Opinie: Er is werk aan de winkel om de kerken weer perspectief te bieden na de coronacrisis

Bijna een jaar geleden waren er de laatste diensten waar nog op normale wijze gekerkt kon worden. Het kerkelijk leven is door corona fors ingeperkt. Moet de kerk niet zelf meer zijn stem laten horen om daar uit te komen?

Geert Benedictus

Geplaatst: 08 maart 2021 om 17:00

Na de persconferenties van Rutte en De Jonge worden vanuit de landelijke kerk en de classis Fryslân vaak nieuwe adviezen gegeven aan kerken. Ook voor vanavond staat er een persconferentie gepland.   FOTO: ANP
0%

Een jaar terug was corona een eng, onbekend virus, waar we nog niet zoveel over wisten. Ieder vreesde het ergste en dan met name op gezondheidsgebied. Nu een jaar later weten we iets meer, maar is corona nog steeds een eng virus. De zorgen zijn toegenomen. Het virus of zoals u wilt de virusmaatregelen hebben gezorgd dat een medische ramp voor veel mensen heeft doorgewoekerd tot een veel grotere ramp dan alleen de fysieke gezondheid.

Normaal verbindt een ramp mensen. We delen de rouw, we delen de zorgen, we vinden elkaar in de kerk. Wat deze corona-pandemie geheel anders maakt is dat we elkaar niet meer mogen ontmoeten. We kunnen de rouw en de zorgen onvoldoende met elkaar delen. De livestream of elkaar zien via Zoom lost dit niet op.

Wederzijds respect

De overheidsvoorlichting via de media en de talkshows kunnen niet voorkomen dat dit onderwerp de bevolking splijt in een deel dat de overheid volgt en een deel dat kritisch is. Zulke verschillen zijn niet nieuw. Soms zijn de uitingen wat heftiger, denk maar eens aan de jaren zestig (de studentenprotesten) en jaren tachtig van de vorige eeuw (de felle discussie rond de kruisraketten). Als het goed is, kunnen we elkaar wederzijds respecteren, ook als de uitingen door de emotie wat heftiger zijn.

De coronamaatregelen zetten de kerk (tijdelijk) op slot. Een live-streamdienst met slechts enkele bezoekers, geen groepsgesprekken meer, geen bidgroepen, geen brei- en haakgroep, geen vergaderingen, helemaal niks. Hoelang is het geleden dat we sámen het Heilig Avondmaal gevierd hebben?

Als kerk heb je de keuze tussen de grondwettelijke vrijheden of het volgen van de dringende adviezen van de landelijke of provinciale kerkorganisatie

Als kerkrentmeester in een protestantse gemeente maak ik al een jaar mee dat direct na de persconferentie van premier Rutte en corona-minister De Jonge een brief volgt van het provinciaal kerkbestuur. Veelal zijn dit deprimerende brieven waarin, mijn inziens, geen enkele kans wordt aangegrepen. Alleen planken en spijkers om de boel dicht te timmeren.

Lees ook: Jongerencursus van Alpha Nederland gaat online: ,,Juist nu is er behoefte aan verbinding”

Als plaatselijke kerk heb je dan de keuze tussen de grondwettelijke vrijheden of het volgen van de dringende adviezen van de landelijke of provinciale kerkorganisatie. Adviezen ingegeven om reputatieschade (‘Staphorst’) te voorkomen en adviezen die oprecht zijn ingegeven uit bescherming tegen verdere uitbraak van het virus.

Verdeeldheid

Welke houding moet het kerkbestuur aannemen? Als je de vergelijking maakt met een restaurant dan lijken veel kerken te berusten in de sluiting van hun restaurant, waar voorheen wekelijks mensen terecht konden voor geestelijk voedsel. En nog belangrijker: waar men samenkwam ter ere van God. De mogelijkheden van internet worden hier en daar nog wel benut, maar bezorgen van maaltijden of andere innovaties is een brug te ver. Als kerken zijn we een andere sector die niet te vergelijken is met alle andere bedrijfstakken, die een plek op de routekaart van het kabinet hebben.

Wat ik in mijn eigen kerkelijke gemeente waarneem is dat er geen ruimte wordt gegeven om na te denken wat nog wél kan. De dringende adviezen worden zonder enige verdere beschouwing opgevolgd en opgelegd. Beperkingen voor de eredienst op zondag kan ik nog wel begrijpen. Als je hier de randen opzoekt van wat nog veilig is, kan dit tot besmettingen leiden. Maar verder kun je met toepassing van de juiste veiligheidsmaatregelen nog heel veel fysiek organiseren.

We komen niet meer samen. We kunnen niet meer gezamenlijk bidden, niet meer samen het Heilig Avondmaal vieren. Hoe gaan we daar mee om?

Hoe wil je gaan uitleggen dat de landelijke Protestantse Kerk de kerkgebouwen wil openstellen voor middelbare scholieren, terwijl alle doordeweekse kerkelijke activiteiten worden verbannen naar achter de computer?

Waar veel kerkbesturen aan voorbijgaan is de verdeeldheid in de gemeente. Wat heeft een verscheurde kerk tot gevolg voor het Lichaam van Christus? Op het moment dat er tussen mensen onderling iets speelt, kun je bezwaard zijn in je gebed. Vóór en dóór het bidden moet er opgeruimd worden. Maar we komen niet meer samen. We kunnen niet meer gezamenlijk bidden, niet meer samen het Heilig Avondmaal vieren. Hoe gaan we daar mee om?

Lees ook: Sites, podcasts en kalenders helpen kerkgangers door ‘woestijnperiode’

Als een gebedsgroep of een kring eenduidig is, is het probleem kleiner. Dan kom je bijeen of je doet het niet. Veel lastiger is het als er een tweedeling is. Wat als de ene helft het voor de andere helft verbiedt? Of als de ene helft bijeenkomt en de andere helft oprechte redenen heeft dit niet te doen?

Verbod op bijeenkomsten

Moeten gebedsgroepen of kringen voortaan stiekem bijeenkomen op geheime plaatsen? Moeten we desnoods de boete van de avondklok maar voor lief nemen? Dit moeten we toch kunnen voorkomen. Als het verbod op bijeenkomsten enkele weken of maanden duurt is het geen kwestie. Maar onderhand hebben we al een jaar beperkingen en hoelang duurt het nog? Krijgt de overheid het virus onder controle of houdt de overheid ons onder controle?

We hoeven het van de overheid niet te verwachten als het gaat om meer perspectief op korte termijn. Daarom zullen we het zelf moeten bedenken

De kerk staat na een jaar op pauzestand voor principiële besluiten. Als de landelijke of provinciale kerkbesturen zich iets meer opstellen als restauranthouders, dan kunnen de plaatselijke kerken weer iets gaan organiseren. Er zijn voldoende mogelijkheden om de grote kerkgebouwen op een veilige manier te gebruiken voor een groot aantal kleinschalige activiteiten.

Lees ook: Opinie: We moeten niet praten, maar bouwen aan de Protestantse kerk

We hoeven het - zo is mijn indruk - van de overheid niet te verwachten als het gaat om meer perspectief op korte termijn. Daarom zullen we zelf moeten bedenken hoe we veilig kerk kunnen zijn. Oudsten, bestuurders, herders en leraars in de kerken, blijf niet lijdzaam zitten achter uw scherm.

Er is werk aan de kerk.

Geert Benedictus uit Garyp is werkzaam bij Bureau Benedictus BV en kerkrentmeester/ouderling in de Protestantse Gemeente te Garyp. Hij schreef dit artikel op persoonlijke titel

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten