Opinie: Investeer in aanstormend politiek talent voor de Provinciale Staten

Binnenlands Bestuur meldt dat bijna de helft van de Statenleden na de verkiezingen in 2023 (misschien) niet doorgaat. Ook bij de laatste verkiezingen werd de Statenzaal voor ruim de helft vernieuwd. Redenen voor vertrek zijn werkdruk, vergoeding en moeizaam dualisme. Hoe nu verder?

Peter van den Berg, Jorden Hagenbeek en Gerben Huisman

Geplaatst: 01 mei 2021 om 19:00

Commissaris van de Koning Arno Brok houdt voor een lege Statenzaal in het provinciehuis in Leeuwarden een toespraak in het kader van 75 jaar bevrijding van Fryslân. De toespraak was onderdeel van een extra Statenvergadering die speciaal voor deze gelegenheid was belegd en die rechtstreeks uitgezonden werd door Omrop Fryslân. Statenleden en gedeputeerden woonden de vergadering ‘online’ bij.   FOTO: PROVINSJE FRYSLÂN
0%

In dit artikel willen we zowel zittende Statenleden als aanstormend talent handreikingen doen om te investeren in het hart van de democratie en daarmee ook in zichzelf. De werkdruk van Staten is reëel. Statenleden en ook bestuursleden van (provinciale) politieke afdelingen moeten daar eerlijk in zijn. Je kunt niet alles oppakken. Je moet mentaal voldoende ruimte hebben om bij te tanken. Tegelijkertijd is het goed om met elkaar in gesprek te gaan over de hoogte van de maandelijkse vergoeding want die is, in vergelijking met gemeenteraadsleden, laag.

Durf te kiezen

Er is veel te doen als Statenlid en voor je het weet ben je alleen bezig met het reageren op voorstellen vanuit het college en vergeet je als fractie je eigen prioriteiten. En die heb je wel: je hebt als partij namelijk een verkiezingsprogramma opgesteld.

Lees ook: Analyse: Exodus van zittende Statenleden bedreigt controletaak van Provinciale Staten in Fryslân

Spreek aan het begin van een Statenperiode af welke speerpunten voor je fractie leidend zijn en welke persoonlijke prioriteiten je stelt. Loop niet achter elk thema aan en richt je niet op elk detail. Kijk daarentegen eerst goed of een bepaald thema wel bij de bevoegdheid van een Statenlid past. Waak ervoor dat je niet al bezig bent met uitvoering (dat is in de praktijk helaas vaak dagelijks aan de orde).

Samenwerking

Wat kun je als fractie en Provinciale Staten ondernemen? Naast de al genoemde suggesties kun je zelf stappen zetten om de kwaliteit te verhogen en het hoofd boven water te houden. Enkele aanbevelingen:

- Investeer in een kennisnetwerk van deskundigen die met betrekking tot de voor de fractie relevante thema’s kunnen adviseren. Zo’n netwerk kan behalve deskundig adviseren ook veel leeswerk uit handen nemen. De beroepsvereniging Statenlidnu kan hierbij ongetwijfeld behulpzaam zijn. Veel inwoners/deskundigen willen voor een bepaald onderwerp graag meedenken en hun inbreng meegeven. Daar kun je als fractie je voordeel mee doen.

- Laat een aspirant-Statenlid begeleid worden door een ervaren fractielid. Dus organiseer een mentorschap. Door mee te lopen met een zittend Statenlid maakt ‘de jongeling’ zich de politieke mores eigen, leert hij (of zij) hoe je stukken moet lezen en beoordelen en hoe je bepaalde politieke keuzes maakt.

- Investeer in een goede samenwerking tussen het college van Gedeputeerde Staten, de Provinciale Staten en de ambtelijke organisaties. Heb daarbij wel oog voor de diverse rollen zodat je duaal kunt optreden. Juist de scheiding van machten maakt een democratie gezond. Maak gerust gebruik van de mogelijkheid om ambtenaren voor jouw fractie te laten werken. In de spelregels tussen college en Staten is dit vaak vastgelegd onder de term ambtelijke ondersteuning.

Passie

Het is reëel dat je als Statenlid een vergoeding krijgt. En die vergoeding is in vergelijking met de vergoeding van raadsleden laag. Overigens kun je bij veel werkgevers verlof kopen. Als je een deel van de Statenvergoeding daaraan besteedt, kun je regelmatig niet alleen gewoon je stukken lezen en de provincie in om het gesprek aan te gaan met bewoners, belangenorganisaties en bestuurders maar ben je op de avonden dat je thuis bent ook echt bereikbaar voor je huisgenoten.

Toch is een nuancering op haar plaats: een kerkenraadslid, een trainer van een sportvereniging of een instructeur van de lokale reddingsbrigade is ook veel tijd kwijt. Ze krijgen doorgaans geen vergoeding maar houden het vol doordat ze zich geroepen weten voor hun taak en/of hart hebben voor de mensen voor wie ze zich inzetten. Zo’n passie heb je ook als Statenlid nodig om het vol te kunnen houden.

Peter van den Berg was gemeenteraadslid (2006-2018) en Statenlid (2019). Jorden Hagenbeek is organisatieveranderaar. Gerben Huisman was tot 2019 Statengriffier van de provincie Fryslân. Onder hun redactie verscheen het ‘Zakboek Statenleden’ (2018)

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten