Opinie: De rauwe werkelijkheid in het verdeelde Verenigd Koninkrijk na afronden van de brexit

Het succes van de vaccinatiecampagne in het Verenigd Koninkrijk staat in schril contrast tot de echte stand van het land. Langzaam worden de economische gevolgen van brexit zichtbaar. Bovendien verdeelt brexit de Britten nog steeds.

Ulke Veersma

Geplaatst: 01 april 2021 om 16:00

Vanuit Greenwich Park worden selfies gemaakt de skyline van Londen op de achtergrond. Vanwege de voorspoedig verlopende vaccinatiecampagne mogen Britten sinds maandag weer met maximaal zes mensen afspreken in de buitenlucht.   FOTO: AFP
0%

De afgelopen maanden is wel eens de gedachte door mijn hoofd geschoten dat ik nu wel een oproep op mijn telefoon zou hebben gekregen van mijn GP (general practitioner, ofwel huisarts) in Greenwich om een injectie te halen. Ik kreeg ieder jaar een bericht om een griepprik te halen, met de toevoeging dat ik een patient at risk ben. Vervolgens maakte ik een afspraak en kreeg ik zonder verder dralen een injectie.

Na mijn vertrek heb ik mijn telefoonnummer opgeheven en sinds de pandemie ben ik niet meer aan de overkant van Het Kanaal geweest. Mijn ex-collega in Greenwich, die meer dan twintig jaar jonger is dan ik, heeft al lang een prik gehad. Ik heb, net als de meeste Nederlanders, nog geen enkel signaal gehad dat ik een vaccinatie krijg. Behalve dan de vage, algemene aankondigingen van Minister de Jonge.

Grote klap

Het Verenigd Koninkrijk heeft een grote klap gekregen door de enorm chaotische aanpak van de pandemie en, terwijl tegelijkertijd brexit gestalte kreeg en nu de impact op de handel en de economie van het land zichtbaar wordt. Doordat in de eerste fase van brexit regelingen nog flexibel werden toegepast, kon de grote klap nog even uitblijven, maar veel bedrijven die handel drijven met de EU hebben inmiddels noodgedwongen een vestiging geopend in een Europees land, waar ook Nederland van heeft geprofiteerd.

Onlangs viel bij mij op de deurmat een brief van mijn bank in Londen met als mededeling dat het hebben van een rekening vanuit Nederland onmogelijk wordt

Naast de problemen van invoer en export wordt de economie getroffen door de grootste recessie sinds mensenheugenis. Onlangs viel bij mij op de deurmat een brief van mijn bank in Londen met als mededeling dat – op aandringen van De Nederlandsche Bank – het hebben van een rekening vanuit Nederland onmogelijk wordt en dat mijn rekening binnenkort wordt opgeheven. Dit is de volgende stap in het proces van brexit met voor mij verder weinig ingrijpende gevolgen. Er staat niet veel op de rekening, maar het is toch de bevestiging van de steeds dunnere band die ik met het land heb.

Gevolgen brexit verhullen

Door de regering wordt er veel in het werk gesteld om te zorgen dat de schuldtoekenning aan brexit wordt geneutraliseerd. Eerder werd bekend dat ook vanuit de top van de Labour-partij er op wordt aangedrongen in parlementaire debatten het woord brexit te vermijden. Omdat ook bij veel mensen in de oppositie brexit een positieve klank heeft, wordt blijkbaar belang gehecht aan het verhullen van de invloed van brexit. Onder de vorige leider van Labour, Jeremy Corbyn, hoefde dat minder verbazing te wekken, maar de huidige leider, Keir Starmer, heeft een heel andere reputatie.

Lees ook: Brexit of niet, studie-uitwisselingen van NHL Stenden met het Verenigd Koninkrijk gaan door

Zijn Londense district is nota bene de plaats waar de Euro-star naar Europa vertrekt: Kings Cross-St. Pancras. Terwijl het b-woord dus wordt gemeden, wordt Boris Johnson, als regeringsleider, wel verantwoordelijk gesteld voor de chaos in vooral de beginperiode van de aanpak van de pandemie en vervolgens het onnavolgbare, chaotische beleid bij de aanpak van corona.

De cijfers van het aantal nieuwe coronapatiënten gaan eindelijk de goede kant op en het land komt langzaam weer op adem

Met dit alles in het achterhoofd is het natuurlijk gigantisch goed nieuws dat er zo fanatiek wordt gevaccineerd in het VK. De cijfers van het aantal nieuwe coronapatiënten gaan eindelijk de goede kant op en het land komt langzaam weer op adem. Het was dan wel een beetje vervelend dat Boris Johnson er vorige week op betrapt werd dat hij in een speech aan zijn achterban uitlegde dat het vaccinatiebeleid een reflectie was van de aard van het kapitalisme en hebzucht.

Vaccinoorlog

Dit was al het beeld vanuit de EU – waar Ursula von der Leyen bijna een vaccinoorlog begon om te voorkomen dat er te veel vaccins naar het VK zouden gaan – maar het was zeker niet goed voor de beeldvorming van het beleid naar de achterban toe. Het is immers voordeliger om de opbrengsten van de vaccinatie volledig toe te schrijven aan het regeringsbeleid. De opmerkingen van Johnson werden daarom gauw verwijderd op sociale media.

Lees ook: Commentaar: Boris Johnson schat kansen na brexit te rooskleurig in

Of het vaccinatiebeleid nu kan worden toegeschreven aan hebzucht en kapitalisme of dat er andere factoren in het spel zijn, is nog de vraag. Ik ben geneigd ook gewicht toe te kennen aan andere factoren als organisatietalent en positieve inzet, waar ik zo twee voorbeelden van weet te herinneren uit de tijd dat ik in Londen werkte. Een eerste betreft de bomaanslagen die op 7 juli 2005 in Londen op verschillende locaties plaatsvonden. De hele stad, en eigenlijk het hele land, waren in diepe shock.

Met hun aktetassen onder de arm liepen ze met een stoïcijns gezicht rond alsof ze al jaren zo reisden. Dit alternatieve openbaar vervoer was binnen een dag geregeld

Er reden geen treinen of undergrounds meer vanuit het stadscentrum. Bij Greenwich kwamen de Thamesclippers aan die iedereen gratis vervoerden naar buiten het centrum. Daar stonden bussen klaar om iedereen gratis verder te vervoeren. De gezichten van de kantoorarbeiders die met de boot aankwamen maakten een diepe indruk op me. Met hun aktetassen onder de arm liepen ze met een stoïcijns gezicht rond alsof ze al jaren zo reisden. Dit alternatieve openbaar vervoer was binnen een dag geregeld.

Legacy Olympische Spelen

Een tweede gebeurtenis, waar ook de hele wereld getuige van was, waren de Olympische Spelen in 2012. Veel van onze studenten waren op een of andere manier betrokken bij de organisatie – zij het beroepsmatig of als vrijwilliger. De animo en het enthousiasme waren onvoorstelbaar. De organisatie, voor zover te overzien, verliep vlekkeloos en er werd ook meteen ook door ons aan de universiteit onderzoek gedaan naar de legacy – een term die lastig te vertalen is – om die zo fortuinlijk mogelijk te laten zijn.

Sommige van de bewoners rond het Greenwich Park morden dat er een paar bomen gekapt moesten worden om plaats te maken voor de Equestry

Stratford is als deel van het over het algemeen verpauperde Oost-Londen omgetoverd tot een futuristisch stadsdeel met prachtige parken, ultramoderne woningen en goede voorzieningen. Dit alles gebeurde in een waanzinnig tempo en kritische geluiden waren er maar mondjesmaat. Sommige van de bewoners rond het Greenwich Park morden dat er een paar bomen gekapt moesten worden om plaats te maken voor de Equestry – paardensport – maar ook hier verliep de organisatie vlekkeloos. Diezelfde bewoners vroegen overigens soms duizenden ponden per week bij de verhuur van een deel van hun huis aan bezoekers van de Equestry.

Lees ook: Achtergrond: Tijdlijn van Britse toetreding tot en uittreding uit de EU

Geestdrift en verdeeldheid

Beide gebeurtenissen geven, op heel verschillende manieren, blijk van organisatietalent en creativiteit bij het ondernemen. Bij de Olympische Spelen kwam bovendien een ongekende geestdrift naar boven waardoor velen boven hun eigen kunnen werden uitgetild. Dit staat in schril contrast met de huidige situatie, waar het land nu – vooral door brexit – tot op het bot verdeeld is. De problemen zijn nog steeds niet volledig zichtbaar zijn en, waar mogelijk, wordt door de regering geprobeerd die problemen vooruit te schuiven.

Dat nummer blijft wel in mijn geheugen geprent als aandenken aan betere tijden die ik in dat land heb meegemaakt

De gaten in het overheidsbudget zijn echter zodanig dat, ondanks de lage rente, bezuinigingen alweer op de loer liggen. Het succes van het vaccinatiebeleid lijkt dan ook paradoxaal, vergeleken met de misère van het land, en is slechts een pleister op de wond. Ik kijk er niettemin erg naar uit weer eens die kant op te gaan; mogelijk na een uiteindelijke vaccinatie. Ergens in een schuurtje op de campus staat nog een stokoude Batavus. Het cijferslot kan ik zo openmaken, want het begint met de eerste cijfers van mijn Engels telefoonnummer. Dat blijft wel in mijn geheugen geprent als aandenken aan betere tijden die ik in dat land heb meegemaakt.

Ulke Veersma is socioloog. Hij was werkzaam aan de University of Greenwich

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten