Burgers- en boerentop voor een sectoromslag

In de maatschappij is er een stevige wens om de landbouw te hervormen. Ook boeren willen veelal wel duurzamer werken, maar lopen daarbij vaak tegen beperkingen aan. Met duizend burgers en boeren moeten komend jaar oplossingen gezocht worden.

Simon Talsma

Geplaatst: 24 april 2021 om 18:00

Boerenlandschap in de Noardlike Fryske Wâlden. Tijdens de G1000Landbouw moeten er oplossingen gevonden worden voor vele uitdagingen waar de landbouw mee geconfronteerd wordt. Foto: Marchje Andringa   FD
0%

Een connectie met de landbouw had Ellen Maassen uit Amsterdam tot voor kort niet. Ze is docent informatica aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en heeft een dansschool. Niet echt een achtergrond om actief bezig te gaan met een omslag in de landbouw. Voor Dirk-Jan Schoonman en zijn vrouw Majella is het wel dagelijkse kost. Op hun melkveebedrijf in het Gelderse Brummen zijn ze al langere tijd bezig met natuurinclusievere landbouw. Zij weten uit eerste hand waar de sector tegenaan loopt in de zoektocht naar een duurzamer vorm van boeren.

Dat Maassen in contact is gekomen met de familie Schoonman, en met meer mensen in de landbouw die zich graag inzetten om een omslag mogelijk te maken, is het gevolg van een week van demonstraties in Den Haag. ,,Zorgen over verandering van het klimaat heb ik al langer en ik was hiervoor in oktober 2019 bij een demonstratie. In die week waren er ook boerenprotesten. De sector heeft keer op keer te maken met maatregelen en ik snapte ook dat de boeren reden hebben om boos te zijn. In die periode kwam ik in contact met Dirk-Jan en Majella Schoonman en ook met Harm van Dijk, oprichter van de G1000, een organisatie die verschillende initiatieven organiseert om met een nieuwe vorm van democratie besluiten te nemen. In Amersfoort heeft dit al geleid tot plannen en in Heerenveen is er al op een dergelijke wijze een nieuw centrum ontworpen.”

Het is een zoektocht naar oplossingen die perspectief kunnen bieden voor alle betrokkenen

De betreffende mensen zijn intussen met vele anderen al maandenlang bezig om een proces op gang te brengen in de landbouw, waarbij een groep van duizend mensen (burgers, boeren en betrokkenen) gaat meedenken over de toekomst van de landbouw in Nederland. Het is de bedoeling dat na dit proces een Burgerakkoord wordt aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer en dat een nieuw kabinet hier ook mee aan de slag gaat.

Begin volgend jaar moet worden gestart met het project G1000Landbouw, al is de exacte uitvoering nog wel afhankelijk van de mogelijkheden van bij elkaar komen in verband met de coronamaatregelen. Bij het begin komen duizend – ingelote – deelnemers bij elkaar tijdens een Burgertop. Het gaat om 625 burgers, 125 boeren, terreinbeheerders en grondeigenaren, 125 ambtenaren en politici en 125 zogeheten vrijdenkers. Tijdens deze Burgertop is het de bedoeling dat de deelnemers op zoek gaan naar wat ze gezamenlijk belangrijk vinden. Dan worden ook de belangrijke thema’s bepaald voor het vervolg van de G1000.

Lees ook: De zorgplicht voor weidevogels is dringend gebaat bij een ruimere beheervergoeding voor boeren

Volgens het echtpaar Schoonman vraagt de veelheid aan vraagstukken waar de sector mee worstelt, om een andere benadering dan tot nu toe gebruikelijk is. Dan gaat het onder andere om verduurzaming, extensivering en een in ieder geval kostendekkende prijs voor de boer. ,,We maken ons er al jaren druk over. Mensen in de sector, maar ook burgers”, zegt Majella Schoonman. ,,Het is een zoektocht naar oplossingen die perspectief kunnen bieden voor alle betrokkenen, maar helaas komen structurele oplossingen maar moeizaam van de grond. Meestal door allerlei oorzaken, zoals financiële aspecten. En wij als sector kunnen het ook niet alleen. We willen graag voedsel blijven produceren, daarvoor zijn we aan het werk. Niet voor de groothandels en de supermarkten, maar voor onze medeburgers. En dan is het ook logisch dat burgers écht worden betrokken bij dit initiatief om oplossingen te zoeken. We waren dan ook heel blij dat Ellen bij ons aanklopte om met veel anderen te werken aan dit traject.”

