Opinie: Kwispelend en met hangende pootjes naar Ankara

De immer spanningsvolle relatie tussen de Europese Unie en Turkije krijgt vandaag een nieuw hoofdstuk. Ursula von der Leyen en Charles Michel gaan op bezoek bij president Erdogan.

Koos van Houdt

Geplaatst: 06 april 2021 om 17:00

Ursula von der Leyen en Charles Michel gaan vandaag op bezoek bij president Erdogan.   FOTO: EPA
0%

Wie op de wereldbol kijkt, ziet het onmiddellijk. Op het belangrijkste kruispunt van de wereld ligt Turkije. Hier komen vier werelden samen. Niet zo zeer jammer dat er Turken wonen. Wel jammer dat veel Turken zo vreselijk eigenwijs zijn.

Hoe dan ook wordt vandaag een nieuw hoofdstuk geschreven in het boek over de spanningsvolle relatie tussen Turkije en de Europese Unie. De geschiedenis is lang, maar het laatste deel begon in december 1999 op een Europese Raad in Helsinki. Op die dag wilde het buiten maar niet licht worden. Allerlei vliegtuigen vlogen heen en weer tussen Istanbul en Helsinki.

Het maakte duidelijk dat de verhoudingen met Turkije niet dezelfde waren als de verhoudingen met andere Oost-Europese landen die in die jaren in de wachtkamer zaten op weg naar lidmaatschap van de Europese Unie. Ondanks het feit dat in de tekst van de slotverklaring van Helsinki wel de woorden ‘op dezelfde wijze kandidaat-lidstaat’ zijn opgenomen.

Je zou zeggen: Turkije is al jaren geleden afgevoerd van de lijst van kandidaat-lidstaten van de EU. Dat is niet het geval

In de jaren erna won de toenmalige burgemeester van Istanbul met zijn nieuwe AKP-partij de verkiezingen en de macht in Turkije. Aanvankelijk was iedereen blij. Zijn ‘mild-islamitische’ koers leek niet veel af te wijken van die van zijn seculiere voorgangers. Vijf jaar later, in december 2004 werd onder Nederlands voorzitterschap de pre-toetredingssteun voor Turkije omgezet in daadwerkelijke toetredingsonderhandelingen. Die belandden in de jaren erna geheel in het slop.

Voor Nederland gold de formule van Arie Oostlander, toenmalig lid voor het CDA van het Europees Parlement. Hij formuleerde: ‘Wanneer het in Istanbul net zo gemakkelijk is een christelijke kerk te bouwen als in Rotterdam een islamitische moskee, dan kan Turkije lid worden van de Europese Unie.’ Zijn Europese partijpolitieke familie belegde in die tijd een ideologische bezinningsconferentie in Istanbul om te proberen de AKP op te nemen in deze christen-democratische beweging.

Islamitische ideologie

Toen al bleek de ware aard van Recep Tayyid Erdogan. In hoog tempo werd in Turkije de lijn van de seculiere leider Atatürk (‘Vader van de Turken’) vervangen door de islamitische ideologie. Wat dat betekent blijkt in dat land: geen godsdienstvrijheid, veel journalisten, geestelijken en andere activisten voor de mensenrechten in de gevangenis, nog net geen eenpartij-staat. Erdogan steekt Atatürk naar de kroon.

Je zou zeggen: Turkije is al jaren geleden afgevoerd van de lijst van kandidaat-lidstaten van de Europese Unie. Dat is niet het geval. Turkije ligt nu eenmaal op het kruispunt van de wereld. De Europese Unie en de Erdogan erkennen achter de schermen hun wederzijdse afhankelijkheid van elkaar. Net zoals de Europese Unie niet zonder Rusland kan, kan de Europese Unie niet zonder Turkije. Zij het dat Turkije net wat kleiner is en er iets meer kan worden samengewerkt.

Kwispelend schoothondje

Het neemt niet weg dat we vandaag een vervelend plaatje zien. Ursula von der Leyen en Charles Michel die op het hoogste niveau aan de Turkse president Erdogan komen uitleggen wat de Europese Unie ervan vindt. Dat kan niet anders dan het beeld oproepen van het kwispelende schoothondje, dat met hangende pootjes in het protserige presidentiële paleis bij Ankara opwachting komt maken. Want de zorgvuldig voorbereide verklaring van anderhalve week geleden van de Europese Raad laat geen ander beeld toe.

Want de Turken, daarvan wonen er miljoenen in Europese lidstaten. Duitsland en Nederland kunnen ervan meepraten. En Turkije, nou ja, die houdt zich min of meer aan de schandelijke Turkije-deal, die in 2016 nog door Mark Rutte, namens het toenmalige Nederlandse voorzitterschap werd onderhandeld.

Lees ook: Commentaar: EU moet eindelijk bij Turkije op tafel slaan

U weet wel, die overeenkomst waar Rutte in de verkiezingscampagne nog trots op was, omdat 90 procent van de vluchtelingen uit gezellige landen als Syrië en Afghanistan daardoor opgevangen blijven worden ‘in de regio’. Geheel volgens de VVD-ideologie waar de liberalen in de Tweede Kamer zo voor vechten en waarvan de politieke waarde nu hopelijk gerelativeerd zal worden in de komende kabinetsformatie. Ook die overeenkomst waar de Europese Unie al zes miljard euro voor heeft toegeschoven aan Turkije en waar nu ettelijke miljarden aan worden toegevoegd.

Met de Turken willen we niet, maar zonder de Turken kunnen we niet. Dus maken Von der Leyen en Michel vandaag hun opwachting bij Erdogan. Want die is de afgelopen maanden zo goed geweest de provocaties op te schorten als gevolg van boringen in het oostelijke deel van de Middellandse Zee. Net genoeg en net op tijd voor de Europese leiders. Die hadden in ruil vriendelijke teksten over betere samenwerking met Turkije in de aanbieding. Von der Leyen en Michel zijn de boodschappers van dit slechte nieuws.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Opinie: Het gezicht van eenzame ouderen

Opinie

Er zijn in coronatijd weinig activiteiten voor ouderen. En daarmee schiet aandacht voor eenzaamheid en ouderdomsziekten zoals alzheimer of dementie er ook bij in. Een provinciaal n...

10 uur geleden

Lees meer

Thecla Bodewes weet het tij te keren

Economie

Scheepsbouwer Thecla Bodewes (TB) Shipyards heeft vorig jaar bijna zes ton winst gemaakt. In 2019 was nog een reorganisatie noodzakelijk, toen het bedrijf ruim twee miljoen euro ve...

19 uur geleden

Lees meer

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten