Opinie: Met Bauhaus wil EU mooiere huizen en wijken bouwen

Het Nieuwe Europese Bauhaus klopt aan de deur. Hoe maak je in een tijd van vergroening mooiere en groenere steden en regio’s via architectuur en design?

Koos van Houdt

Geplaatst: 20 april 2021 om 17:00

Bouwproject in Berlijn. Via het NIeuwe Europese Bauhaus wil commissievoorzitter Von der Leyen dat er in de EU mooiere en groenere huizen en woonomgevingen bebouwd worden.   FOTO: EPA
0%

De pandemie bestrijden is één ding. De hele wereldbevolking vaccineren een tweede. Maar dan? Als er weer wat mag en kan? Terug naar het oude normaal? Of ook nieuwe dingen proberen. De wereld, het eigen land, de eigen streek of stad wat beter en aantrekkelijker maken!

Er komt een plan, beloofde Ursula von der Leyen vorig najaar in haar troonrede (‘State of the Union’) voor 2021. In januari was dat plan er op papier. Deze week laat het Nieuwe Europese Bauhaus voor het eerst van zich horen. Donderdag en vrijdag worden op een congres allerlei deskundigen bij elkaar gezet. Zij vertellen elkaar hoe ze mooie huizen en nieuwe woonomgevingen kunnen bouwen. Hoe steden, dorpen en plattelandsgebieden een stapje vooruit kunnen zetten. Hoe kennis, ervaring en deskundigheid bij elkaar gezet kunnen worden. Hoe duurzaam dat kan en hoe de Europese Green Deal aanjager kan zijn van inspirerende plannen.

Het plan zelf is tijdelijk. Na een jaar of vijf zijn er overal in de Europese Unie netwerken opgezet, projecten uitgevoerd, prijzen uitgereikt en subsidies verstrekt. Daarna moet iedereen, besturen van gemeenten en provincies, ondernemers, architecten en plannenmakers, weer op eigen benen verder kunnen.

Europees Herstelfonds

Ondertussen is er heel veel geld beschikbaar. Via het Europese Herstelfonds. Dat is dat fonds van 750 miljard euro dat vorig jaar bovenop de Europese meerjarenbegroting tot 2027 tot stand is gekomen. Dat fonds waarvoor de Europese Commissie 800 miljard euro gaat lenen op de kapitaalmarkt. Daarvoor werden vorige week plannen bekend gemaakt door Johannes Hahn, het uit Oostenrijk afkomstige lid van de Europese Commissie die is belast met begrotingszaken.

Het geld is niet de eerste drijfveer voor Bauhaus. In Nederland lijken de bestuurders er ook nog niet zo warm voor te lopen. Want het opknappen van steden en het via renovatie verbeteren van het wonen in oude stadswijken is in ons land een beetje verleden tijd. Althans, dat denken velen wel. Inderdaad is het in Nederland ook nu al goed wonen, werken en ontspannen in het groen.

Remmende voorsprong

Maar de wet van de remmende voorsprong ligt op de loer. Woonwijken uit bijvoorbeeld de jaren tachtig van de vorige eeuw lijken nu misschien nog heel aardig. Maar na veertig jaar ontstaat behoefte aan energiezuinige renovatie, aan het opknappen van gevels en aan het benutten van daken voor zonnepanelen. Wat eens mooie woonwijken waren, is al snel aan verpaupering onderhevig als er niet op wordt gelet. Allemaal Bauhaus. Allemaal met de Europese Green Deal op weg naar een nieuwe toekomst.

De verbeelding is aan de macht. Na corona komen er mooie kansen voor comfortabel wonen in bestaande en nieuwe woonprojecten

Nu zijn lidstaten nog druk bezig hun nationale plannen te schrijven voor de Europese Commissie. Maar dit zijn de dagen en maanden voor de creatieve bestuurders. In veel dorpen en steden staan kerkgebouwen of oude boerderijen en bedrijfspanden leeg. Kun je er wat mee? Misschien wel. En misschien helpt een bijdrage uit het Bauhaus wel. De verbeelding is aan de macht. Na corona komen er mooie kansen voor comfortabel wonen in bestaande en nieuwe woonprojecten.

Bekijk ook zo’n plan als van de noordelijke provincies dat gisteren naar Den Haag is gestuurd. Infrastructuur en bouwen voor landelijke behoefte. Dat is ogenschijnlijk niet direct Bauhaus. Maar als er nieuwe projecten binnen de bestaande kernen op de tekentafel komen, dan kan dat zo maar anders zijn. Dus zouden die noordelijke bestuurders kunnen overwegen hun plannen niet alleen naar Den Haag te sturen. Ze kennen ten slotte ook de weg naar Brussel wel.

Bouwsteentjes

In de ruimtelijke ordening en het invullen van de leefomgeving hangt alles met alles samen. Gaat de Europese Unie daar eigenlijk over? Gaat Bauhaus daar over? Heel veel ervan wordt gewoon op lokaal of nationaal niveau bepaald. Maar allerlei bouwsteentjes vanuit zo’n Europees proces kunnen dergelijke ontwikkelingen ondersteunen. Zo sluiten vooral uit nieuwere lidstaten allerlei netwerken zich al aan bij Bauhaus. Woon je in Litouwen of Bulgarije, dan is het mooi om toegang te hebben tot Europese toparchitecten. Die kunnen een steuntje in de rug geven bij het opknappen van steden en dorpen die in een eerdere periode van communistische overheersing de boot hebben gemist.

Kortom, Bauhaus bevordert de kansen en mogelijkheden. Economie, ecologie, woonomgeving, infrastructuur en cultuur komen in samenhang aan bod. Dat is wellicht wat ambtelijke taal. Maar als je goede woningen levert, blijven mensen sneller in eigen dorp of stad wonen, komt er meer werkgelegenheid en is er meer behoefte aan cultuur (musea, concerten, schouwburgen) en ontspanning. Zo is Bauhaus de tijdelijke opmaat naar een ‘nieuwer normaal’.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten