Ouderwets koude april bracht meer sneeuw dan warmte

De koudste aprilmaand sinds 1970 eindigde in Zuid-Fryslân uitzonderlijk nat. De koude werd veroorzaakt door een voortdurende stroom lucht uit arctische gebieden.

Jan Ybema

Geplaatst: 04 mei 2021 om 15:00

Op tal van plekken in Fryslân werden vier aprildagen met sneeuwval geteld.   FOTO: ANP
0%

April 2021 was niet ideaal om op een terras te zitten, het kon ook niet. Het was een van die zeldzame maanden waarin het weer eens ouderwets koud was alsof er geen klimaatopwarming bestaat. In Leeuwarden was het met 5,8 graden de koudste grasmaand sinds 1970 – ruim een halve eeuw geleden. Op veel andere plekken in Fryslân was april 1986 net een tikkeltje kouder. De afwijking van drie volle graden beneden de normaalwaarde van 1991-2020 (8,8 graden) is uitzonderlijk groot. Zelfs vergeleken met de jaren 1951-1980, toen de gemiddelde apriltemperatuur 7,1 graden bedroeg, was de afgelopen april duidelijk aan de koude kant.

Dat kwam vooral doordat de wind bijna onafgebroken uit noord- tot noordwestelijke richting waaide en daarmee van oorsprong arctische lucht naar onze contreien bracht. Het begin van de maand zette de toon met een hogedrukgebied tussen Schotland en Groenland en een depressie boven Scandinavië. Zo kwam een poolbaan tot stand met stevige noordenwinden en hagel- en sneeuwbuien. In de buien daalde het kwik zelfs overdag tot dicht bij nul.

Op de ochtend van 6 april was het in het oosten van de provincie een beetje wit, wat in Fryslân sinds de jaren tachtig een grote zeldzaamheid is in de grasmaand. Het sneeuwdek was echter lang niet zo dik als een dag later in delen van Noord-Brabant en Limburg, waar vijf tot zeven centimeter kwam te liggen en op de Vaalserberg zelfs meer dan vijftien centimeter.

Sneeuwval

Op tal van plekken in Fryslân werden vier aprildagen met sneeuwval geteld, wat minder is dan de negen op vliegbasis Leeuwarden in april 1970, maar wel meer dan we tegenwoordig gewend zijn: de laatste decennia sneeuwt het gemiddeld minder dan eens per aprilmaand.

Tegen het midden van de maand werd het weer wat bestendiger met hogedruk boven Scandinavië, meer zon en geen neerslag meer. Op 15 april kroop het kwik in Leeuwarden voor het eerst in de maand boven de 10 graden, maar in de heldere nachten koelde het flink af, tot -3,5 graden in Siegerswoude op de veertiende. Met een noordoostenwind warmde het overdag langzaam meer op. Siegerswoude kwam op 20 april tot 18,4 graden, de hoogste temperatuur van de maand. Met een wederom naar noord- tot noordwest draaiende wind volgde er echter een opnieuw een frisse week met ook weer nachtvorst.

Op 29 april kwam er een storing over die na twee weken droogte eindelijk regen bracht en vooral in het zuiden van de provincie niet zo’n klein beetje ook. In noordelijk Fryslân hield het met enkele millimeters op, terwijl Laaxum uitkwam op 39,4 millimeter en KNMI-meetstation Oudemirdum zelfs op 44 mm, de grootste Friese dagsom in april in minimaal zeventig jaar. In Leeuwarden was de neerslag over de hele maand vrijwel normaal. De zon scheen er 218 uren, iets meer dan het gemiddelde van 201 uren.

Leeuwarden telde uiteindelijk tien vorstdagen (Eelde zelfs achttien) waar over de periode 1991-2020 ruim drie vorstdagen gemiddeld zijn in april. Het Leeuwarder record blijft staan op 2013, met dertien vorstdagen.

Het uitblijven van warmte betekende ook dat de natuur dit jaar een stuk langzamer op gang kwam dan we tegenwoordig gewend zijn. Ja, ook voor plant en dier is het een voorjaar als vijftig jaar geleden: rustig aan, beetje frisjes, maar helemaal niet verkeerd.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten