Commentaar: De jeugd al op jonge leeftijd onderdompelen in de Friese taal is belangrijk

Of je als baby, peuter of op de lagere school begint, lijkt bij het leren van een tweede taal niet zoveel uit te maken. Grofweg kunnen we stellen dat het vanaf de puberteit moeilijker wordt. Met name accentloos een nieuwe taal en de grammaticale regels van de nieuwe taal leren is lastig als je wat ouder bent.

Peter Halbersma

Geplaatst: 08 maart 2021 om 12:00

In onze provincie is er veel te doen om de status en toekomst van het Fries. Er vroeg bij zijn en de jeugd onderdompelen in de Friese taal lijken daarbij de basis.   FOTO: SHUTTERSTOCK
0%

Het gaat erom de taal aan te bieden als ‘de raampjes van de hersens open staan’. Dat stelde Elma Blom, hoogleraar taalontwikkeling en meertaligheid in gezin en onderwijs aan de Universiteit Utrecht, in NRC.

In onze provincie is er veel te doen om de status en toekomst van het Fries. Er vroeg bij zijn en de jeugd onderdompelen in de Friese taal lijken daarbij de basis, bekeken vanuit onderzoek naar leerbaarheid. En dus praktisch aanbieden, en het Fries in de publieke ruimte zichtbaar in beeld brengen. Of ouders het daarna thuis oppakken is een eigen keuze en verantwoordelijkheid.

Meer gebruiken

De provincie gaf vorig week invulling aan die zichtbaarheid in de openbare ruimte. Ze wil flyers, uitingen op sociale media en campagnes in het Fries en Nederlands brengen. Friezen kunnen aangeven dat ze provinciale brieven in het Fries willen krijgen. Ook doet gedeputeerde Poepjes een beroep op de Veiligheidsregio, DUO, UWV, Belastingdienst en Meldkamer om de tweede rijkstaal meer te gebruiken.

Het werkt ook economisch: ‘Wâldpyk’ op de menukaart doet het beter dan ‘kip met spek en brie’

Het sluit aan bij andere praktische invullingen van de laatste tijd: het Friesland College en de Afûk brengen het Fries naar de voorgrond in toerisme en cultuur. En dat werkt ook economisch: ‘Wâldpyk’ op de menukaart doet het beter dan ‘kip met spek en brie’.

Lees ook: De persoonlijke zoektocht van schrijver Flip van Doorn naar de Friese identiteit

In Achtkarspelen hebben ze daarnaast, na een eerdere flater, besloten toch het eigen Friese taalbeleid te volgen bij de benaming van nieuwe pleinen in Surhuisterveen. Shoppers uit Westerkwartier snappen best wat het Suvelplein betekent, en anders weet Google Maps het wel te vinden.

Inspectie

Natuurlijk is zichtbaarheid niet het hele verhaal. Op scholen in het taalgebied, in het bijzonder op de basisschool, hoort het Fries rijkelijk aanwezig te zijn, willen we onze Friese taal voor de toekomst behouden. Inspectie daarop is van belang. En of die bij het rijk is ondergebracht of bij de provincie Fryslân doet niet ter zake. Als de controle maar goed is. Volgens adviesorgaan Dingtiid is ‘it tafersjoch de ôfrûne jierren ferbettere’.

Vroege kennismaking met de taal maakt dat kennis ervan daarna latent aanwezig is

Het is eigenlijk ook goed dat de inspectie een rijkstaak is. Dat zet Den Haag aan zich voor de taal in te zetten, en zo controleert de provincie niet haar eigen beleid. Het rijk mag financieel ook meer doen op schoolgebied.

Lees ook: De Friese taal als toeristische meerwaarde

Zichtbaarheid van de taal helpt ouders bij bewustwording en de keuze voor het Fries. Vroege kennismaking met de taal maakt dat kennis ervan daarna latent aanwezig is. Dat helpt als op latere leeftijd pas voor het leren van de taal wordt gekozen.

Reageren? Mail dan naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

11 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

20 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten