Krimp of groei, hoe ziet Opsterland eruit in 2040?

Een Lelylijn kan mensen uit de Randstad naar het platteland trekken, net als digitaal thuiswerken, maar die aanwas kan ook uitblijven. Welke keuzes maak je dan op gebied van woningbouw en leefbaarheid? Opsterland kijkt naar 2040.

Anja van der Laan

Geplaatst: 13 april 2021 om 11:00

Wandelaars in het bos bij Beetsterszwaag.   FOTO: MARCEL VAN KAMMEN
0%

Een elektrische buurtbus (winkel en bieb inéén) die heen en weer pendelt en bijdraagt aan de leefbaarheid in kleine dorpen, bevolkingsgroei door nieuwkomers uit de Randstad (al dan niet door een Lelylijn) en soepeler regels voor woningsplitsing, zodat meerdere generaties uit één familie bij elkaar kunnen wonen en voor elkaar kunnen zorgen. Zo zou het wonen en leven in Opsterland in 2040 eruit kunnen zien, hield het Fries Sociaal Planbureau (FSP) de gemeenteraadsleden gisteravond voor.

Op verzoek van de raad werkten onderzoekers vier verschillende scenario’s uit, waarop zij kunnen voortborduren. Het eerste gaat uit van bevolkingskrimp en begint somber, met een lokale economie die in 2040 nog altijd niet hersteld is van de faillissementen en bezuinigingen na de coronacrisis. Daarbij zijn ook meer winkels uit kernen verdwenen.

Motieven van waaruit mensen hun woonplek kiezen, kunnen veranderen

Twee andere scenario’s gaan juist uit van groei, door nieuwkomers uit de Randstad die voor het platteland kiezen of door jongeren die ervoor kiezen in de eigen gemeente te blijven (geholpen door digitaal thuiswerken, waarmee banen elders in het land binnen bereik zijn gekomen). Aan eengezinswoningen geen gebrek, die zijn vrijgekomen doordat er voldoende moderne appartementen werden gebouwd voor senioren.

,,De toekomst met zekerheid voorspellen kan niet, maar je kunt de toekomst wel verkennen, zodat je je als gemeente kunt voorbereiden op wat er gebeuren gaat”, licht Marijn Molema van het planbureau toe. ,,De afgelopen tien jaar is heel veel gezegd over krimp in Fryslân, dat is ook logisch want bevolkingscijfers laten dat zien. Maar het kan ook een andere kant opgaan. De Lelylijn kan meer mensen uit de Randstad trekken. Motieven van waaruit mensen hun woonplek kiezen, kunnen veranderen. De een kiest ervoor dichtbij werk te wonen, anderen kiezen voor natuur, kleinschaligheid of nabijheid van familie en hebben daar wat onhandigheden voor over, zoals afstand tot aan werk en voorzieningen. Als afstand binnen een gemeente geen rol speelt, hoeft concentratie van woningen in een grote kern niet het meest logische scenario te zijn.”

Levendig door vrijwilligers

In het laatste van de vier geschetste scenario’s heeft Opsterland in 2040 een krimpende bevolking, maar blijven kleine dorpen levendig door inzet van inwoners en overheid. Veel inwoners zijn daarbij actief als mantelzorger, waardoor senioren langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Voorzieningen worden met vrijwilligers overeind gehouden. ,,Krimp maakt ook creatief. Overheden kunnen inwoners daarbij ondersteunen. Nu is het bijvoorbeeld lastig een woning te splitsen, een overheid zou dat makkelijker kunnen maken”, zegt Molema.

Voor de scenario’s keken de onderzoekers – samen met een werkgroep uit de gemeenteraad - onder meer naar verhuisstromen binnen de gemeente, bevolkingsprognoses en landelijke sociale en economische ontwikkelingen. Er worden geen kant en klare oplossingen aangedragen met suggesties over hoeveel woningen waar gebouwd moeten worden. Dat was ook niet de opzet, zegt Molema. ,,Het is bedoeld als handvat. Er blijven altijd onzekerheden, al deze scenario’s kunnen uitkomen en het gaat er niet om één toekomstbeeld uit te kiezen. Wij geven niet aan wat het beleid moet zijn, maar schetsen wat er kan ontstaan in de gemeente. Dit stuk kan helpen bij discussies over hoe het leven in Opsterland eruit moet komen te zien.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten