Verhalen die niet verloren mogen gaan samengebracht in boek en woonzorglocaties van Noorderbreedte

In een nieuw boek en reizende expositie heeft Noorderbreedte de oorlogs- en bevrijdingservaringen van bewoners van woonzorglocaties samengebracht. ,,Nu blijven de verhalen bewaard.”

Anna Sofia From

Geplaatst: 05 mei 2021 om 06:00

Tjitske Spriensma kijkt in Meckama State in Kollum naar haar eigen portret, onderdeel van een expositie over oorlogservaringen.   FOTO: MARCEL VAN KAMMEN
0%

,,Het is geweldig”, zegt de 93-jarige Tjitske Spriensma als ze in woonzorgcentrum Meckama State in Kollum het eerste exemplaar van het boek Noorderbreedte viert de vrijheid in ontvangst neemt. Hierin zijn, samen met een gelijknamige expositie, de herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog van 44 Noorderbreedte-bewoners opgenomen. ,,Er zijn geloof ik nog nooit zoveel foto’s van me gemaakt”, grapt Spriensma.

De oorlog was voor haar als tiener, een ,,angstige tijd”, vertelt ze. Ze woonde destijds als jongste van drie kinderen op een boerderij in Burum, waar in de laatste jaren van de oorlog regelmatig onderduikers waren. ,,Het was erg druk, een komen en gaan van mensen. Mijn moeder zei weleens dat ze de hele oorlog lang alleen maar aan het eten koken was.” Deze situatie zorgde soms ook voor spannende momenten. Er waren ook Duitsers in Burum, die op een nacht een kijkje kwamen nemen op de boerderij. ,,De onderduikers zijn toen de weilanden in gevlucht en gelukkig is het goed met ze afgelopen.”

Zwaaien

Ook andere bewoners vertellen hun herinneringen, onder wie Anne van der Veen-de Vries die op Bevrijdingsdag met difterie op bed lag. ,,Mijn man heeft twee stoelen in de erker gezet en zo kon ik vanachter het raam zwaaien naar de Canadezen.” Of Corrie Fridsma-Oosterbos die zich de uitzinnige stemming toen herinnerde. ,,Mensen stonden midden op straat met elkaar te dansen en de dag erna waren we vrij van school. Van de Canadese soldaten kregen we witbrood met roomboter en chocolade.”

Maar er zijn ook nare herinneringen aan die dag, zo vertelt Albertus Twickler. ,,Toen de Duitsers wegvluchtten schoten ze soms uit het niets mensen dood. Ik heb in die tijd veel dode mensen op straat zien liggen. Die vreselijke beelden staan nog altijd op mijn netvlies.”

Taeke Hoekstra vierde op Bevrijdingsdag met het hele dorp feest. ,,Na de oorlog wist ik precies wat vrijheid en dankbaarheid inhielden. Nog altijd kan ik door deze levenslessen extra van het leven genieten.”

Dierbare herinneringen

Initiatiefnemer Martha Bijlstra, die in het dagelijks leven de activiteiten voor de bewoners van Meckama State verzorgt, merkte dat rond 4 en 5 mei veel van de herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding bij veel bewoners naar boven kwamen. ,,Toen het vorig jaar 75 jaar vrijheid was, leek het me leuk om hier iets mee te doen in boekvorm. Dat zou gewoon met de bewoners hier kleinschalig gebeuren, maar uiteindelijk is het een veel groter provinciebreed project geworden.”

Samen met drie collega’s verzamelde ze de verhalen en fotograaf Menno de Boer heeft de bewoners vervolgens allemaal geportretteerd, samen met een voorwerp of foto waar de verhalenvertellers een dierbare herinnering aan hebben. ,,Mensen wilden graag hun ervaringen delen. Dat is heel mooi, want nu kan het nog. Wanneer het tachtig jaar vrijheid is, wordt dat moeilijker. Dus we zeiden, dan moeten we het nu ook echt doen.”

In de gesprekken met de bewoners viel het Bijlstra op dat de herinneringen vaak nog zo levendig zijn aan die tijd. ,,Als ze vertellen is het net alsof ze het gisteren nog hebben meegemaakt”, zegt ze. ,,De ene herinnering leidde naar de andere en heel veel kwam weer naar boven.”

Van de Canadese soldaten kregen we witbrood met roomboter en chocolade

Het is belangrijk dat deze verhalen niet vergeten worden, vindt Bijlstra, ook omdat elke nieuwe generatie weer verder van de oorlog verwijderd raakt. ,,Op deze manier blijven de verhalen bewaard en kunnen bijvoorbeeld achterkleinkinderen en achter-achterkleinkinderen lezen over wat hun familielid heeft meegemaakt.”

De opbrengst van het boek gaat naar het Fries Verzetsmuseum. ,,Zij verspreiden en bewaren de verhalen uit de oorlog en houden deze ook levend, dus dat leek ons een mooi en passend doel”, zegt Bijlstra.

De aftrap van het project was gisteren in Kollum en vervolgens zal de expositie langs andere Noorderbreedte-locaties reizen om volgend jaar te eindigen in de Blokhuispoort in Leeuwarden.

Het boek ligt op de verschillende locaties van Noorderbreedt en is te vinden op de website van de zorggroep.

Registreer u bij het Friesch Dagblad

Registreren
  • Registreren is zonder kosten of verplichtingen
  • Alle artikelen op frieschdagblad.nl zijn volledig toegankelijk
Hoofdredacteur

Waarom Friesch Dagblad?

  • Het nieuws uit Fryslân
  • Verdieping en duiding bij de actualiteit
  • Opinies en analyses
  • Betrouwbaar, kritisch, evenwichtig en opbouwend
Registreren
Sluiten
Sluiten