerder mee aan een overzicht van alle vertalingen van Alice in Wonderland van het Lewis Carrollgenootschap in Amerika. ,,Dit boek is yn Fryslân oerset troch Tiny Mulder. Foar it wurk skreau ik in essee oer hoe’t hja de oersetting destiids oanpakt hat. Dêr hat se wol ynterfiews oerjûn.”

Lees ook: God blijft er gewoon bij in de boeken van Esther Gerritsen

Het boek is evenwel niet meer in het Fries verkrijgbaar. Vandaar dat Evertype een heruitgave van deze vertaling op z’n verlanglijstje heeft. ,,Dan wurdt it net in kompleet nije fertaling, mar ien dy’t taalkundich oan dizze tiid oanpast is.”

Jane Eyre, Charlotte Brontë en vertaald door Jant van der Weg-Laverman, Evertype Publishing, 22,50 euro

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten