Achtergrond: Rebellen, huurlingen en leger maken zich schuldig aan geweld tegen burgers in Mozambique

De geweldspiraal in het noorden van Mozambique escaleert. Hoewel het gebied al langer wordt geteisterd door conflicten, worden de signalen van grove misdaden tegen de bevolking steeds heviger. Kinderen van soms nog maar twaalf jaar worden door rebellen onthoofd, meldde hulporganisatie Save the Children eerder deze week.

Ontheemde Mozambikanen staan in de rij voor voedselhulp. Ze ontvluchtten het noorden van het land vanwege terreur en de strijd tussen aan IS gelieerde rebellen en het regeringsleger en huurlingen.

Ontheemde Mozambikanen staan in de rij voor voedselhulp. Ze ontvluchtten het noorden van het land vanwege terreur en de strijd tussen aan IS gelieerde rebellen en het regeringsleger en huurlingen. Foto: AFP

Maar ook huurlingen en het leger van het land in het zuidoosten van Afrika maken zich schuldig aan grof, soms willekeurig geweld, waarschuwt Amnesty International.

De aanvallen waarbij kinderen zijn onthoofd, werden gepleegd door een beweging die zich Ahlu Sunnah Wa-Jama noemt, maar lokaal ook bekend staat als al-Shabaab, naar de rebellen in Somalië en elders op het continent. Volgens Save the Children bestaat de beweging met name uit arme jongeren die zich vergeten voelen. Ze hebben trouw gezworen aan IS en namen gebruiken en tactieken over om terreur te plegen, maar of hun motief daadwerkelijk is om een kalifaat te stichten, is maar de vraag. Ook ontbreekt een duidelijke leider of structuur.

Economische motieven

Vermoedelijk spelen vooral economische motieven een rol voor de beweging, denkt Save the Children. Voor de kust van Mozambique zijn gasvelden ontdekt die door oliebedrijven Total en Exxonmobil worden geëxploiteerd. De rebellen vrezen naar verluidt dat van de baten niets naar de lokale bevolking zal vloeien. Ze namen vorig jaar al een strategisch belangrijke havenstad in nabij de grens met Tanzania en wegens aanvallen heeft Total een deel van zijn personeel in het gebied teruggetrokken.

De rebellen voeren echter ook veelvuldig aanvallen uit op dorpen en burgerdoelen, waarbij ontvoeringen, verkrachtingen en willekeurige executies worden ingezet.

Commando’s

De Verenigde Staten maakten maandag bekend commando’s te sturen om het Mozambikaanse leger op te leiden, zodat de orde in de regio kan worden hersteld. Amnesty waarschuwt echter dat het leger zich evengoed schuldig maakt aan misdaden. In een rapport van begin deze maand meldt de mensenrechtenorganisatie op basis van ooggetuigenverslagen onder meer martelingen en het executeren van vermeende rebellen zonder proces. Lijken, soms verminkt, zijn in massagraven gedumpt.

De derde strijdende partij, door de regering betaalde huurlingen van de Zuid-Afrikaanse Dyck Advisory Group, zou zich herhaaldelijk schuldig maken aan willekeurig geweld tegen de bevolking. Een ooggetuige vertelde dat de huurlingen vanuit helikopters op groepen burgers schoten en handgranaten gooiden. Bij een andere aanval werd een ziekenhuis waar rebellen zich zouden hebben verscholen volledig verwoest.

De Britse journalist Tom Bowker werd vorige maand uitgezet toen hij verslag wilde doen van de situatie in het gebied. Hij verklaarde dat zijn deportatie politiek gemotiveerd

De internationale gemeenschap is voor berichten uit het gebied grotendeels afhankelijk van hulporganisaties en ooggetuigenverslagen omdat journalisten nauwelijks tot geen toegang krijgen tot het gebied. De Britse journalist Tom Bowker werd vorige maand uitgezet toen hij verslag wilde doen van de situatie in het gebied. Hij verklaarde dat zijn deportatie politiek gemotiveerd was en ‘de regering absoluut geen pottenkijkers wil in het gebied’.

Naar schatting zijn 670.000 mensen op de vlucht geslagen, ongeveer een derde van de bevolking van de regio. Aantallen dodelijke slachtoffers zijn niet bekend. Amnesty houdt het op ‘vele honderden’.

Nieuws

menu