Om zo goed mogelijk het algemeen belang in kaart te krijgen, is het volgens Maassen belangrijk om een grote groep mensen aan het project te binden. ,,We hopen dan ook, als het kan in verband met de coronaomstandigheden, hiermee begin volgend jaar ook echt te starten. Het liefst met zoveel mogelijk mensen bij elkaar, en deels online.”

Tweede fase

In de tweede fase van het G1000Landbouw-traject gaat de helft van de begingroep door naar het zogeheten Burgerforum. Daar worden de voorstellen voor de toekomst van de landbouw verder uitgewerkt. In die fase wordt er in zes weekeinden (maandelijks een weekeinde) gesproken over allerlei onderwerpen en wordt de groep geïnformeerd door deskundigen en organisaties die betrokken zijn bij de sector. Tussen de maandelijkse bijeenkomsten kunnen de deelnemers zelf besluiten om ook digitale bijeenkomsten te houden.

In het eerste weekeinde van deze tweede fase zullen vijfhonderd boeren in gesprek gaan met vijfhonderd burgers van de G1000, laat Maassen weten. ,,In het tweede weekeinde van het forum komen belangenorganisaties aan bod om de vijfhonderd deelnemers te informeren. Een maand later is het de beurt aan deskundigen en kennisinstellingen om ze van informatie te voorzien.”

Burgerakkoord

Het is de bedoeling dat aan het einde van het jaar een zogeheten Burgerraad wordt gehouden met alle duizend mensen van het begin van het traject. Voorstellen die zijn geformuleerd in de voorafgaande periode worden dan gepresenteerd en er zal over worden gestemd. Voorstellen die een meerderheid krijgen, komen terecht in het Burgerakkoord Toekomst Landbouw dat zal worden aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer. ,,En we gaan ervan uit dat ook het nieuwe kabinet dit serieus meeneemt bij het bepalen van nieuw beleid”, zegt Majella Schoonman. ,,Meer dan duizend mensen vanuit alle lagen van de samenleving doen mee en de conclusies die aan het einde van het traject worden gepresenteerd zullen dan ook een breed draagvlak hebben. We verwachten niet dat de politiek die uitkomsten zomaar naast zich neer zal willen leggen.”

In de afgelopen maanden is er online al een start gemaakt om boeren, burgers en belangenorganisaties te interesseren voor de bijeenkomsten en het project. ,,Daarmee gaan we de komende tijd verder, vooral online”, legt Maassen uit. ,,Veel belangenorganisaties zoals veevoerorganisaties, banken en natuurorganisaties hebben al aangegeven enthousiast te zijn. Ondertussen gaan we door met contact leggen met andere overheden en organisaties. Ook werken we aan de financiering en hopen we dat die enthousiaste organisaties ook financieel bij willen dragen om dit mogelijk te maken.” In Fryslân zijn er volgens de initiatiefnemers in ieder geval al contacten met Wetterskip Fryslân en wordt daar enthousiast gereageerd.

Volgens Dirk-Jan Schoonman heeft het ministerie van Landbouw al getekend voor een partnerschap en een financiële bijdrage. ,,Maar alles ligt tijdelijk stil vanuit het ministerie. Echte afspraken worden er niet gemaakt nu de formatie bezig is. Mooi is wel dat enkele grote partners eveneens al financiële toezeggingen hebben gedaan. Het gaat er nu om dat alles ook gerealiseerd gaat worden.”

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten