Achtergrond: Droogte, virussen en aanleg van wegen bedreigen bossen wereldwijd

Droogte, nieuwe virussen en de aanleg van wegen vormen in de komende tien jaar de grootste bedreiging voor wouden en de mensen die in en rond de wouden wonen, zeggen deskundigen.

Het Amazoneregenwoud in Zuid-Amerika wordt ernstig bedreigd door illegale houtkap.

Het Amazoneregenwoud in Zuid-Amerika wordt ernstig bedreigd door illegale houtkap. Foto: Shutterstock

Een nieuwe studie van de Universiteit van Kopenhagen wijst er opnieuw op dat bossen onmisbaar zijn voor zowel mensen als dieren: ze nemen CO2 op, verschaffen voedsel aan grote delen van de wereldbevolking en huisvesten talloze dieren.

Maar de maatregelen om die cruciale bossen in stand te houden schieten in veel landen tekort, zegt Laura Vang Rasmussen, geograaf aan het departement Geowetenschappen en Natuurbeheer van de universiteit.

Beschermingsstrategie

,,Het is essentieel voor landen zoals Denemarken, en vooral voor landen die economisch zwakker zijn, om voorrang te geven aan bossen en beschermingsplannen op te stellen”, zegt ze. ,,Zonder beschermingsstrategie kunnen droogte en virusuitbraken ernstige gevolgen hebben voor zowel bossen als mensen.”

Zonder beschermingsstrategie kunnen droogte en virusuitbraken ernstige gevolgen hebben voor zowel bossen als mensen

De Deense regering heeft in een recente overeenkomst 888 miljoen kronen (119 miljoen euro) beschikbaar gesteld voor natuur- en biodiversiteitsbehoud.

Lees ook: Het is code rood voor de bossen, ook bij ons

Rasmussen zette samen met collega’s van de Universiteit van Manchester in het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste ontwikkelingen op een rij die in de komende tien jaar gevolgen zullen hebben voor bossen.

Verwoestende bosbranden

Droogte is er daar één van. In diverse delen van de wereld leidde droogte in de afgelopen jaren tot grote en verwoestende bosbranden. Die trend zal volgens de studie aanhouden.

Bosbranden verstoren ecosystemen en waardoor dieren zoals vleermuizen en ratten vluchten naar dorpen of steden

,,Als er bos verloren gaat, neemt het risico op de verspreiding van virussen zoals het coronavirus toe. Bosbranden verstoren ecosystemen en waardoor dieren zoals vleermuizen en ratten vluchten naar dorpen of steden. Zoals we gezien hebben bij de coronapandemie, kunnen virusuitbraken ernstige consequenties hebben voor de wereldwijde gezondheid en economie”, zegt Rasmussen.

Lees ook: Achtergrond: Laatste Europese oerbossen verkeren in slechte staat

De groei van de wereldbevolking tot naar schatting 8,5 miljard mensen in 2030 zal leiden tot een hogere vraag naar vlees, granen en groenten, wat betekent dat bossen plaats moeten maken voor landbouw en veeteelt.

Keerzijde

Tegen 2050 zal het wegennet wereldwijd zijn uitgebreid met zo’n 25 miljoen kilometer. Dit heeft een positieve invloed op de menselijke mobiliteit: mensen kunnen eenvoudiger reizen tussen steden en eenvoudiger goederen verkopen. Maar de keerzijde is dat daarvoor onvermijdelijk bossen gekapt zullen worden.

Het is problematisch dat natuurbeheer, landbouw en armoede gezien worden als individuele sectoren. Ze beïnvloeden elkaar

Bescherming van bossen is niet alleen van belang voor het milieu en de wilde dieren, legt Rasmussen desgevraagd uit. Er is ook een link met armoede.

,,Het is problematisch dat natuurbeheer, landbouw en armoede gezien worden als individuele sectoren. Ze beïnvloeden elkaar en strategieën om de landbouwproductie te verhogen, kunnen negatieve invloed hebben op de bossen”, zegt ze. ,,Aan de andere kant is het zo dat een toename van de bosoppervlakte het moeilijker maakt voor de landbouwsector om voldoende voedsel te produceren. We hopen dat ons onderzoek helpt duidelijk te maken dat er sprake is van een complexe dynamiek tussen landbouwproductie, ontbossing, armoede en voedselzekerheid.”