Commentaar: Rechters houden staat aan eigen wetgeving

Het Urgenda-vonnis, het ongeldig verklaren van de PAS-methode, de inspanningsverplichting om IS-kinderen op te halen: de laatste tijd stellen gerechtelijke vonnissen de politiek steeds vaker voor een probleem. Voor sommige politici, zoals Forum-leider Thierry Baudet, reden om te klagen over de invloed van rechters. Het zou niet democratisch zijn dat een - ongekozen - rechter democratisch besloten beleid naar de prullenbak verwijst. Dat is onterecht.

Wat een rechter in feite doet, is voorbeelden uit de werkelijkheid toetsen aan de wet. Mag het of mag het niet?

Wat een rechter in feite doet, is voorbeelden uit de werkelijkheid toetsen aan de wet. Mag het of mag het niet? Foto: ANP

Nederland is een democratische rechtsstaat. Het democratische betekent dat in Nederland beslissingen worden genomen op democratische wijze, in het geval van ons land via een door het volk gekozen volksvertegenwoordiging: de Eerste en Tweede Kamer. Het deel rechtsstaat betekent dat in Nederland wetten gelden over wat wel of niet mag. En bovendien: dat deze wetten voor ieder individu of instelling gelden. Ook voor de overheid.

Rechtsstaat

Wat een rechter in feite doet, is voorbeelden uit de werkelijkheid toetsen aan de wet. Mag het of mag het niet? Regels gelden net zo goed voor een gewone burger als voor een overheid. Wie een wet overtreedt, kan daarvoor door de rechter op de vingers getikt worden. Dat is wat de verschillende rechters bij voornoemde zaken ook gedaan hebben. Dat is de essentie van de rechtsstaat.

Rechters houden de politiek alleen maar aan hun eigen beslissingen

Daarmee gaan rechters niet op de stoel van de politiek zitten. Ze houden de politiek alleen maar aan hun eigen beslissingen. Regering, Eerste en Tweede Kamer vormen in Nederland gezamenlijk de wetgevende macht. Alle wetten zijn door hen bedacht, of zijn internationale verdragen die altijd met steun van de wetgevende macht zijn onderschreven. Als een rechter een overheid terugfluit, dan houdt hij die alleen maar aan zijn eigen wetten.

Realiteit vs wenselijkheid

Wat je ziet bij zowel de IS-kinderen als bij de stikstofproblematiek, als bij andere soortgelijke gevallen, is dat de politieke wenselijkheid in botsing komt met de politieke realiteit van wet- en regelgeving. Een democratisch gekozen bestuurder die nieuw beleid of wetgeving wil, moet niet alleen uitgaan van de wenselijkheid van zijn besluiten. Ook de uitvoerbaarheid, zowel in praktische als juridische zin, zal overwogen moeten worden.

Wetten zijn niet uit de lucht komen vallen, ze zijn democratisch besloten

Een politicus die met een vinger naar een rechter wijst, wijst met drie vingers naar zichzelf. Wetten zijn niet uit de lucht komen vallen, ze zijn democratisch besloten. Een rechter toetst het overheidsbeleid aan deze wetten. Wanneer een Kamerlid zich ergert aan een vonnis moet hij niet gaan jeremiëren over rechters, maar op democratische wijze trachten de wetgeving te wijzigen via de democratisch verkozen volksvertegenwoordiging. Sterker nog: dat is waarvoor hij is verkozen en voor wordt betaald.

hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Nieuws

menu